zwiedzajmy.pl Polska  
WYSZUKAJ W SERWISIE

strona główna
świętokrzyskie
Gmina Busko-Zdrój
Kielce
Ostrowiec Świętokrzyski
Powiat Jędrzejowski
Powiat Kazimierski
Powiat Konecki
Powiat Włoszczowski
Sandomierz
Skarżysko-Kamienna
Starachowice
Kielce

    KRÓTKI OPIS     ZABYTKI I MUZEA    INNE ATRAKCJE     NA WYCIECZKI     PRZYDATNE INFO    

 

KRÓTKI OPIS

Ziemia kielecka - stanowiąca północną część Małopolski, to region położony między Wisłą a Pilicą. Ze względu na ukształtowanie terenu wyróżnia się na północy regionu - Góry Świętokrzyskie, będące kulminacją Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej i Nieckę Nidziańską zwaną popularnie Ponidziem - leżącą na południu.

Kielce, największe miasto pn. Małopolski, jest jednocześnie stolicą województwa świętokrzyskiego. W granicach miasta znajdują się pasma gór: Kadzielniańskie, pokryte lasami bukowo - jodłowymi Dymińsko - Posłowickie, oraz zachodnia część Grzbietu Szydłówkowskiego. Na północy miasto sięga zalesionych Wzgórz Tumlińskich oraz Pasma Masłowskiego, na południowym zachodzie dochodzi do Zgórskich Gór. Najwyższe wzniesienie w Kielcach tworzy Góra Telegraf (408 m n.p.m.) leżąca w paśmie Dymińskim.
Przez Kielce płynie rzeczka Silnica mająca swe źródła na południowym zboczu Góry Wierzejskiej, a wpadająca w pd.-zach. części miasta do Bobrzy, która wraz z innym dopływem - rzeczką Sufraganiec, opływają miasto od zachodu.

Miasto charakteryzuje się znacznymi różnicami poziomów: od 260 do 400 m i jako jedyne w Europie posiada w swych granicach wielką różnorodność formacji geologicznych. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody: Ślichowice, Kadzielnia, Wietrznia, Biesak (przyroda nieożywiona) oraz Karczówka - rezerwat krajobrazowy. Przy północnej granicy Kielc znajduje się rezerwat częściowy - Sufraganiec.

do góry

ZABYTKI I MUZEA

Pałac Biskupów Krakowskich. Lokalizacja: Plac Zamkowy 1
Pałac BiskupówO randze tego zabytku świadczy zakwalifikowanie go do najwyższej klasy -grupy "0" w dawnej klasyfikacji zabytków. Pałac Biskupów Krakowskich zostałwzniesiony w latach 1637-1644 z inicjatywy biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika. Jest on wspaniałym i najcenniejszym z zachowanych przykładem polskiej rezydencji z epoki Wazów. Autorem projektu był prawdopodobnie włoski architekt  Tomasz Poncino, który kierował także pracami budowlanymi. Dwukondygnacyjny korpus główny, nakryty bliźniaczym, czterospadowym dachem został ujęty czterema sześciobocznymi wieżami. Skrzydła boczne dobudowane zostały w I poł. XVIII w. według projektu Kacpra Bażanki. Pomimo pewnych przekształceń dokonanych w XIX w. pałac kielecki zachował pierwotną bryłę, dekorację elewacji oraz oryginalny wystrój większości wnętrz. Na parterze pałacu (niegdyś była to część administracyjno - gospodarcza) umieszczone są wystawy czasowe oraz Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego. W reprezentacyjnych salach pierwszej kondygnacji utworzono muzeum wnętrz pałacowych. W zabytkowych wnętrzach, nawiązując do pierwotnego wystroju, zgromadzono meble, tkaniny, wybitne dzieła malarskie, ceramikę. W skrzydle północnym znajduje się Galeria Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej. Liczy ponad 230 obrazów reprezentujących twórczość malarzy polskich od XVII do XX wieku (do roku 1939) oraz kilkaset dzieł rzemiosła artystycznego. Charakter jej określa bogata kolekcja portretu sarmackiego, malarstwa krajobrazowo-rodzajowego i obrazów wybitnych polskich malarzy m. in. Grottgera, Michałowskiego, Orłowskiego, Szermentowskiego, Gierymskiego, Boznańskiej,  Malczewskiego, Wyspiańskiego. W zbiorach rzemiosła wśród wielu eksponatów znajdują się unikalne szkła wytwórców m.in.: czeskich, francuskich i polskich. W czerwcu 2003 r. przy pałacu biskupów krakowskich uroczyście otwarto ogród włoski. Prace przy rekonstrukcji ogrodu trwały od lipca 2002 r. do maja 2003 r. Sfinansowano je ze środków Urzędu Miasta w Kielcach. Głównym założeniem rekonstrukcji było wierne odtworzenie XVII-wiecznego układu kwaterowego na tarasie ziemnym i wzbogacenie formy wystroju kwater z I poł. XVIII w. Ogród wyposażony został w kanalizację deszczową, oświetlenie
i jest automatycznie nawadniany. Cztery kwatery są trawnikowe i wypełniono je białym i czerwonym żwirem z peoniami w narożach. Kolejne dwie części tworzą nasadzenia formowanego bukszpanu z kwiatami sezonowymi.
Kontakt - muzeum: tel. 041-344-40-14, 041-344-23-18, fax 041-344-82-61
Muzeum czynne: wtorek w godz. 10.00-18.00, środa-niedziela w godz. 9.00-16.00. Ogród włoski w poniedziałki czynny w godz. 10.00-17.00, w pozostałe dni w godzinach otwarcia muzeum. (Bilety w cenie 5 i 10 zł, bezpłatnie ekspozycje stałe można zwiedzać w soboty.)

Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.  
Adres: Plac Panny Marii 3. Kontakt: tel. 041-344-33-24
Pierwotny niewielki romański kościół kolegiacki pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny wzniósł w 1171 r. bp krakowski Gedeon. Zbudowano go na najwyższym wzniesieniu starych Kielc (280 m n.p.m.), częściowo na wzór fortecy - z dwiema wieżami strzelniczymi, całość z kamienia ciosanego. Na skutek wielokrotnych przeróbek (1514-1522): dobudowy zakrystii, kapitularza, prezbiterium budynek kościelny stracił swój pierwotny wygląd. Biskup Myszkowski przedłużył świątynię w kierunku ku zachodowi, biskup Jan Albrecht, syn Zygmunta III, przyozdobił wejście marmurowym portalem. Dalsze przebudowy w 1719 roku (zniesienie wież, dobudowa kaplic) nadały mu charakter wczesnobarokowej, trójnawowej bazyliki na planie prostokąta. Wyposażenie wnętrza o charakterze późnobarokowym i rokokowym pochodzi w większości z XVIII w. katedraPolichromia wnętrz wykonana została w 1898 r. przez malarzy krakowskich. Fasady kościoła o wczesnobarokowym charakterze zostały w znacznej części zrekonstruowane w drugiej połowie XIX w. Zdobią ją rzeźby Faustyna Cenglera, wykonane w 1870 roku, a przedstawiające m. in. świętych: Wojciecha, Stanisława, Piotra i Pawła. W latach 1912-1914 przebudowano chór oraz wykonano malowidła wzorowane na obrazach J. Matejki.
Na chórze znajdują się trzydziestogłosowe organy wiedeńskie z 1910 r. Ołtarz główny, wykonany jest z drewna, barokowy - cały złocony. Rzeźby w ołtarzu są autorstwa znanego artysty Antoniego Frąckiewicza. W ołtarzu głównym znajduje się obraz namalowany przez Szymona Czechowicza w 1730 r., a przedstawiający Wniebowzięcie Matki Boskiej. U góry w oknach prezbiterium dwa witraże.
W lewej - północnej nawie wmurowana jest w ścianę rzeźba z 1646 r. przedstawiająca Matkę Boską z Dzieciątkiem, wykonana z bryły galeny z Karczówki, jednej z trzech wydobytych przez górnika Hilarego Malę. Służyła niegdyś jako ołtarz cechu gwarków i górników kieleckich. Obok ołtarza, przy wschodniej ścianie nawy południowej, znajduje się otaczany kultem religijnym namalowany ok. 1600 roku obraz Matki Boskiej Łaskawej Kieleckiej (w 1991 r. papież Jan Paweł II dokonał jego koronacji). W nawie południowej znajduje się też wejście do krypt grobowych. Tuż obok wejścia renesansowy nagrobek Elżbiety z Krzyckich Zebrzydowskiej. Wykonał go w "marmurze chęcińskim" nadworny rzeźbiarz królów polskich Włoch Jan Maria Padovano. W nawie środkowej okazałe epitafia biskupów krakowskich. Obok ołtarza, w korytarzu znajdują się wejścia do zakrystii oraz znajdującego się na piętrze skarbca. Zgromadzono tam cenne dzieła sztuki sakralnej, dary króla Kazimierza Wielkiego m.in. gotycki kielich z 1362 roku, cenne zabytki rękopiśmiennictwa (Antyfonarz kielecki - 1372 r.) oraz kolekcję ornatów.
Kościół w swej najnowszej, dobudowanej części jest otynkowany. Po II wojnie światowej pokryty został blachą miedzianą. Kościół katedralny uzyskał w 1970 roku na 800-lecie swego istnienia, godność bazyliki mniejszej - jest to najwyższa godność dla kościoła, co upamiętnia tablica umieszczona na zachodniej ścianie. Do 1870 roku teren przykościelny wykorzystywany był jako cmentarz. W średniowieczu cmentarz był nie ogrodzony, dopiero w 1598 roku zamknięto go ogrodzeniem i czterema bramkami. Po prawej stronie wejścia znajduje się wzniesiona w 1760 r. kaplica Ogrójca. Wnętrza zdobią malowidła czterech ewangelistów, dach pokryty jest blachą miedzianą. Kaplicę wybudował Józef Rogalla. Obok kaplicy na kolumnie stoi figura św. Jana Nepomucena. Z lewej strony wejścia głównego - dzwonnica, w dolnej swej części z XVII a górnej z XVIII w. Pierwotnie w XVI w. była to dzwonnica drewniana. Wewnątrz zawieszono trzy dzwony. Biskup Konstanty Felicjan Szaniawski czteroboczną dzwonnicę nadbudował, nadając w górnej części kształt ośmioboku i całość wieńcząc hełmem. Nową dzwonnicą przyozdobił w 1727 roku zegar z kurantem wybijający godziny i kwadranse. Obok dzwonnicy ustawiono figurę Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny (1760).

