zwiedzajmy.pl Polska  
WYSZUKAJ W SERWISIE

strona główna
wielkopolskie
Kalisz
Poznań
P. Czarnkowsko-Trzcian.
Powiat Gnieźnieński
Powiat Gostyński
Powiat Kaliski
Powiat Kępiński
Powiat Kościański
Powiat Krotoszyński
Powiat Leszczyński
Powiat Ostrowski
Powiat Ostrzeszowski
Powiat Poznański
Powiat Słupecki
Powiat Średzki
Powiat Śremski
Powiat Turecki
Powiat Wągrowiecki
Powiat Wrzesiński
Kalisz

    KRÓTKI OPIS     ZABYTKI I MUZEA    INNE ATRAKCJE     NA WYCIECZKI     PRZYDATNE INFO    

 

KRÓTKI OPIS

Drugie pod względem wielkości miasto Wielkopolski, leży w malowniczej dolinie rzeki Prosny. Najstarsze ślady działalności ludzkiej na terenie miasta i jego okolic sięgają mezolitu. Intensywne zasiedlenie w okresie wpływów rzymskich wynikało z położenia w znaczącym punkcie "Szlaku Bursztynowego", łączącego imperium rzymskie z wybrzeżem Bałtyku.

Współczesny Kalisz zajmuje 70 km2, liczy ok. 110 tys. mieszkańców. W latach 1975-1998 był stolicą województwa kaliskiego. W nowym podziale administracyjnym miasto znalazło się w województwie wielkopolskim.

Kalisz urzeka swym magicznym pięknem. Tu bowiem przeszłość harmonijnie splata się z teraźniejszością, tworząc niepowtarzalny klimat.

do góry

ZABYTKI I MUZEA

widokRatusz – najstarsze wzmianki o odrębnej siedzibie władz miejskich pochodzą z roku 1426. Obecny ratusz jest trzecim w dziejach Kalisza gmachem magistratu. Wzniesiony na planie kwadratu z wewnętrznym dziedzińcem, powstał  w latach 1920-25 i nawiązuje do tradycji renesansowego ratusza z wysoką wieżą. W pomieszczeniach wieży znajduje się ekspozycja przedstawiająca dzieje Kalisza, a z tarasu widokowego wieży roztacza się piękna panorama miasta.       

Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego – Tradycje teatralne miasta związane są z „ojcem sceny narodowej” Wojciechem Bogusławskim, który w 1800 roku przybył do Kalisza ze swym zespołem. Obecny budynek teatru malowniczo położony nad Prosną, na skraju zabytkowego parku, to neoklasycystyczny gmach z lat 1919-1936, wzniesiony wg projektu Czesława Przybylskiego. Ten przybytek Melpomeny jest czwartą w dziejach miasta siedzibą teatru Od 1961 r. odbywają się tu Kaliskie Spotkania Teatralne.

Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – Sanktuarium Św. Józefa. Jako późnogotycka świątynia powstała w roku 1353 z fundacji arcybiskupa gnieźnieńskiego Jarosława Bogorii Skotnickiego. Od 1359r. kolegiata. Po zniszczeniach z II poł. XVIII w., odbudowana w 1790 roku w stylu późnobarokowym, z wieżą w fasadzie. W prawej nawie świątyni znajduje się kaplica z cudownym obrazem Świętej Rodziny, ofiarowanym ok. 1670 jako wotum dziękczynne dla św. Józefa. W 1796r. wizerunek patrona rodziny otrzymał korony papieskie. Kaliskie Sanktuarium św. Józefa jest najstarszym na świecie ośrodkiem kultu tego świętego. Znajdują się tu cenne zabytki sztuki sakralnej, a podziemna kaplica upamiętnia martyrologię duchowieństwa polskiego w Dachau. W 1978 r. papież Paweł VI ustanowił kościół Bazyliką Mniejszą. 4 czerwca 1997 r. modlił się tutaj Jan Paweł II.

Park Miejski – założony w dolinie Prosny w 1798 roku, należy do najstarszych parków miejskich w Polsce. Ukształtowany w stylu angielskim, zajmuje powierzchnię około 25 ha. Spotkać tu można ponad 164 gatunki i odmiany drzew i krzewów ( klony, olsze, dęby, lipy , miłorzęby chińskie, tulipanowce magnolie), w tym 28 pomników przyrody. W południowej części parku znajduje się posąg ogrodniczki zwanej „Florą”- ( oryginał rzeźby zdobi dziedziniec ratusza), zegar słoneczny oraz staw z wysepką tzw. „Kogutek”.

Katedra Św. Mikołaja – jeden z najstarszych kościołów miasta, wzniesiony po 1253 r. z fundacji księcia kaliskiego Bolesława Pobożnego, wielokrotnie przebudowywany. W prezbiterium zachowało się gotyckie sklepienie gwiaździste. Barokowy ołtarz główny z 1662 r. zdobił obraz z pracowni Piotra P. Rubensa „Zdjęcie z krzyża”, który w 1973 r. spłonął w niewyjaśnionych okolicznościach. Obecnie w jego miejscu znajduje się kopia. Kaplicę Matki Boskiej Pocieszenia (zwaną też Polską lub „Pod Orłami”) zdobią witraże i polichromia autorstwa Włodzimierza Tetmajera (1909 r.). W 1992 r. kościół podniesiono do godności katedry.

Most Kamiennylub Aleksandryjski– zbudowany na Prośnie w l.1824 -25 za panowania cara Aleksandra I. Konstrukcja budowli wspiera się na 104 dębowych palach wbitych w dno rzeki. W żeliwną balustradę wmontowane zostały 2 kamienne bloki – na jednym wykuto herb Kalisza, na drugim zaś łacińską inskrypcją upamiętniającą okoliczności powstania mostu.

kościółPojezuicki Kościół Św. Stanisława i Wojciecha (ob. Garnizonowy) – wczesnobarokowy wzniesiony w l. 1587 -1595 z fundacji arcybiskupa Stanisława Karnkowskiego dla kaliskiego Kolegium Jezuitów. Pierwszy raz w Polsce zastosowano tu zamknięcie osi ulicy fasadą kościoła. Wnętrze trójnawowe z emporami. Do najcenniejszych zabytków świątyni należy epitafium fundatora z 1611r. , a także barokowy ołtarz z rzeźbami Św. Stanisława i Wojciecha i obrazem „Wniebowstąpienia” (autorstwa A. Bertelmanna z 1887 r.).

Kościół i Klasztor Pobernardyński ( ob. OO. Jezuitów) – Późnorenesansowy murowany kościół stanął w latach 1594-1607, zaś budowę klasztoru ukończono w 1622 r. Świątynia pw. Nawiedzenia NMP jest jednonawowa o sklepieniu kolebkowym z lunetami. Ściany i sklepienie zdobi iluzjonistyczna polichromia z lat 1764-1765, wykonana przez bernardyna ks. Walentego Żebrowskiego, jedna z największych polichromii surrealistycznych w Europie. Jednolite wyposażenie kościoła pochodzi z połowy XVIII wieku. W 1919r. zespół objęli Księża Jezuici.

