zwiedzajmy.pl Polska  
WYSZUKAJ W SERWISIE

strona główna
pomorskie
Chmielno
Czarna Woda
Czersk
Człuchów
Gdańsk
Gdynia
Miasto i Gmina Puck
Nowy Dwór Gdański
Parchowo
Przechlewo
Czersk

    KRÓTKI OPIS     ZABYTKI I MUZEA    INNE ATRAKCJE     NA WYCIECZKI     PRZYDATNE INFO    

 

KRÓTKI OPIS

Gmina Czersk jest gminą miejsko - wiejską. Położona jest w południowej części województwa pomorskiego, w powiecie chojnickim i graniczy z następującymi gminami: Brusy, Chojnice, Tuchola, Śliwice, Osieczna, Czarna Woda, Stara Kiszewa, Karsin, Kaliska. Administracyjnie obejmuje miasto Czersk i 17 sołectw: Będźmierowice, Gotelp, Gutowiec, Klaskawa, Krzyż, Kurcze, Lipki, Łąg, Łąg Kolonia, Łubna, Mokre, Malachin, Odry, Rytel, Wieck, Zapędowo, Złotowo. Obszar miasta Czersk podzielony jest na 4 osiedla: Osiedle Nr 1 ,, Centrum”, Osiedle Nr 2 ,, Chojnickie”, Osiedle Nr 3 ,, Starogardzkie ” i Osiedle Nr 4 ,, Tucholskie ”. Północna granica gminy na znacznej długości ciągnie się wśród lasów, a na odcinku między miejscowościami Mniszek i Bielawy granicę stanowi rzeka Niechwaszcz. Granica wschodnia początkowo jest sztuczna, a następnie, po przecięciu rzeki Wdy, ciągnie się wzdłuż jej prawobrzeżnego dopływu, który płynie skrajem lasu. Granica południowa wyznaczona jest sztucznie wśród lasów, tylko na niewielkim odcinku jest granicą naturalną, którą stanowi Czerska Struga. Zachodnia granica opiera się o brzegi jez. Spierewnik, a następnie przebiega sztucznie przez tereny leśne. Przez teren gminy przepływają rzeki: Czerska Struga i Niechwaszcz oraz większe Brda i Wda (znane trasy krajowych i międzynarodowych spływów kajakowych ) oraz Wielki Kanał Brdy i Kanał Wdy. Znajduje się tu również kilka jezior, z których największe jest Jezioro Ostrowite. Na terenie gminy wyznaczono wiele rezerwatów i dziesiątki pomników przyrody. Mnogość lasów, jezior i rzek sprawia, że teren gminy jest bardzo atrakcyjny pod względem turystycznym.

do góry

ZABYTKI I MUZEA

czerskCzersk
Miasto liczące 9.500 mieszkańców , położone przy drodze krajowej nr 22.
Kościół neogotycki pod wezwaniem św. Marii Magdaleny w Czersku zbudowany w latach 1910 - 1913. Wnętrze kościoła wyposażone jest w stylach: neoromańskim (kropielnica), gotyckim (kielich z końca XV wieku), renesansowym (wielki ołtarz św. Trójcy - wybitne dzieło sztuki sakralnej, wykonany w 1611 r. przez gdańskiego mistrza malarskiego Hermana Hana a podarowany kościołowi czerskiemu przez kapitułę chełmińską w 1845 roku, dzieło Hana w 1911 r. uzupełnił H. Kachler dodając po bokach ołtarza rzeźbiony paludament z postaciami aniołów), w tym samym stylu kielich z 1648 r., barokowym (trzy ołtarze boczne oraz dwa kielichy) i rokokowym (ołtarz św. Krzyża z 1776 r. wykonany przez artystów francuskich w Warszawie oraz chrzcielnica z ok. 1766 r.). Polichromię w nim wykonał prof. Zineman z Frankfurtu nad Menem.
Cmentarz jeńców rosyjskich z I wojny światowej
Centrum miasta - połączenie tradycyjnej zabudowy wzdłuż ulicy Kościuszki - tzw. "ulicówka" z nowoczesnym centrum handlowo usługowym (ul. Ostrowskiego), stale się rozrastającym.
Nowoczesna hala sportowa z widownią na 400 osób, przygotowana do organizacji imprez sportowych i rozrywkowych