Klasztor i Kościół na wzgórzu Karczówka.
klasztorAdres: 25-602 Kielce 11, Karczówka Klasztor. Kontakt: tel. 041-345-05-38
Zespół klasztorny ufundował bp krakowski Marcin Szyszkowski, jako wotum za ominięcie Kielc przez szalejącą w kraju w 1622 r. zarazę. Kościół pod wezwaniem św. Karola Boromeusza wzniesiono na wzgórzu Karczówka, leżącym się nieopodal Kielc. Nazwa wzgórza wywodzi się od osady leżącej na zboczu wzgórza, zamieszkałej przez górników zajmujących się karczowaniem lasu. Akt erekcyjny wydano 2 maja 1624 roku. Kielce liczyły wówczas około 1500 mieszkańców. Lokalizacja uwarunkowana była bliskim położeniem Kielc, możliwością budowy w przyszłosci drogi krzyżowej oraz bliskością surowców budowlanych. Po wzniesieniu pierwotnego kościoła, który swym kształtem odbiegał od obecnej bryły, arcybiskup nadał Karczówce nazwę - Góra Świętego Karola, jednak nazwa ta nigdy nie znalazła akceptacji mieszkańców. W 1628 roku ukończono budowę kościoła. W 1629 roku zapadła decyzja o sprowadzeniu na Karczówkę zakonników. Rozszerzono zabudowania, przebudowano pomieszczenia plebanii, dostosowując je do celów klasztornych. W 1631 roku zakończono budowę, a na Karczówkę do klasztoru sprowadzono bernardynów. Jedynie na Karczówce odbywały się wówczas wielokrotne odpusty, które w ciągu roku gromadziły tłumy wiernych z miasta i okolic. W I połowie XVIII w. dobudowano od strony wschodniej zabudowania gospodarcze, które ogrodzono murem z basztami na wschodnich narożach i ulokowaną pośrodku bramą. Od 1957 r. w obiektach gospodarzy Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego tzw. "Księża Pallotyni", które prowadzi tu parafię i nowicjat (zakon Bernardynów został zlikwidowany przez władze carskie w 1864 r.). Wzniesiony z prostych brył geometrycznych zespół klasztorny zwieńczają pokryte spatynowaną blachą miedzianą barokowe hełmy wieży i sygnaturki. Ciekawym jest także barokowy zespół schodów prowadzących do klasztoru. Ich okładzinę, balustradki i bramki wykonano z czerwonego i szarego piaskowca - drugiego po "marmurach" kamienia zdobniczego, wydobywanego na Kielecczyźnie.