Baszta „Dorotka“ – na tyłach Bazyliki Wniebowzięcia NMP (Sanktuarium św. Józefa) zachowała się jedyna półokrągła, ceglana baszta, wchodząca w skład średniowiecznych fortyfikacji miejskich. Powstała po XIV wieku i służyła jako „Carceres” czyli Więzienna. Od XIX w. zwana „Dorotką”. Krąży na jej temat wiele legend. Jedna z nich mówi, że w baszcie więzione były miejskie ladacznice nazywane Dorotkami.

kociół 1Kościół i Klasztor OO. Franciszkanów – kościół zakonny pw. św. Stanisława wzniesiony ok. 1257 r. z fundacji księcia Bolesława Pobożnego i jego żony księżnej Jolanty jako pamiątka ich zaślubin. Wielokrotnie przebudowywany. Na uwagę zasługują późnorenesansowe stiuki na sklepieniach naw w tzw. stylu kalisko-lubelskim oraz późnobarokowy ołtarz główny i ambona w kształcie łodzi piotrowej z 1862 r. Budynki klasztorne z lat 1640-1680.

Pomnik Książki – na wysokości ul. Babina 11, na Plantach znajduje się jedyny w swoim rodzaju pomnik. Upamiętnia on zniszczenie tysięcy książek z polskich i żydowskich bibliotek, których hitlerowcy w 1942 r. użyli wraz gruzem i ziemią do zasypania płynącej tu odnogi Prosny .

Rezerwat Archeologiczny Zamku Kazimierzowskiego – kaliski zamek wznoszony był etapami, a zakończenie jego budowy przypadło na panowanie Kazimierza Wielkiego (1333-1370). Zlokalizowany w północnej części miasta lokacyjnego, nieopodal Bramy Toruńskiej, miał kształt czworoboku opartego o mury miejskie i mógł liczyć do 45 pomieszczeń. Pożar w 1537r. poczynił znaczne szkody na zamku, a największa w dziejach Kalisza pożoga w 1792 r. obróciła go w całkowitą ruinę. Fragment fundamentów zamku odsłonięty w latach 80-tych XX w., podczas badań wykopaliskowych tworzy Rezerwat Archeologiczny.

Dawny Pałac Gubernatorski – budynki kolegium pojezuickiego z końca XVI w., gruntownie przebudowane w stylu klasycystycznym w latach 1824-25. Monumentalny budynek na planie litery E z czterokolumnowym portykiem korynckim, obecnie jest siedzibą Starostwa Powiatowego.

Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej – dzieje muzealnictwa w Kaliszu sięgają 100 lat i należą do najstarszych w Polsce. MOZK gromadzi zbiory z archeologii, etnografii, historii i numizmatyki oraz historii sztuki. Muzeum posiada cztery Oddziały: Centrum Rysunku i Grafiki im. T. Kulisiewicza, Rezerwat Archeologiczny na Zawodziu, Oddział Literacki Dworek Marii Dąbrowskiej w Russowie, Zespół Pałacowo-Parkowy w Lewkowie.

Rogatka Wrocławska – dawny budynek celny. Klasycystyczna budowla z pocz. XIX w. zachwyca pięknym czterokolumnowym doryckim portykiem. Obecnie znajduje się tu stylowa kawiarenka.

Zespół klasztorny poreformacki z kościołem Św. Józefa i Piotra z Alkantary (ob. Św. Rodziny) – barokowa świątynia stanęła w latach 1665-1673. Od wschodu   w l.1728-31 dobudowano wotywną Kaplicę Żołnierską. Wnętrze jednonawowe, z jednolitym rokokowym wystrojem. W ołtarzu głównym obraz św. Rodziny.

rezerwatDawny Trybunał – monumentalny klasycystyczny gmach wzniesiony   w latach 1820-1824.z czterokolumnowym portykiem. Tympanom zdobi łacińska sentencja „Suum Quique” – tj. „Każdemu co mu się należy”. Obecnie siedziba sądów.

Rezerwat Archeologiczny na Zawodziu – w okresie IX/X-XIII w. był tu zlokalizowany wczesnośredniowieczny gród, kolebka Kalisza Za czasów księcia Mieszka III Starego przeżywał okres rozkwitu, wówczas z fundacji książęcej wzniesiono romańską kolegiatę św. Pawła. W 1233r. książę śląski Henryk Brodaty zniszczył gród, a centrum osadnicze przeniósł na północ od Zawodzia, na teren Nowego Miasta, gdzie po 1257 r. za panowania księcia Bolesława Pobożnego, rozwinęło się miasto lokacyjne. Odkrycia archeologiczne na Starym Mieście stanowią jeden z najważniejszych elementów dziedzictwa Kalisza. Na terenie grodziska odkryto fundamenty kolegiaty, gdzie pochowano Mieszka III Starego. Stąd też pochodzą bogate znaleziska min. monety, naczynia ceramiczne, ozdoby, kościane    i metalowe narzędzia. W 2007 roku prowadzone były prace przy rekonstrukcji grodu. Odtworzono przyziemie kolegiaty św. Pawła, chaty reprezentujące typy średniowiecznej zabudowy drewnianej, pomost, bramę wejściową, replikę wieży obronnej z XIII wieku, palisadę oraz kurhan.Obok rezerwatu oglądać można jedyny w mieście drewniany kościół p.w. Św. Wojciecha zbudowany   w 1798 roku.

do góry

INNE ATRAKCJE

KALISZ PIASTOWSKI

Rezerwat Archeologiczny na Zawodziu – Rejs Łodzią Św. Wojciecha CALISIA po Prośnie do Teatru – al. Wolności – ul. Sukiennicza – ul. Kolegialna – pl. Św. Józefa – ul. Parczewskiego – ul. Kanonicka. Czas trwania zwiedzania ok. 4 godz.

widok2Kalisz okresu piastowskiego był jednym z główny ośrodków państwa Polskiego. Odgrywał bardzo ważną rolę militarną i polityczną. Początki miasta związane są z wczesnośredniowiecznym grodem na Zawodziu, o którym wzmianki można odnaleźć w kronice Galla Anonima. Szczyt świetności grodu przypada na czasy panowania Mieszka III Starego.  Władca ten wzniósł w II poł. XII wieku w obrębie grodu jednonawową kolegiatę romańską pw. Św. Pawła. W 1193 roku w kolegiacie został pochowany syn Mieszka Starego Mieszko Mieszkowic, a w 1202 roku spoczął sam Mieszko III. Przełomowym wydarzeniem w rozwoju Kalisza był rok 1233, kiedy to książę Henryk Brodaty po walce z bratankiem Mieszka III, Władysławem Odonicem zniszczył gród na Zawodziu. Lokacji Nowego Miasta dokonał książę wielkopolski Bolesław Pobożny. Przeprowadzono ją na prawie średzkim. Miało to miejsce prawdopodobnie w 1257 roku, mniej więcej w tym samym czasie, w jakim prawa miejskie  otrzymały główne miasta Polski: Gniezno, Wrocław, Poznań, Kraków. Potwierdzenia lokacji dokonał Przemysław II,  11. czerwca 1282.
Zawodzie jest od lat miejscem badań archeologicznych, odnaleziono tu liczne przedmioty związane z średniowiecznym grodem (monety, narzędzia, elementy broni), które eksponowane są na stałej wystawie  w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej w Kaliszu.