Rytel
Wieś letniskowa (ok. 1670 mieszkańców), położona przy drodze krajowej 22, 14 km na zachód od Czerska, z dogodnymi połączeniami PKP i PKS.Rytel to największa po Czersku miejscowoć w gminie. Nazwa miejscowości pochodzi pod nazwiska Marcina Retila, który w 1430 r. otrzymał przywilej na karczmę przy "trakcie gdańskim", w miejscu przeprawy przez Brdę. Dzięki malowniczym okolicom: Brdzie i Wielkiemu Kanałowi Brdy Rytel stanowi doskonały punkt etapowy spływów kajakowych. Warto tutaj zobaczyć: neobarokowy kościół NMP Królowej Różańca Św., pozostałość ewangelickiego cmentarza znajdującego się we wsi. Przy głównej drodze naprzeciwko kościoła kawiarnia "Kaprys"- gdzie od lat niezmiennie serwuje się lody własnego wyrobu, znajduje się tutaj również Punkt Informacji Turystycznej - tel. (48 52) 398 51 21. Znajduje się tutaj min. prywatna stadnina i szkoła jazdy konnej, strzelnica myśliwska, wypożyczalnia sprzętu kajakowego, rowerów . Miejscowość ta posiada również bogate zaplecze w postaci bazy noclegowej (pole namiotowe, liczne pokoje gościnne) i gastronomicznej (kawiarnia ,restauracja, bary, sklepy) W sezonie letnim organizowane są liczne imprezy turystyczno-kulturalne, a okoliczne lasy obfitują w grzyby i jagody. Turysta spragniony kontaktu z przyrodą znajdzie w Rytlu doskonałe warunki do wypoczynku. W okolicach Rytla znajduje się rezerwat Mętne (3 km) - największe na Pomorzu skupisko brzozy niskiej.3 km na poł.-zach. od Rytla ma swoją siedzibę Stacja przyrodnicza Uniwersytetu Łódzkiego "Suszek", gdzie nad jeziorem Suszek stworzona została trasa wycieczki przyrodniczej, zapoznająca zwiedzającego z hydrofauną siedlisk słodkowodnych.

Łąg
Wieś licząca ok. 1.120 mieszkańców, położona przy drodze nr 22 Czersk - Starogard Gdański, dworzec PKP, przystanki PKS, poczta, sklepy, motel i restauracja, Ośrodek KulturyKościół pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Łęgu zbudowany w latach 1886 - 1887 z cegły na miejscu drewnianego, neogotycki, jednonawowy, z wysoką wieżą. Wieża została zwieńczona szczycikami z lat 1912 - 1914. W ołtarzu głównym późnobarokowym obraz Matki Boskiej, z II połowy XVIII w. Charakterystyczne stacje Męki Pańskiej; obok cmentarz na którym znajdują się interesujące zabytkowe kapliczki i rzeźby.

Ostrowite
Wieś letniskowa położona nad jeziorem Ostrowite, 7 km od Czerska, 51 stałych mieszkańców.Na terenie autocampingu (obszar 4 ha) znajduje się pole namiotowe na 400 miejsc, pięknie położone wśród drzew 30 stanowisk dla przyczep campingowych. Stanowiska wyposażone są w przyłącza energii elektrycznej. Liczne stoły z ławami i altany wypoczynkowe s± doskonale wkomponowane w naturalne leśne otoczenie. Do użytku turystów udostępniony jest budynek socjalny mieszczący sanitariaty, natryski, kuchnię, pralnię oraz bar. W sezonie letnim jest tam czynny Ośrodek Informacji Turystycznej oraz kąpielisko strzeżone, które obsługuje 47 Drużyna Wodnego Wojewódzkiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego w Czersku. Pełni ona służbę pod hasłem: WOPR Uczy, Pomaga, Ratuje! Drużyna organizuje służbę ratowniczą, nieodpłatną naukę pływania, prowadzi kursy na kartę pływacką, organizuje pokazy ratowników.
Stanica wodna, służy także entuzjastom żeglarstwa. Jest tutaj szeroki wachlarz jednostek pływających, stanowiący bazę szkoleniową Uczniowskich Klubów Sportowych z miejskich szkół, wśród nich UKS "Razem" przy Zespole Szkół Specjalnych w Czersku.Jezioro Ostrowite jest regularnie zarybiane (karp, węgorz, lin, szczupak), zezwolenia na połów można nabyć w Urzędzie Miejskim w Czersku w Wydziale Rolnictwa, tel. (052) 398 45 73, 398 42 02 wew. 20 oraz w sezonie letnim na terenie autocampingu w Ostrowitem. We wsi znajduje się gospodarstwo agroturystyczne, pokoje gościnne oraz kilkadziesiąt domków letniskowych.