Kościół p.w. św. Wojciecha.
kościółAdres: Plac Św. Wojciecha 9. Kontakt: tel. 041-344-46-81.
Kościół Św. Wojciecha, najstarszy w Kielcach, istniał pierwotnie w formie drewnianej - z drewna modrzewiowego, już w X w. na terenie najstarszej osady i grodu obronnego. Pierwotnie pełnił funkcję kościoła cmentarnego. W roku 1763 na miejscu drewnianej świątyni wybudowano barokowy murowany kościół ufundowany przez kanonika Jana Rogallę. Obecna świątynia została wydatnie powiększona w latach 80-tych XIX wieku. W swym wnętrzu posiada namalowane w 1889 r. przez Jana Stykę (współautor Panoramy Racławickiej, wychowanek Akademii Wiedeńskiej i krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych) obrazy. Są to "Rozmnożenie chleba" w ołtarzu głównym oraz "Św. Rozalia" i "Św. Franciszek" w zwieńczeniu prawego bocznego ołtarza. W zachodniej części, tuż koło zewnętrznego muru otaczającego kościół, stoi figura Chrystusa Frasobliwego (tzw. "latarnia zmarłych") z 1732 r. - pozostałość po cmentarzu. Wznosi się ona na okrągłym, kamiennym słupie o wielobocznej podstawie. Przez otwory, wpadające światło oświetla znajdującą się wewnątrz, wykutą w piaskowcu, postać Chrystusa Frasobliwego. Na cokole latarni umieszczony jest częściowo zatarty napis: ANNO D (...) 1732 D 28, CIALA LUCKIE NA TEM MIEJSCU SPOCZYWAJACE UPRASZAJA POBOZNOSCI WASZY (...)POZDROWIENIA ANIELSKIE. Na zachodniej ścianie zachował się kamienny portal z 1763 roku z tablicą fundacyjną. Na zewnątrz po stronie prawej od wejścia głównego stoi pomnik świętego Wojciecha odsłonięty w 1997 roku. Kościół umiejscowiony jest pomiędzy ulicą Bodzentyńską a Aleją IX Wieków Kielc, przy Placy Św. Wojciecha. Kościół otoczony jest ponad stuletnimi drzewami.

Kościół Garnizonowy
Zwraca uwagę jego architektura w stylu bizantyjskim, co nie powinno dziwić, albowiem jest to dawna cerkiew z roku 1902. W okresie międzywojennym świątynię odremontowano i przystosowano do liturgii rzymskokatolickiej przeznaczając ją na kościół garnizonowy pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski. Gdy w roku 1901 kielczanie zaczęli wznosić kościół św. Krzyża, władze gubernialne postanowiły postawić w mieście drugą cerkiew dla stacjonującego w mieście garnizonu rosyjskiego. Jej architekturę wzorowano na sławnym petersburskim soborze izaakiewskim.
Wzniesiona na planie krzyża greckiego (równoramiennego) budowla, nakryta jest okazałą, centralną kopułą. W roku 1925 została przekazana katolickiemu duszpasterstwu wojskowemu i po remoncie erygowana jako parafia wojskowa. Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z 1926 roku. W kościele wmurowane są tablice poświęcone żołnierzom i partyzantom poległym w obronie Ojczyzny.