„ ... ŚREDNIOWIECZNY KALISZ... ”
Plac  Św. Józefa – ul. Kolegialna – ul. Sukiennicza – ul. Kazimierzowska – ul. Św. Stanisława – Główny Rynek – ul. Kanonicka – ul. A. Parczewskiego – Planty – Plac Jana Pawła II. Czas trwania spaceru ok. 2,5 godz.

Zwiedzanie miasta jest swego rodzaju wędrówką przez jego historię, co daje okazje do poznania różnych aspektów kilku kultur. Nie da się ukryć, że zabytki odzwierciedlają burzliwą i skomplikowaną historię. Zapraszamy do spaceru wspominającym średniowiecze w Kaliszu.

do góry

NA WYCIECZKI

SZLAKI PIESZE

"Czerwonym" do Ołoboku
Szlak liczący 22 km rozpoczyna się w dzielnicy Kalisza - Winiarach (dojazd z centrum autobusami KLA nr 1, 11, 11A), przed zakładami spożywczymi. Tu bierze też początek szlak żółty " Doliną Swędrni" do Pólka. Ulicą Mazowiecką wzdłuż ogrodzenia zakładów szlak prowadzi do lasu, w którym pomnik ku czci pomordowanych w czasie II wojny światowej (0,9 km), przecina bocznicę kolejową i prowadzi drogą leśną na południe do torów kolejowych. Skręca w lewo do przejazdu kolejowego na linii Kalisz - Zduńska Wola. Tuż za nim krzyżuje się ze szlakiem zielonym z Kalisza do Chełmc (2,5 km). Po chwili opuszcza las i prowadzi koroną zapory na Pokrzywnicy i utworzonym na niej zbiornikiem retencyjnym. Na skrzyżowaniu skręca się w prawo (po lewej zaczyna się wieś Szałe - tablica), po czym w lewo na drogę piaszczystą (w pobliżu siedziba nadleśnictwa Kalisz) do skraju lasu.Tu w lewo, przez las i mostek nad strumykiem, doprowadza do ścieżki zdrowia i asfaltówki na skraju wsi Wolica (5,4km). Ponownie lasem mijając kilka okazów dębów, szlak wznosi się łagodnie. Na chwilę wynurza się z lasu (widoczne wieże w Chełmcach), by ponownie do niego wejść. Zakręt w prawo w obniżenie (po deszczach może być wilgotno) i w lewo; wzdłuż siatki ogrodzeniowej strzelnicy dochodzi do szpitala przeciwgruźliczego w Wolicy (pętla autobusu KLA nr 3B) - dotąd 7 km. Drogą żużlową wzdłuż ogrodzenia tegoż szpitala na wschód, po czym skręca w prawo, a przy zabudowaniach w lewo (nikła ścieżka przez młodnik sosnowy i olszynę - tu w prawo) i wyprowadza nas na pola, przyjmując kierunek południowy.
Przy zabudowaniach wsi Borek skręca w lewo (strumyk), po około 400 m w prawo (między gospodarstwami), wiedzie wśród pól (po lewej lasek) do drogi wsi Stobno (9,8 km), którą dochodzi do szosy asfaltowej (11 km). Opodal znajduje się sklep spożywczy i przystanek PKS (wiele kursów na trasie Kalisz - Brzeziny oraz komunikacja prywatna). Połowa trasy za nami. Po około 500 m wędrówki asfaltówką (na wprost) szlak skręca w lewo w kierunku widocznych zabudowań, po czym wkracza w las i osiąga dawny przysiółek Sobocin Kol., obecnie należący do Józefowa (14,2 km). Piaszczystą drogą przez pola w las.
Przy gospodarstwie skręca w prawo, mija potok Kiełbaśnicę i nadal leśną drogą prowadzi na zachód. Mija po lewej moczary, po prawej gajówkę, opuszcza las i wkracza do wsi Zadowice. Na skrzyżowaniu (17,8 km; sklep, przystanek komunikacji prywatnej i PKS z Ołoboku do Kalisza) skręca w lewo, pod górkę, na skraju lasku w prawo. Przy krzyżu prosto, w dolinę Prosny, obok potężnego dębu, wśród pól w kierunku widocznej już wieży kościelnej w Ołoboku. Chwilami towarzyszy nam rów (z lewej); szlak przekracza potoki dochodzi do drogi asfaltowej. Tu skręca w prawo, przekracza most na Prośnie i dociera do zabudowań wsi Ołobok. Skręca w prawo w ul. Brylińskiego, mija po prawej szachulcowy budynek dawnej olejarni i dochodzi do zespołu poklasztornego cysterek w Ołoboku. Godny zwiedzenia zabytek zasługuje na osobny artykuł, gdyż w kilku zdaniach nie sposób zawrzeć historii cennego obiektu, wciąż mało wyeksponowanego na turystyczno - krajoznawczym szlaku Wielkopolski. Tu też ma początek szlak zielony przez Kotłow i Antonin do Odolanowa.

"Niebieskim " Do Gołuchowa
Szlak rozpoczyna się przy siedzibie Oddziału PTTK w Kaliszu przy ul. Targowej 2, skąd wraz ze szlakiem zielonym dochodzi do ul. Narutowicza. Tu skręca w prawo (zielony w lewo). Prowadząc ul. Wodną, przekracza most na Prośnie i lewym brzegiem rzeki pod następnym mostem (al. Wojska Polskiego) dochodzi do ul. Sadowej, docierając do osiedla Ogrody. Wznosi się na skarpę i mija (po lewej) ogrodzenie szpitala nr 2 (1,7 km). Po chwili przekracza ul. Stanczukowskiego (w dolinie) i górną krawędzią skarpy - najpierw ścieżką, a później polną drogą - dochodzi do ogrodzenia cmentarza komunalnego. Odtąd szlak prowadzi wśród zadrzewień (po prawej polna i łąki), po minięciu boiska opuszcza dolinę Prosny i skręcając w lewo, wznosi się wzdłuż brzozowej alei. Skręca w prawo i skrajem lasu doprowadza do zabudowań gospodarczych Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian i kościoła w Kościelnej Wsi (6,2 km). Ulicami Kościelną i Zieloną schodzi ponownie w szeroką dolinę rzeki, skręca w lewo i drogą polną wiedzie na północ (brak znaków !), dochodzi do gospodarstwa i za nim skręca w lewo w drogę wysadzaną wierzbami. Po około 1 km szlak mija po lewej teren cmentarza (10,5 km) i wkracza do wsi Kuchary. Mija po prawej dwór XIX - wieczny, park i XVII - wieczny drewniany kościół. Przy skrzyżowaniu z szosą z Kalisza do Poznania (11,8 km) skręca w prawo, po 200 m w lewo i drogą polną zmierza w kierunku lasu. Tu łączy się ze szlakiem żółtym, prowadząc dalej do głazu narzutowego zwanego Kamieniem św. Jadwigi (15,2km). Kilometr dalej (już samotnie) mija po prawej mogiły pomordowanych w czasie ostatniej wojny. Ponownie łączy się ze szlakiem żółtym, przekracza drogę asfaltową (po lewej ośrodek wypoczynkowy) i dochodzi do szosy Kalisz - Poznań. To już Gołuchów; po 700 m ul. Zamkową doprowadza do bramy zespołu zamkowo - parkowego (18,8 km).