Odry
Wieś licząca ok. 400 mieszkańców, położona 14 km na północ od Czerska, sklep, PKS.Pierwsza wzmianka o Odrach w historii pisanej pojawiła się w 1352 r., kiedy to komtur tucholski Konrad Sullenkop (w niektórych źródłach Konrad von Volcup) nadał dobra ziemskie miejscowej szlachcie.Warto zobaczyć Kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia NP. odryMarii w Odrach zbudowany w latach 1931 - 1933 z wysoką wieżą. We wnętrzu gotycka ok. 1420 - 1430 rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego, barokowa puszka z 1686 r., 4 barokowe lichtarze cynowe z XVIII w., niebieski ornat z XVIII w. wykonany z tkaniny broszowej o motywach kwiatowych.Obok wsi znajduje się rezerwat "Kręgi Kamienne" - znany przede wszystkim jako cmentarzysko kurhanowe. Rezerwat został utworzony w 1958 r., znajduje się na terenie Nadleśnictwa Czersk, Leśnictwa Odry .Rezerwat ten jest unikalnym obiektem archeologicznym i przyrodniczym w skali europejskiej, którego obszar wynosi około 16 ha. Wewnątrz ogrodzenia pośród rzadkiego sosnowego lasu znajduje się 10 całych i 2 fragmenty kręgów kamiennych, z których najmniejszy posiada średnice 15 m, a największy 33 m, na obwodnicy kręgów ustawione s± kamienie, wystające od 20 do 70 cm ponad powierzchnię ziemi. Oprócz kręgów znajduje się w rezerwacie ponad 20 kurhanów o średnicy od 8 do 12m i wysokości od 0,5 do 2 m. Obficie porastające teren kręgów wrzosy, mchy i porosty kryją liczne niespodzianki archeologiczne. Po wielu badaniach uznano, że obiekt ten jest cmentarzyskiem Gotów, a kurhany i kręgi grobami, czas ich powstania szacuje się na 1 i2 w n.e. W kręgach znaleziono ozdoby i naczynia okresu rzymskiego. Kręgi stanowią ciekawy przedmiot badań: historycznych, archeologicznych, przyrodniczych, kulturowych, kosmologicznych.Poza tym chroni się tutaj kilkadziesiąt gatunków porostów naskalnych, które występowały we wczesnej epoce polodowcowej. Ekspozycja archeologiczno - przyrodnicza w Odrach, ul. Długa 2, tel. 606-930-635

zaporaZapora Mylof
Znajduje się tutaj zapora z malowniczym przepustem wodnym oraz elektrownia wodna (z 12 metrowym spadkiem wody i prędkością około 22 m/s). Bierze tu początek Wielki Kanał Brdy. Powyżej zapory znajduje się sztuczny zbirnik wody na rzece - jezioro Zapora o powierzchni 645,6 ha. Od 1975 roku funkcjonuje w Mylofie jeden z największych w kraju Zakład Hodowli Pstrąga. Potrawy z pstrąga są specjalnością w tutejszych lokalach gastronomicznych. Obok leśniczówki Mylof położone jest pole biwakowe na 200 mijesc, a konsumpcję zapewnia bar z całodziennym wyżywieniem.