Dworek Laszczyków.
Adres: ul. Jana Pawła II 6. Czynne: od poniedziałku do piątku i w niedziele, w godz. 10.00-15.00
Na południowym stoku Wzgórza Zamkowego przy ulicy Jana Pawła II, za drewnianym, krytym gontem ogrodzeniem, cofnięty w głąb posesji znajduje się obiekt zwany przez kielczan Dworkiem Laszczyków. Dworek należy do najcenniejszych zabytków Kielc nie tylko z racji ponad dwustuletniej historii, ale przede wszystkim ze względu na fakt, że jest ostatnim drewnianym obiektem tego typu na terenie miasta i daje nam wyobrażenie o dawnej zabudowie tej części naszego grodu.
Wystawiony został przez ostatniego starostę kieleckiego Jakuba Jaworskiego na części Placu Funduszowego, którą na mocy umowy z 1788 roku wydzierżawił on na 50 lat od dziekana ks. Jerzego Dobrzańskiego. Po śmierci Jakuba Jaworskiego (1792 r.) posesją zarządzała jego żona Anna z Jakubowskich Jaworska, a następnie jej córka Anny (z męża Kwiatkowska) W roku 1866 po śmierci Anny Kwiatkowskiej Kapituła wypuściła posesję Justynie z Karpińskich Lewandowskiej i jej mężowi Józefowi Lewandowskiemu asesorowi ekonomicznemu Okręgu Kieleckiego. Małżeństwo Lewandowskich mimo licznych wcześniejszych sporów urzędowych dotyczących ważności podpisanego przez nich kontraktu, w roku 1882 wykupiło wieczystą dzierżawę posiadłości. W ich rękach i ich potomków (Hübnerów) nieruchomość znajdowała się do roku 1911. W roku tym została zakupiona przez Kazimierza i Julię Laszczyk (za 7000 rubli). Laszczykowie przybyli do Kielc z okolic Równego, skąd zmuszeni byli do wyjazdu z powodu udziału bratanków Laszczyka w wydarzeniach rewolucyjnych 1905 roku. Kazimierz Laszczyk planował wybudowanie od ulicy pięknej, neorenesansowej, dwupiętrowej, czynszowej kamienicy jednak I wojna światowa przerwała te zamierzenia (oryginalne plany zachowały się w zbiorach prywatnych rodziny). W okresie okupacji hitlerowskiej obiekt pełnił ważną rolę. Było tu zakonspirowane archiwum dokumentów organizacyjnych ZWZ - AK, znajdowali schronienie ludzie związani z konspiracją, zagrożeni przez gestapo, mieścił się tutaj skład broni. W dworku prowadzono tajne nauczanie, kompletami kierowała dyrektor Maria Opielińska i profesorowie z Gimnazjum im. bł. Kingi. Posesja pozostawała własnością Laszczyków i ich spadkobierców (Naksianowiczowie, Trybusowie) do roku 1973, kiedy została przejęta przez Skarb Państwa. Przez pewien czas obiekt stał opuszczony i niszczał, następnie przekazano go Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Kielcach, aż wreszcie w grudniu 1988 roku przekazany został Muzeum Wsi Kieleckiej z przeznaczeniem na pracownie naukowe i ekspozycje. Posesja na przestrzeni dwustu lat zmieniała wygląd. Na wydzierżawionym placu Jaworscy postawili dworek wraz z innymi zabudowaniami mieszkalnymi i gospodarczymi, takimi jak oficyna, stajnia i wozownia, chlewik, komórka i drwalka.
Pierwszych szerszych prac remontowych i przebudowy obiektu dokonali Lewandowscy. W latach ok. 1872-1883 od strony ogrodu dobudowano nowy pokój z wejściem poprzedzonym gankiem i prowadzącymi na niego schodami, przebudowano drugi lamus, nad którym na poddaszu powstały dwa pomieszczenia mieszkalne, pomieszczenia parteru (w części murowanej) poszerzono ku północy. Rozbudowa poddasza zburzyła układ dachu, od strony ogrodu widoczna jest obecnie wysoka, pionowa ściana. Jak wspomniano wcześniej, właściciele posesji (od roku 1911- Laszczykowie) planowali budowę kamienicy. Projekt nie został zrealizowany, ale prawdopodobnie w tym okresie właśnie wyburzono oficynę i część pozostałych budynków gospodarczych, na których miejscu miała powstać.
Podczas ofensywy styczniowej zabłąkany pocisk zniszczył dach, który musiano postawić od nowa. Po przejęciu posesji i obiektu przez Zakład Opieki Zdrowotnej przeprowadzono generalny remont obiektu. Remont zniszczył pierwotny układ komunikacyjny obiektu i szereg charakterystycznych dla niego detali architektonicznych oraz wpłynął niekorzystnie na jego otoczenie. Po przejęciu od roku 1988 posesji przez Muzeum Wsi Kieleckiej trwają prace nad przywróceniem dworkowi i jego wnętrzom wyglądu z lat świetności, a otoczeniu barwy i kolorytu.Stale otwarta brama zachęca do odwiedzania tego pięknego obiektu i organizowanych w nim przez Muzeum ekspozycji, cieszących się dużą popularnością wśród mieszkańców Kielc.