"Zielonym" Im. Powstania Wielkopolskiego Do Nowych Skalmierzyc
Dla uczczenia wydarzeń, jakie miały miejsce na pograniczu rosyjsko - pruskim na przełomie 1918 i 1919 roku, kaliscy PTTK-owcy wyznakowali w2000 roku szlak turystyczny im. Powstania Wielkopolskiego o długości 11 km. Rozpoczyna się on przy ulicy Wrocławskiej (przystanek KLA) w dzielnicy Kalisza - Szczypiornie, skąd ulicą 29 Pułku wiedzie obok zespołu dawnych koszar z początku XX wieku (obecnie Ośrodek Szkolenia Służb Więziennych). Od strony ulicy Wrocławskiej na przybudówkach umieszczono tablice upamiętniające ten jedyny zwycięski narodowowyzwoleńczy zryw.
Po około 500 m od szlaku odchodzi w prawo asfaltówką, którą dojść można do odnowionego niedawno cmentarza ukraińskiego. Po minięciu zabudowy szlak wkracza na teren gminy Nowe Skalmierzyce i wiedzie szeroką drogą wśród pól, doprowadzając do wsi Boczków. Mija po lewej budynek remizy strażackiej oraz zniszczony dwór z końca XIX wieku. Na skrzyżowaniu (2,5 km) znajduje się pomnik z 1982 roku ku czci Jana Mertki, żołnierza batalionu pogranicznego, poległego pod Boczkowem 27 grudnia 1918 roku (przed oficjalnym wybuchem powstania). W pobliżu widoczny jest piętrowy budynek dawnej pruskiej strażnicy granicznej.
W tym miejscu szlak skręca w lewo, mija po prawej zespół czworaków, nieco dalej kapliczkę z 1928 roku z drewnianą figurą Matki Boskiej, przeniesioną z kościoła w Skalmierzycach i na kolejnym skrzyżowaniu skręca w prawo w drogę gruntową wysadzaną drzewami.600 metrów za ostatnim gospodarstwem skręca w lewo (na południe) i doprowadza do szosy na zachodnim skraju wsi Gniazdów; tu skręca w prawo, by po kilkuset metrach (gdy szosa dochodzi w prawo) ostro skręcić w lewo. Drogą polną wysadzaną rzadko drzewami szlak doprowadza do zabudowań w Skalmierzycach. Na trzecim skrzyżowaniu skręca w lewo i drogą asfaltową zmierza w kierunku wschodnim do skrzyżowania z ulicą Ostrowską (9,5 km). Tu po lewej budynek Urzędu Gminy, na wprost Dom Katolicki z 1909 roku, a na nim tablica z 1979 roku upamiętniająca siedzibę Banku Ludowego oraz ośrodek przygotowań i miejsce, skąd wyruszył oddział powstańczy w 1918 roku. Przed budynkiem rośnie dąb - pomnik posadzony 11 listopada 1919 roku w pierwszą rocznicę odzyskania niepodległości. Nieco w prawo wart odwiedzenia kościół św. Katarzyny z 1791 roku z kaplicą Matki Boskiej z 1621 roku (cudowny obraz) i witrażami W. Tetmajera. Szlak przyjmuje teraz kierunek północno - wschodni i po 300 m wkracza do Nowych Skalmierzyc, skręca w prawo skos, mijając po lewo stojący na skraju skweru pomnik powstańców wielkopolskich z 1978 roku. Tworzą go dwa słupy (symbolizujące zabory rosyjski i pruski), spod których wybuchają płomienie; u podstawy tablica oraz nazwy miejscowości upamiętnionych walkami w latach 1918 - 1919. Następnie ulicami Podkocką (po lewej boisko szkoły im. Powst. Wlkp.),Kolejową (po prawej domy z 1910 roku; jeszcze kilka lat temu wiódł tędy tor kolejowy - obecnie trawnik - do dawnej stacji) i Świerczewskiego dochodzimy do placu Wolności, gdzie przed budynkiem dawnego dworca kolejowego z około 1895 roku, przy przystanku KLA, szlak się kończy (11,0 km).