Fojutowo
Do atrakcji turystycznych należy także leżący na pograniczu gminy akwedukt we wsi Fojutowo będący skrzyżowaniem dwóch cieków wodnych: Czerskiej Strugi i Wielkiego Kanału Brdy. Jest to najdłuższa (75m) i najmasywniejsza tego rodzaju budowla w Polsce. Płynące kilka metrów wyżej wody kanału wybudowanego w połowie XIX stulecia przechodzą nad Czerską Strugą. Sam akwedukt wzniesiono w latach 1845-49, wzorowano się na rzymskich budowlach o podobnym przeznaczeniu.

do góry

INNE ATRAKCJE

rezerwatPoza niezwykle atrakcyjnymi rzekami do najcenniejszych przyrodniczych obiektów krajobrazowych należą rezerwaty:- rezerwat "Kręgi Kamienne" w Odrach - patrz Odry, Kręgi Kamienne- rezerwat torfowiskowy "Mętne" (około 3 km od Rytla)o powierzchni 54 ha, gdzie chroni się torfowisko i jego roślinność a w szczególności brzozę niską- rezerwat "Ustronie", na powierzchni 10 ha chroniony jest las mieszany o charakterze naturalnym w Borach Tucholskich z okazami brekinii- rezerwat "Cisy nad Czerską Strugą", gdzie chronione jest stanowisko cisa- stacja przyrodnicza Uniwersytetu Łódzkiego "Suszek"W okolicy jezior: Suszek i Śpierewnik (na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego, 3 km od miejscowości Rytel) wytyczona została hydrologiczna ścieżka dydaktyczna służąca zarówno studentom biologii, dzieciom i młodzieży szkolnej oraz innym osobom zainteresowanym przyrodą. Długość ścieżki wynosi 4 km, a czas trwania wycieczki od 4 do 8 godzin ( w zależności od warunków atmosferycznych), obiekt ten umożliwia zapoznanie się z podstawami hydrologii i zoologii bezkręgowców, zagadnieniami dotyczącymi siedlisk słodkowodnych. Poszczególne stanowiska oznaczone są specjalnymi tablicami informacyjnymi, a miejsca szczególnie interesujące sygnalizują tablice z wykrzyknikiem.

do góry

NA WYCIECZKI

Dla miłośników turystyki aktywnej atrakcją są przebiegające przez gminę turystyczne:

Szlaki piesze:

Szlak niebieski "Dziewięciu z nieba". Szlak prowadzi terenem działań od września 1944 do lutego 1945 r. grupy desantowej WP - Sztabu Polskich Partyzantów ppor. Jana Miętkiego („Wirski') oraz opodal miejsc walki i straceń z lat 1939-45. 30 kilometrowy szlak wiedzie przez Czersk, Dąbki, Ostrowite w kierunku miejscowości Krąg w gminie Śliwice. W Ostrowitem piechur może skorzystać z istniejącej tam bazy noclegowej w postaci pola namiotowego na terenie autocampingu i licznych kwater prywatnych, oraz bazy gastronomicznej.

Szlak żółty "Kasztelański" prowadzący z Rytla w kierunku jeziora Suszek i Śpierewnik oraz dalej przez teren gminy Tuchola. Szlak o długości 18 kilometrów prowadzi przez obszar dawnej kasztelani raciążskiej, której ośrodkiem był gród położony na naturalnym półwyspie jeziora Śpierewnik. Turysta podążający tym szlakiem może skorzystać z bazy noclegowo-gastronomicznej. Ponadto w okolicach jezior Suszek i Śpierewnik wytyczona została dydaktyczna ścieżka hydrobiologiczna, która umożliwia zapoznanie się z podstawowymi wiadomościami z zakresu hydrobiologii i zoologii bezkręgowców. Poszczególne stanowiska na trasie wycieczki oznaczone są specjalnymi tablicami informacyjnymi.

Szlak zielony "Wielkiego Kanału Brdy" wiodący od miejscowości Legbąd w gminie Tuchola przez akwedukt Kanału nad Czerską Strugą, Rytel, Mylof i Klonię do miejscowości Męcikał. Szlak o długości 24 kilometrów prowadzi nad Wielkim Kanałem Brdy, zbudowanym w 1845 roku w celu doprowadzenia wody z Brdy dla nawodnienia kompleksu „Łąk Czerskich".  Na trasie tego szlaku turysta może zatrzymać się w miejscowościach letniskowych gminy (Rytel i Mylof) i skorzystać z istniejących pól namiotowych i kwater, oraz z bazy gastronomicznej.