Cmentarz "Stary"
(Przy ul. Ściegiennego - następny za Cmentarzem Partyzanckim)
Cmentarz "Stary", założony około 1800 roku. Posiada cenne nagrobki żeliwne i kamienne (marmury kieleckie oraz czerwony piaskowiec) oraz kaplice z lat 1848, 1853 i 1862 r. Początkowo grzebano tu zarówno katolików jak i ewangelików, prawosławnych i unitów. W 1980 roku cmentarz wpisany został na listę zabytków. Są tu groby między innymi żołnierzy napoleońskich, spiskowców księdza Ściegiennego, uczestników powstań listopadowego i styczniowego oraz żołnierzy AK.

Muzeum Pamięci Narodowej - dawne więzienie kieleckie.
Adres: ul. Zamkowa 3. Kontakt: tel. 041-34-21-982 lub 041-34-43-598. Muzeum czynne w środy, soboty i niedziele w godz. 10.00-14.00 (wycieczki zbiorowe - po uprzednim telefonicznym uzgodnieniu)
Więzienie przy ul. Zamkowej w Kielcach powstało w latach 1826-1828 i funkcję więzienia pełniło do lat 70-tych XX wieku pod panowaniem kolejnych rządów polskich, zaborczych i okupacyjnych.
Początkowo w okresie Królestwa Kongresowego, jako więzienie polskie, obejmowało początkowo wyżej położone pawilony. Pod rosyjskimi rządami zaborczymi zostało powiększone do obecnych rozmiarów. Pod zaborem rosyjskim w latach 1863-66 oraz 1905-08 przebywało tu wielu więźniów politycznych. Najbardziej tragicznym okresem w dziejach wiezienia były lata 1939-1956. We wrześniu 1939 r. Niemcy umieścili tu punkt zborny dla polskich jeńców. Nocą 9 września 1939 r. w masakrze sprowokowanej przez niemieckich strażników 19 jeńców zostało zastrzelonych i około 40 rannych. Później nadzór nad więzieniem przejęło gestapo. Do końca okupacji przez więzienie przeszło około 16 tys. więźniów. Jednorazowo przebywało w gmachu przy Zamkowej ok. 2 tys. ludzi, przy pojemności więzienia ok. 400 osób. Więźniowie przebywali w strasznej ciasnocie, byli głodzeni, maltretowani, zabijani na terenie więzienia, wywożeni na rozstrzelanie, wywożeni do obozów koncentracyjnych i na przymusowe roboty. Kaplicę więzienną gestapowcy zmienili na izbę tortur. W styczniu 1945 r. przez parę tygodni więzieniem dysponowało NKWD, które osadziło tu aresztowanych Polaków, m.in. sędziów i prokuratorów, następnie do 1956 r. więzieniem zarządzały władze Bezpieczeństwa Publicznego. Osadziły one w więzieniu wielu więźniów politycznych, nie tylko takich, którzy czynnie wystąpili przeciwko powojennym władzom, lecz również takich, których jedyną "winą" była walka przeciwko Niemcom w szeregach organizacji niekomunistycznych - AK, NSZ i których szczególnie wielu znalazło się w więzieniu w pierwszej połowie 1945 r. Nocą 4/5 sierpnia 1945 r. do sławnej akcji żołnierzy AK, dowodzonych przez majora Antoniego Hedę - "Szarego", którzy uwolnili z kieleckiego więzienia ok. 700 swoich kolegów. Upamiętnia to wydarzenie tablica na rogu budynku. Po 1956 roku w więzieniu nie przebywali w zasadzie więźniowie polityczni, a po przeniesieniu więzienia na Piaski gmach praktycznie opustoszał. W niektórych pomieszczeniach dawnego więzienia wysiłkiem społecznym urządzono i w 1995 r. - w piątą rocznicę akcji "Szarego", otwarto Muzeum Pamięci Narodowej. W dwóch salach eksponowane są kopie dokumentów, grypsów, relacje, zdjęcia a także podobizny dowódców partyzanckich, broń, narzędzia tortur gestapo ilustrujące dzieje więzienia 1939-1956 i losy więźniów. Muzeum obejmuje również zachowane w pierwotnym stanie karcery, wieżyczkę strażniczą oraz zaułek między ścianą więzienia i zewnętrznym murem, gdzie rozstrzeliwano więźniów. W jednej z sal zachowano w sklepieniu hak służący do wykonywania wyroków śmierci przez powieszenie.