"Zielonym" do Chełmc
Szlak liczący 15 km rozpoczyna się przed siedzibą kaliskiego Oddziału PTTK przy ul. Targowej 2 (tu także ma swój początek szlak niebieski do Gołuchowa). Po ok. 150 m. Szlak skręca w lewo (niebieski w prawo) i ulicami Narutowicza, Św. Stanisława (po lewej kościół i klasztor OO. Franciszkanów), Franciszkańską doprowadza do parku, najstarszego miejskiego parku w Polsce (rok założenia 1798). Obok budynku Kaliskiego Towarzystwa Wioślarskiego z XIX w. Przekracza most na Prośnie, opuszcza park, mija po prawej neoklasycystyczny gmach Teatru im. W. Bogusławskiego z lat 1922 - 1936 i prowadzi skrajem cmentarza żołnierzy armii czerwonej do jazu na Kanale Rypinkowskim. Za nim skręca w lewo, mija budynek całorocznego schroniska młodzieżowego i Wałem Piastowskim podąża w górę Prosny. Za samotnym domem (po lewej) tzw. Strzelnicą lub Domem Kowalskiego - dawnym miejscem rozrywki i rekreacji Kaliszan szlak skręca w prawo i wkracza do dzielnicy Zawodzie, na tereny grodu kaliskiego. Utworzono tu rezerwat archeologiczny (fundamenty kolegiaty śś. Piotra i Pawła z XI w.). Obok drewniany koścół św. Wojciecha z 1798 r. (3,0 km).
Szlak ponownie zbliża się do rzeki i drogą doprowadza do mostu kolejowego (z 1902 r.) nad Prosną, przekracza go i skręca w lewo wzdłuż nasypu kolejowego (w pobliżu ujście Pokrzywnicy do Prosny) w kierunku widocznego lasu. Podczas roztopów ten odcinek szlaku może być podmokły. Przy przejeździe kolejowym skrzyżowanie ze szlakiem czerwonym Kalisz - Winiary - Ołobok (6,5 km), zielony prosto drogą tłuczniową, mija po prawej teren harcówki, po lewej budynek stacji kolejowej Kalisz Winiary (brak kasy biletowej) i skręca w prawo, po czym w lewo (brzeźniaki, olszyny),przekracza potoczek i wznosi się na skarpę nad północnym brzegiem zalewu na Pokrzywnicy. Na południe stąd widoczny cel wędrówki: wieże kościoła i stacji przekaźnikowej w Chełmcach, lecz to dopiero połowa długości szlaku.
Na skraju lasu szlak skręca w lewo i ponownie dochodzi do nasypu kolejowego, który towarzyszy nam do wsi Zawady (10,0 km). Przy budynku dróżnika skręca w prawo na południe i schodzi łagodnie w dół w stronę zalewu. Przy dolnym skraju sosnowego lasku, na rozwidleniu dróg, szlak skręca w lewo - dawniej na skarpie stał drewniany krzyż, a droga biegnąca wąwozem prowadziła przez most na Pokrzywnicy do wsi Szałe. Polną drogą (w obniżeniu potoczek, latem często wyschnięty) szlak dochodzi do zabudowań wsi Trojanów - mija po lewej ruiny wapiennika czynnego do lat sześćdziesiątych XXw., a po prawej dom z 1924 r. (nr 21), drewnianą chałupę (nr 18) i doprowadza do skrzyżowania z szosą asfaltową, przy którym stoi kapliczka (11,5 km). Stąd szlak przez ponad kilometr wiedzie szosą; przechodzi przez most na Pokrzywnicy (po prawej zalew), na skrzyżowaniu prosto przez las, po lewej mija posiadłość z "pałacem' z 1997 r. (być może za kilkadziesiąt lat będzie to zabytek) i za pierwszym gospodarstwem we wsi Chełmce (tablica) skręca w prawo wzdłuż potoczku. Po lewej kapliczka z 1956 r. Przy lesie szlak skręca w lewo, a teren zaczyna się wznosić. Ostatni odcinek szlaku, mimo uciążliwego podejścia, wynagradza ładna panorama (przy ogrodzeniu szkoły podstawowej i gimnazjum): od północnego zachodu wieżowce Kalisza, wieże kościołów i ratusza, na północy doliny Pokrzywnicy i Cieni, bardziej w prawo wieże kościoła w Opatówku, na wschodzie kościół (biały) w Szczytnikach.
Przy szosie asfaltowej (z prawej żelbetowa wieża przekaźnikowa z 1962 r.) szlak skręca w lewo i kończy się przy neogotyckim kościele z 1883 r. p.w. Narodzenia NMP. Kościół, położony na wysokości ponad 180 m npm, stanowi doskonały punkt orientacyjny.
Obecny przebieg szlaku został opracowany i wyznakowany w 1997 r. (z wykorzystaniem odcinków dawnego szlaku zielonego), co uczyniło go bardziej atrakcyjnym krajobrazowo.

SZLAKI ROWEROWE

Z Russowa do Gołuchowa
W 2001 roku Komisja Turystyki Kolarskiej PTTK w Kaliszu opracowała i wyznakowała w terenie pierwszy w okolicy rezerwowy szlak turystyczny. Jest to szlak żółty, liczący 16 km.
Rozpoczyna się on przed parkiem w Russowie (0,0 km), gdzie przed wyruszeniem na trasę zwiedzić można Muzeum Marii Dąbrowskiej oraz skansen budownictwa dawnej wsi Kaliskiej. Stąd kierujemy się na zachód drogą gruntową, zostawiając po prawej w oddali młyn. W obniżeniu terenu za ostatnimi budynkami (po lewej) szlak wkracza na teren gminy Blizanów i drogą polną, a później asfaltową, wiedzie do drewnianego kościółka pw. św. Jana Chrzciciela z 1 połowy XVIII wieku w Pamięcinie (3,4 km). Przez około 1,5 km szlak prowadzi szosą łączącą Kalisz z Wrześnią. W Jastrzębnikach skręca się w prawo przez okazałą bramę do parku. Znajduje się tu XIX - wieczny dwór. Szlak opuszcza park, skręca w lewo i drogą asfaltową prowadzi przez wieś, przecina skrzyżowanie z wyżej wspomnianą szosą (6,8 km) i biegnie na zachód schodząc w dolinę Prosny. Tu asfalt kończy się i dalej biegnie drogą piaszczystą w lewo (na południe) w kierunku zabudowań. Prosna stanowi granicę między powiatami kaliskim i pleszewskim. Na rzece znajduje się jaz, po którym przebiega szlak (8,6 km) i wkracza na teren gminy Gołuchów. Jesionową aleją wśród pól, początkowo na zachód, później na północ i znów na zachód, opuszcza szeroką dolinę. Na jej górnej krawędzi skręca w prawo ku widocznym zabudowaniom wsi Jedlec. Tutaj znajduje się jedyna w tej części Wielkopolski szachulcowa budowla sakralna - kościół pw. św. Floriana z połowy XVIII wieku (12,5 km). Na filarze bramy widnieje tablica żeliwna z 1883 roku, upamiętniająca 200 rocznicę bitwy pod Wiedniem. Identyczna znajduje się między innymi przy kościele w Tursku.
Szlak prowadzi dalej drogą przez wieś. Przy skrzyżowaniu mija po lewej dawną gospodę "Pod Księciem Józefem" z widoczną podobizną J. Poniatowskiego w medalionie oraz pomnik pamięci ofiar obu wojen światowych z figurą Chrystusa (13,7 km). Po około 1,5 km szlak doprowadza do Gołuchowa i ulicami Biberona, Jarmickiego i Borowskiego (obok Domu Pracy Twórczej) do wschodniego wejścia na teren parku zamkowego, gdzie się kończy (16,0 km).
Szlak ma charakter krajobrazowo - historyczny. Jego pomysłodawcy - Grażyna Adamin, Piotr Wencfel - i wykonawcy chcą stworzyć sieć szlaków rowerowych doprowadzających do drewnianych kościółków, dość gęsto rozsianych w okolicy Kalisza. A wszystko po to, by ułatwić turystom - kolarzom zdobywanie, będącej w opracowaniu, regionalnej odznaki krajoznawczej "Drewniana architektura sakralna diecezji kaliskiej."