Szlak zielony "Kręgów Kamiennych" wiodący od stacji kolejowej Czarna Woda przez Klonowice do Wojtala i dalej przez Odry do rezerwatu "Kręgi Kamienne", a stąd do stacji kolejowej Bąk. To trzeci pod względem długości (92,6 kilometra) szlak regionu gdańskiego prowadzący niemal w całości na Ziemi Kaszubskiej. Przemierza najpierw wschodnią część Pojezierza Kaszubskiego, później zahacza o Równinę Charzykowską, by zakończyć swój bieg w Borach Tucholskich. W przebiegu szlaku można wyróżnić dwie odmienne partie: pierwszą biegnącą przez ubogie, lekko pagórkowate tereny z nieliczną zielenią - przede wszystkim Czystych Pól i drugą znajdującą się na obszarach bardziej płaskich i lesistych, zaliczanych do Borów Tucholskich. Główną atrakcją szlaku są dwa najbardziej na Pomorzu Gdańskim znane stanowiska kręgów kamiennych: w Węsiorach i Odrach. Ale przede wszystkim na całym swym biegu szlak prezentuje wiele ciekawych zakątków okraszonych wodami bardzo licznych jezior, mało znanych ale nie mniej urokliwych niż te okrzyczane. Na wyróżnienie zasługują Juszki, wioska - niegdyś bardzo biedna dziś bardziej letniskowa, posiadająca własny, specyficzny klimat.


Szlaki rowerowe:

Szlak CB-11 n (dawniej BY 6001n) - niebieski wiodący od stacji PKP Bydgoszcz Leśna przez Bydgoszcz Janowo - Koronowo - Świekatowo - Klonowo - Tucholę - Gołąbek - Woziwodę - Lutom - Rytel - Zaporę - Klosnowo - Drzewicz - Swornegacie - Charzykowy do stacji PKP Chojnice. Łączna długość szlaku 116 kilometrów. Na terenie naszej gminy turysta może zatrzymać się w miejscowości wypoczynkowej Rytel, gdzie znajdzie bogatą bazę zarówno noclegową jak i gastronomiczną.

Szlak C-12c (dawniej BY 6002c) - czerwony wiodący z Głodówka Królewskiego przez Gródek - Drzycim - Osie - Tleń - Śliwice - Rosochatkę do stacji PKP w Czersku. Łączna długość trasy to 70,9 kilometrów. Na terenie naszej gminy turysta podróżujący tym szlakiem ma możliwość min. uczestniczenia w licznych imprezach organizowanych przez gminne instytucje kultury.

Szlak GREENWAY - Naszyjnik północy - szlak o długości 870 km zaczyna się i kończy w mieści Debrzno, obejmuje swoim zasięgiem obszar czterech województw: zachodniopomorskiego, kujawsko-pomorskiego, wielkopolskiego i pomorskiego, wiedzie przez: Debrzno-Złotów-Borne Sulinowo-Czaplinek-Kalisz Pomorski-Drawsko Pomorskie- Połczyn Zdrój-Barwice-Szczecinek-Polanów-Biały Bór-Człuchów-Leśno-Odry-Czersk-Tuchola-Debrzno.