do góry

INNE ATRAKCJE

Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego - oddział Muzeum Narodowego w Kielcach

ul. Jana Pawła II 5 25-013 Kielce, tel. 041-344-57-92
Czynne: wtorek, czwartek, piątek, niedziela w godz. 9.00-15.30, środa 11.00-17.30
Bilety: 4 i 2 zł. Niedziela - wstęp wolny. Opłata przewodnika dla grup - 15 zł.

Muzeum Zabawek i Zabawy
25-367 Kielce, Pl. Wolności 2, tel.: 041-34-440-78 tel./fax: 041-34-448-19
 Muzeum czynne codziennie oprócz poniedziałków w godz. 10.00 - 18.00.
Indywidualni zwiedzający wpuszczani są o pełnych godzinach w grupach maksymalnie 20 osobowych. Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem. W przypadku większej grupy zgromadzonej na daną godzinę konieczne będzie oczekiwanie na wejście. Czas zwiedzania muzeum – 2 godziny.
Ceny biletów:
- zwiedzanie całego Muzeum: wystaw stałych („Na babcinym strychu”, „Jak wieść niesie pojawiły się misie w lesie”, „Popołudniowa herbatka”, „Pokaz mody”, „Wesoła Gromada”, „Szkoła” oraz „Mój teatr" – wystawa lalki teatralnej z Teatru Lalki i Aktora Kubuś) i czasowych - cena 6 zł – bilet normalny, 3 zł – bilet ulgowy.
- zwiedzania tylko wystaw czasowych, do których należą: wszystkie wystawy w Galerii Dziecięcej „Abrakadabra”, kolekcja żab państwa Rusieckich („W żabim świecie pani Ewy”), wielka wystawa modelarska („Modelarstwo, zabawa nie tylko dla dzieci”) oraz kącik zabaw - cena biletu 3 zł dla każdego zwiedzającego, płatne także w niedziele.
Prosimy o dokonywanie rezerwacji (wtorek-piątek) dla grup powyżej 15 osób.
e-mail: poczta@muzeumzabawek.kielce.pl  lub muzzab@complex.com.pl  
Internet: www.muzeumzabawek.kielce.pl