Z Gołuchowa do Lewkowa
Gołuchów jest jedną z najważniejszych atrakcji krajoznawczych na szlaku. Na pobliskim rozwidleniu jedziemy w lewo skos. Wkrótce wjeżdżamy do lasu. Droga staje się mocno piaszczysta. Najlepiej jechać po lewej, wzdłuż ogrodzenia - tutaj podłoże jest najtwardsze, ale za to trzeba uważać na "zdradzieckie" korzenie - nie rozpędzajmy się więc zbytnio, żeby nie pozginać obręczy lub/ i nie połamać szprych. Po jakimś czasie docieramy do rozwidlenia dróg- jeśli skręcimy w prawo, dojedziemy do zagrody żubrów, szlak jednak prowadzi na wprost. Leśna droga zamienia się w wygodny asfalt i po chwili skręcamy w lewo w ul. Kubaszewskiego. Od pewnego czasu jesteśmy już w Gołuchowie. Po ok. 650m docieramy do wjazdu na szosę Poznań - Kalisz, wtedy skręcamy w lewo, i jadąc parkingiem, osiągamy główne wejście do parku. Tablica po lewej ostrzega, że znajdujemy się w " strefie zagrożonej włamaniami" - niby rower to nie samochód, ale podczas zwiedzania tutejszych zabytków pamiętajmy, aby właściwie zabezpieczyć rower, a najlepiej zostawić go pod opieką kogoś zaufanego! Zwiedzanie najlepiej rozpocząć od kościoła Wniebowzięcia NMP, znajdującego się na wprost wspomnianego wejścia do parku. Pierwotnie wczesnobarokowy z 1612 r., został zburzony przez hitlerowców na przełomie 1941/ 41 roku i odbudowany w latach 1949 - 61 z odwróceniem rzutu o 180o. Wewnątrz znajdziemy elementy z dawnego wyposażenia barokowego, m.in. obraz MB z Dzieciątkiem w sukience srebrnej z XVII w. Teraz możemy już wejść do parku krajobrazowego, ale pamiętajmy, że jego regulamin zabrania jazdy na rowerze - uszanujmy licznych tutaj pieszych i prowadźmy rower!
Jesteśmy na terenie największego parku krajobrazowego w Wielkopolsce. Powstał on w XIX wieku w stylu angielskim, według projektu Adama Kubaszewskiego. Obecnie ma status parku dendrologicznego (stanowiąc największe w kraju arboretum - ponad 160 ha.), który chroni wiele gatunków drzew, m.in. dęby, buki,świerki syberyjskie i kaukaskie, jodły greckie oraz dwubarwny klon czerwony. Na terenie parku znajduje się kilkanaście unikatowych i kilkaset pomnikowych drzew. Jego centralną część stanowi renesansowy zamek z ok. 1560 r., jeden z najwybitniejszych zabytków Wielkopolski.
Przebudowany w latach 1872 -1875 staraniem Izabeli Działyńskiej, córki Adama Czartoryskiego (proj. Zygmunt Gorgolewski i Maurycy Ouradou), zewnętrzną formą nawiązuje do architektury zamków nad Loarą. Zachowały się elementy autentycznego wystroju wnętrz z XVIIw., uzupełniane antycznymi i renesansowymi detalami architektonicznymi, sprowadzanymi z antykwariatów Francji i Włoch przez Izabelę z Czartoryskich lub dorabianymi na miejscu. Należą do nich: kominki, portale i okiennice, we wnętrzu natomiast: kolekcja waz greckich, wyrobów rzemiosła, malarstwo i tkaniny.
Obecnie opiekę nad zamkiem sprawuje Oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu (czynne od wtorku do niedzieli 10.00 - 16.00,ostatnie wejście - 15.15, w poniedziałki nieczynne), nad parkiem - Ośrodek Kultury Leśnej, który zajmuje się także innymi zabytkami na terenie parku: "Oficyną", "Dybulem" i "Mauzoleum". Pierwszy z nich, zwany też pałacem, to budynek dawnej gorzelni. W drugiej połowie XIX w. został rozbudowany przez Izabelę z Czartoryskich dla celów mieszkalnych. Dziś mieści się tam Muzeum Leśnictwa. Drugi - to dawna XVII-wieczna kaplica barokowa pw. św. Jana Chrzciciela, przebudowana na grobowiec rodziny Czartoryskich w XIX w. Trzeci - to była bażantaria, przebudowana w XIX w., obecnie mieści się tam kolejna ekspozycja muzeum - technika leśna. Ale to jeszcze nie wszystkie atrakcje, jakie oferuje turystom Gołuchów. Na południe od wsi znajduje się Zalew Gołuchowski wraz z ośrodkiem wypoczynkowym, z kąpieliskiem, kempingiem i przystanią żeglarską. Nieco dalej w lesie warto znaleźć największy w Wielkopolsce głaz narzutowy o wys. 3,5m i obwodzie 22m, zwany kamieniem św. Jadwigi lub św. Kingi. My wracamy do parku, przez który prowadzimy nasz pojazd. Przechodzimy przez drewniany mostek i po 60 metrach skręcamy w lewo. Kamienistą drogą podchodzimy do głównego wejścia do zamku, które jest po lewej. Skręcamy w prawo i idziemy 100m. Przy powozowni skręcamy w prawo, aby po 80m bruku dojść do ulicy Borowskiego, gdzie możemy już z powrotem wsiąść na rower. Tutaj napotykamy lokalny żółty szlak rowerowy i asfaltową szosą mijamy po lewej Dom Pracy Twórczej z parkingiem i po ok. 40m skręcamy w lewo w ulicę Jarmickiego, po ok. 500m - w prawo w ulicę Biberona, aby po kolejnych 100m skręcić w lewo w szosę prowadzącą do Jedlca. Na skrzyżowaniu w kształcie litery "T" skręcamy w prawo. Za chwilę dojeżdżamy do skrzyżowania w Jedlcu. Szlak wiedzie dalej prosto, ale my możemy (i powinniśmy) skręcić na chwilę w lewo, żeby po ok. 500m dojechać do szachulcowego kościoła św. Floriana z połowy XVIII w., z drewnianą wieżą, nakrytą barokowym hełmem. Wewnątrz wyposażenie rokokowe: trzy ołtarze i chrzcielnica z połowy XVIII w. Obok arkadowa dzwonnica z 1830 roku i plebania z początku XX w. Wracamy na szlak. Po kolejnych 200m dojeżdżamy do pozostałości zespołu dworskiego w postaci dworu z około 1930-1939 roku (na fasadzie herb "Jelito" Zamojskich) z zabudowaniami gospodarczymi i czworakami z przełomu XIX/XX w. Być może rowerzystów najbardziej zaciekawi jednak głaz z napisem ku czci Józefa Piłsudskiego z 1935 r.?
Ruszamy w dalszą drogę, aby na skrzyżowaniu skręcić w lewo, w otoczeniu "prawdziwie polskich" wierzb. Jesteśmy już w kolejnej wsi - Macewie, gdzie zjeżdżamy łagodnie szosą, ale nie za szybko, gdyż po ok. 700m skręcamy w prawo w polną, mocno wyboistą - kamienistą drogę polną. Niewygody nawierzchni zrekompensuje nam rozległy widok na dolinę Prosny. Wkrótce dojeżdżamy do poprzecznej szosy asfaltowej i skręcamy w lewo na Piotrów. Przez Popówek śmigamy jak wiatr delektują się zjazdem do doliny Prosny. Przekraczamy most, za którym czeka nas umiarkowanie stromy podjazd do Dojutrowa. Tutaj warto zatrzymać się, żeby jeszcze raz rzucić okiem na malowniczą dolinę Prosny, pokrytą jak gdyby "tarasami z polami ryżowymi" - zwłaszcza wiosną, o zachodzie słońca... nie zamyślmy się za bardzo, gdyż musimy skręcić w pierwszą drogę asfaltową w prawo - wjedzie ona mocno dziurawym asfaltem w dół, w kierunku Pruszkowa.
Teraz trochę nietrudnego podjazdu, przecinamy skrzyżowanie na wprost i znów pędzimy w dół! Jesteśmy w Pruszkowie więc staramy się przejechać tak, aby nie wzbudzić niczyjej ciekawości - "prawdziwa stolica mafii" o tej samej nazwie jest co prawda daleko, bo ma Mazowszu, ale kto wie jak jest naprawdę... Mimo wszystko, jadąc uważnie, żeby nie potracić szprych, docieramy do Warszówki, gdzie nawierzchnia jest znacznie lepszej jakości. Tym razem czeka nas kolejny zjazd, ale już po nowej gładkiej nitce jezdni.