Szlak czarny BY-17001n o długości 115 km. Naszą wycieczkę czarnym szlakiem rowerowym rozpoczynamy w Tucholi (0,0km). Stąd jedziemy poprzez Raciąż do Fojutowa, gdzie znajduje się XIX - wieczny akwedukt wzorowany na budowlach rzymskich. Umożliwia on skrzyżowanie się dwóch dróg wodnych. Wielki Kanał Brdy przepływa tutaj nad Czerską Strugą. Dalej trasa prowadzi poprzez Czersk i Gotelp do Odrów, gdzie mieści się rezerwat archeologiczny “Kręgi Kamienne” - cmentarzysko Gotów z I i II w n. e. Z Odrów jedziemy dalej na północ. Poprzez Miedzno, Karsin, Wiele, Lubnię, Leśno, Czapiewice, Brusy, Czyczkowy docieramy do Drzewicza. Wjeżdżamy na teren Parku Narodowego “Bory Tucholskie”. Początkowo szlak biegnie wraz z rowerowym szlakiem niebieskim oraz czarnym Łącznikowym pieszym a następnie odbija w prawo. Po prawej stronie mijamy jeziora: Wielkie Krzywce, Błotko, Małe Krzywce i dojeżdżamy do miejsca zwanego Starą Piłą. Teraz trasa prowadzi wraz z czerwonym szlakiem pieszym im. Juliana Rydzkowskiego do Bachorza, gdzie czarny szlak rowerowy się kończy (115 km).

Szlaki wodne:

Rzeka Brda
To jeden z najpiękniejszych szlaków kajakowych Polski, o długości 233 kilometrów, urozmaiconym charakterze, śródleśnym na przeważającej części biegu przebiegu. Szereg jezior sprzyja dłuższemu pobytowi, a brak większych trudności sprawia, że szlak ten dostępny jest dla każdego. Trasa jest oznakowana tablicami informacyjnymi, dużo wyznaczonych pól biwakowych. Cały szlak można podzielić na kilka zróżnicowanych odcinków: od Świeszyna do jeziora Szczytno w rzece występują zwalone drzewa i mielizny wymagające nierzadko holowania kajaka; następnie do Mylofu na szlaku występuje dużo jezior, a odcinki rzeczne charakteryzują się nieznacznym nurtem; od Mylofu do Piły Młyna rzeka wartko płynie przez Bory Tucholskie, na tym odcinku organizowane są spływy zimowe na które Brda jak żadna inna rzeka w Polsce się nadaje, na Brdzie właśnie można zobaczyć największą różnorodność tworów lodowych; od Piły Młyna do ujścia wody Brdy spiętrzone są przez kilka zapór i tworzą jeziora zaporowe.

Rzeka Wda
Wda obok Brdy jest jedną najdłuższych rzek w Borach Tucholskich, jednocześnie jednym z najważniejszych szlaków wodnych Pomorza. Z powodu jej ciemnobrunatnej barwy nazywana kiedyś Czarną Wodą. Wda wypływa z Jeziora Krążno, przepływa przez jeziora Równiny Charzykowskiej, lasy Borów Tucholskich i uchodzi do Wisły w Świeciu. Rzeka ma długość 198km, a jej dorzecze wynosi 2325 km². Szlak Wdy jest stosunkowo łatwy a szybki nurt ułatwia wiosłowanie. Wda jest rzeką o charakterze nizinnym. Jednak ze względu na swą zmienność (od górskiego potoku do szerokiej leniwie płynącej rzeki), malownicze zakola, często wysokie a miejscami urwiste zalesione brzegi oraz piękne przełomy, stanowi ciekawy szlak kajakowy, o długości141 kilometrów.

do góry

PRZYDATNE INFO

Punkt Informacji Gminy Czersk, ul. Kościuszki 27, pok. nr 4, tel. 052 395 48 68

SAMODZIELNY PUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ
Adres: ul.Królowej Jadwigi 4, 89-650 CZERSK
tel: (0-52) 398-42-37, (0-52) 398-44-60, tel.fax:(0-52) 398-44-85

Straż Miejska w Czersku
ul. Kościuszki 27, biuro nr 17, 89-650 Czersk, tel. 052 395-48-13

do góry

Informacje zredagowane przez zespół ZWIEDZAJMY.PL na podstawie materiałów udostępnionych nam dzięki uprzejmości Urzędu Miejskiego w Czersku. Szczególne podziękowania za życzliwość i współpracę dla Pani Katarzyny Bernady.

 
WYZNACZ TRASĘ Z


 
galeria
|| podziękowania i patronaty || redakcja serwisu || regulamin serwisu || PLIKI COOKIES ||
 
 
©2008 zwiedzajmy.pl
copyright GRUPA 2G - wszystkie prawa zastrzezone