Przed nami widok na Dobrzec - "kaliską sypialnie", czy jak ktoś woli "blokowisko". Jak to zwykle w takich przypadkach bywa, nie możemy się nim nacieszyć do woli. Po niecałym kilometrze zjazd dopiero ma się ku końcowi, gdy skręcamy w lewo w ulicę Kruczkowskiego, której wąski pasek nowego asfaltu pnie się stromo pod górę w kierunku niewielkiego lasu. Wjeżdżamy na wydmę, która stanowi tylko jeden z całej serii podjazdów i zjazdów, które oferuje nam ulica Kruczkowskiego, prowadząc nas przez willową dzielnicę Majków. W parku planowany jest przystanek turystyczny z ujęciem wody, stołami i zadaszeniem. Po dłuższej chwili skręcamy w prawo w opadającą stromo w dół ulicę Wyspiańskiego - niech nas nie wystraszy znak "brak przejazdu" - rowerzystów nie dotyczy! Uliczka wygina się łukiem w prawo, ale my pilnujemy "skrótu", prowadzącego na wprost do mostu nad Kanałem Bernardyńskim, który musimy przekroczyć. Na drugim brzegu skręcamy w lewo i dosłownie za chwilę w prawo, aby wzdłuż betonowego parkanu asfaltową drogą dotrzeć do ulicy Majkowskiej, gdzie skręcamy w prawo (na wprost - zakład "Kaliszanki"), tej od smacznych "Grześków". Na wysokości zakładu przeprowadzamy rower na drugą stronę drogi i jedziemy ulicą Majkowską, która łukiem przechodzi w obwodnicę Kalisza - ulicę Stańczukowskiego. Kierujemy się pod górę, czymś, co jest chyba "formą przejściową" pomiędzy chodnikiem a drogą rowerową w stronę charakterystycznego szpitala w kształcie babki piaskowej. Tak czy siak, służy doskonale pieszym, jak i rowerzystą. Po 200m przekraczamy ulicę Złotą. Nasz szlak co prawda omija centrum miasta, ale właśnie w tym momencie znajdujemy się w dogodnym miejscu, żeby je zwiedzić - wystarczy tylko skręcić w lewo i po chwili dojedziemy do Rynku. Kalisz to miasto powiatowe, drugie pod względem wielkości i znaczenia w Wielkopolsce. Położone jest na Wysoczyźnie Kaliskiej w dolinie Prosny. Stanowi centrum administracyjne, gospodarcze, kulturalne i edukacyjne południowej części regionu. Jest siedzibą trzech uczelni i od 1992r. stolicą diecezji. Kalisz jest uważany za miejscowość o najstarszej metryce pisanej w Polsce.
Pierwsze ślady osadnictwa na tych terenach pochodzą z neolitu, ale jako pierwszy w źródłach pisanych miejscowość o nazwie "Kalisia", identyfikowaną przez badaczy z Kaliszem, wymienił w II w. n.e. uczony aleksandryjski Klaudiusz Ptolemeusz. Osada była znaczącym ośrodkiem handlowym - w owym czasie leżała na tzw. Szlaku Bursztynowym, który łączył imperium rzymskie z wybrzeżem bałtyckim. W czasach Polski Piastów gród kaliski należał do największych w Polsce, o czym przekonują się archeolodzy, badający wykopaliska w dzisiejszej dzielnicy Zawodzie, gdzie w owym czasie była kolebka Kalisza. Książe Henryk Brodaty przeniósł w 1233 r. centrum osadnicze w miejsce, w którym znajduje się do dziś. Prawa miejskie Kalisz otrzymał od księcia Bolesława Pobożnego ok. 1257 r. W Kaliszu od XIII w. istniała jedna z najstarszych w Polsce wspólnot żydowskich, ciesząca się rzadko w owych czasach spotykaną autonomią. Wyrazem jej pozycji był wydany przez księcia Bolesława Pobożnego w 1264 r. zbiór praw znany jako tzw. statut kaliski. II wojna światowa położyła kres istnieniu społeczności żydowskiej. Rozkwit miasta miał miejsce w wiekach XV i XVI, jednak liczne pożary i wojny spowodowały spadek znaczenia Kalisza w XVII i XVIII w. Kolejny okres prosperity przyszedł wraz w powstaniem Księstwa Warszawskiego, gdy miasto zostało stolicą departamentu. Po Kongresie Wiedeńskim w 1815 r. było miastem wojewódzkim , zaś od 1867 r. - gubernialnym.
Rewolucja techniczna przełomu XIX i XX w. przyczyniła się do jeszcze większego wzrostu zamożności miasta. Podczas I wojny światowej w sierpniu 1914 r., Kalisz został doszczętnie zburzony i spalony przez wojska pruskie. W latach 20-tych i 30-tych trwała intensywna odbudowa Kalisza. Druga wojna światowa przyniosła włączenie miasta do Rzeszy i liczne represje mieszkańców, a zwłaszcza zagładę społeczności żydowskiej. Po wojnie stopniowo miasto rozbudowuje się i unowocześnia. W latach 1975 - 1998 Kalisz był stolicą województwa. Niestety, skromne możliwości Atlasu nie pozwolą na omówienie najważniejszych nawet zabytków Kalisza.
Podczas zwiedzania miasta - a potrzeba do tego przynajmniej całego dnia - nie wolno pominąć: ratusza wraz z Głównym Rynkiem, bazyliki Wniebowzięcia NMP, zwanej inaczej sanktuarium św. Józefa, katedry św. Mikołaja, teatru im. Wojciecha Bogusławskiego, baszty "Dorotki" z fragmentem murów obronnych, fundamentów zamku, mostu kamiennego oraz parku miejskiego- najstarszego w Polsce! (1798 r.). Warto zobaczyć rezerwat archeologiczny na Zawodziu wraz z drewnianym kościółkiem św. Wojciecha, zespoły klasztorne OO. Franciszkanów i OO. Jezuitów z największą, XVII - wieczną polichromią iluzjonistyczną w Europie (pobernardyński), kościoły: sióstr Nazaretanek i Garnizonowy (pojezuicki), pomniki: Adama Asnyka i książki (sic!), dawny pałac gubernatorski, dawną szkołę wojewódzką oraz rogatkę wraz z pobliskimi, zabytkowymi, cmentarzami. Po zwiedzaniu czas na powrót na nasz szlak! Przecinamy ul. Złotą, za nią dopiero most na Prośnie, następnie - znajomą nam już z Pleszewa i Gołuchowa Poznańską. Po wjechaniu na szczyt wzgórza zjeżdżamy z niego w kierunku osiedla bloków, ale do niego nie dojeżdżamy, gdyż skręcamy w prawo w spokojną ul. Dobrzecką. Zanim "na dobre" wjedziemy do miasta, warto wstąpić na chwilę do neogotyckiego kościoła św. Michała z 2 poł. XIX w., aby przyjrzeć się młodopolskiemu wystrojowi wnętrza, któremu koloryt nadaje polichromia Bronisława Wiśniewskiego.
Regularna zabudowa przerzedza się i tam, gdzie kończy się miasto, zaczyna się już powiat ostrowski. Mijamy Trkusów i dojeżdżamy do Droszewa. Na miejscowym cmentarzu stoi frapujący krzyż - dzieło rzeźbiarza ludowego, Pawła Brylińskiego z 1865 r. Jest to wysoki, drewniany krucyfiks z koloryzowanymi, także rzeźbionymi w drewnie, scenami Męki Pańskiej, grupą pasyjną i Adamem i Ewą w najniższej części. Po dojechaniu do poprzecznej szosy szlak wiedzie w lewo na Skalmierzyce, ale my skręcamy na chwilę w prawo, w kierunku widocznego, drewnianego kościoła Wszystkich Świętych z II poł. XVIII w., krytego gontem. Następnie wracamy do skrzyżowania i jedziemy prosto. Mijamy Kurów, za którym kierujemy się już za drogowskazami na Ostrów Wlkp. - na pierwszym skrzyżowaniu - w prawo, na następnym - w lewo.Za drugim ze skrzyżowań, po prawej, widoczna wiekowa drewniana chałupa - nieczęsty widok dla przybysza z centralnej części naszego województwa. Teraz mocno dziurawą drogą dojeżdżamy do rozwidlenia dróg, gdzie skręcamy w prawo skos, w kierunku drewnianego kościoła Narodzenia NMP w Ociążu. Budynek pochodzi z 2 poł. XVIII w. I kryty jest dachem gontowym. Wewnątrz warto przyjrzeć się polichromii Witolda Gosinieckiego z 1927 r. Oraz rokokowemu ołtarzowi głównemu z obrazem MB Śnieżnej z 1637 r. Wokół park krajobrazowy z pomnikowymi dębami oraz neogotycka oficyna z 2 poł. XIX w. Jadąc dalej, mijamy Fabianów i Kwiatków (po lewej interesujący kościółek neoromański pw. Serca Pana Jezusa z 1890 r.) i dojeżdżamy do Lewkowa. Znajduje się tutaj klasycystyczny pałac Lipskich z końca XVIII w., po gruntowej renowacji. Od frontu czterokolumnowy portyk joński, z zewnątrz i wewnątrz bogata dekoracja stiukowa, w kilku pomieszczeniach - bogata dekoracja malarska, wykonana zapewne przez Antoniego Smuglewicza. Dookoła park krajobrazowy z końca XVIII w. Ze stawem i drzewami pomnikowymi, a także 2 kwadratowymi oficynami, gorzelnią i spichrzem. Nieco dalej znajduje się eklektyczny kościół św. Wojciecha z I poł. XIX wieku z neorenesansowym wyposażeniem wnętrza z końca XIX w.
Szczególnie uważnie przypatrzmy się kutej kracie z 1732 r., znajdującej się przy wejściu - pochodzi ona z kościoła Cysterek w Ołoboku. Nieopodal kaplica grobowa Lipskich z końca XIX wieku z tablicą ku czci Wojciecha Lipskiego (1805 - 55), działacza narodowego i gospodarczego, założyciela gimnazjum polskiego w Ostrowie Wlkp. Za kościołem znajduje się plac św. Floriana, gdzie skręcamy w prawo skos w drogę gruntową. Za chwilę, po lewej stronie, widzimy mini - mauzoleum ku czci mieszkańców wsi, poległych w kolejnych powstaniach i wojnach, na które składają się stare nagrobki i krzyże. Napis na jednym z nich głosi, iż "Tu spoczywa w Bogu Świętej Pamięci Jan Majchrzak - borowy, zamordowany zdradziecko przez Kłusownika (z dużej litery!) dnia 18 grudnia 1896 roku". Wkrótce dojeżdżamy do poprzecznej drogi asfaltowej i skręcamy w lewo. Po prawej, w oddali, widać lotnisko.

do góry

PRZYDATNE INFO

Strefa parkowania – w Kaliszu w obrębie centrum obowiązuje strefa parkowania. Parkowanie w tej strefie wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty – 1/2h – 1zł, 1h – 2zł. Karty postojowe można zakupić w kioskach i niektórych sklepach spożywczych, a także  w Centrum Informacji Turystycznej.

Centrum Informacji Turystycznej OSRiR
ul. Zamkowa
tel. 062 598 27 31 e-mail: cit@osir.kalisz.pl
Czynne: Poniedziałek - Piątek 9.00-17.00, Sobota 10.00-14.00

POLSKIE TOWARZYSTWO TURYSTYCZNO KRAJOZNAWCZE
Kaliski Oddział im Stanisława Graevego 
ul. Targowa 2, 62-800 Kalisz, tel./fax 062 598-24-33, tel. kom. 509-360-171
e-mail: info@pttk.kalisz.pl, pttk.kalisz@poczta.fm

do góry

Informacje zredagowane przez zespół ZWIEDZAJMY.PL na podstawie materiałów udostępnionych nam dzięki uprzejmości Urzędu Miejskiego w Kaliszu. Szczególne podziękowania za życzliwość i współpracę dla Pani Agnieszki Królikowskiej.

 
WYZNACZ TRASĘ Z


 
galeria
|| podziękowania i patronaty || redakcja serwisu || regulamin serwisu || PLIKI COOKIES ||
 
 
©2008 zwiedzajmy.pl
copyright GRUPA 2G - wszystkie prawa zastrzezone