do góry

NA WYCIECZKI

Góry Świętokrzyskie tworzą zespół pasm ułożonych równoleżnikowo. Najważniejsze pasma i ich najwyższe szczyty to:
Łysogóry - pasmo centralne z najwyższymi szczytami Łysicą (612 m.n.p.m.) i Łysą Górą (595 m n.p.m.), Jeleniowskie - najwyższy szczyt to Szczytniak (595 m n.p.m.), Klonowskie z Bukową Górą (483,6 m), Masłowskie z G. Klonówką (472,6 m), Tumlińskie z G. Wykieńską (400,7 m n.p.m.), Oblęgorskie z G. Sieniewską (448,8 m n.p.m.) oraz Dobrzeszowskie, Orłowińskie, Cisowskie, Ociesęckie. Centrum Ponidzia stanowi szeroka dolina Nidy, którą ograniczają od wschodu Niecka Solecka i Płaskowyż Szaniecki, a od zachodu - Płaskowyż Jędrzejowski i Wyżyna Miechowska.
Największe rzeki regionu to Nida (151 km) z dopływami: Łośną, Bobrzą i Mierzawą oraz Kamienna (138 km).

Park Miejski
Kielecki Park Miejski położony w centrum miasta, pomiędzy ulicami: Zamkową, Staszica, Solną, Paderewskiego, Ogrodową, e Jana Pawła II, należy do najstarszych w Polsce. Od 1972 roku figuruje w rejestrze zabytków województwa świętokrzyskiego. Obejmuje, łącznie ze stawem, około 7 hektarów. W pierwszych o nim przekazach archiwalnych z roku 1804 został opisany jako "ogród włoski" użytkowo-ozdobny, w którym były altany, aleje, część zabudowań folwarku podzameckiego, staw i ogród kuchenny. W 1818 roku ogród posiadł już regularne, rozchodzące się promieniście alejki w tym jedną główną biegnącą w kierunku stawu. W 1821 złożono propozycję założenia ogrodu publicznego w Kielcach. Po wielu perypetiach: różne plany, brak środków finansowych, niedbale wykonane prace przy wykorzystaniu więźniów większość prac w okolicy stawu, grobli zostało ukończonych w 1832 r. W marcu 1830 roku Rada Administracyjna Królestwa Polskiego podjęła decyzję o przeznaczeniu ogrodu na użytek publiczny, określając tym samym jego położenie, granice i wielkość. Podjęto wówczas intensywne prace przy ogrodzeniu parku i urządzaniu jego alejek. Do prac projektowych wykorzystano najlepszych kieleckich architektów: Karola Meyzera, Aleksandra Dunina-Borkowskiego, Wilhelma Giersza. Powstanie listopadowe przerwało wysiłki gospodarzy. W 1835 roku ustawiono w parku dwie barokowe rzeźby i kamienne wazony, zabrane z klasztornego ogrodu w Jędrzejowie na polecenie naczelnika powiatu - Tomasza Zielińskiego. Do dziś stoi jedna z rzeźb - figura św. Jana Niepomucena nad stawem, autorstwa kieleckiego rzeźbiarza - Jakuba Korneckiego i wazony. Od roku 1837 Maksymilian Strasz przejął obowiązek zagospodarowania od nowa "ogrodu publicznego". Największy kłopot sprawiał staw, który był miejskim zbiornikiem przeciwpożarowym, ale nie było pieniędzy na jego uporządkowanie. Rozebrano tylko młyn stojący przy stawie. W 1872 główną aleję oświetlono lataniami. W urządzonym już prawie parku, 2 września 1906 r. - w 80 rocznicę śmierci Stanisława Staszica odsłonięto jego pomnik. Był to pierwszy świecki pomnik w Kielcach i pierwszy pomnik Staszica w kraju. Imię Staszica park otrzymał dopiero w 1922 r. Żeliwne popiersie Staszica (wg projektu Stanisława Szpakowskiego) odlano z gipsowego modelu przechowywanego w Białogonie. Okazało się ono zbyt małe w stosunku do całej oprawy architektonicznej. Po dwóch latach zastąpiono je większym, wyrzeźbionym z białego marmuru (żeliwne popiersie przechowuje Muzeum Narodowe w Kielcach). Drugie popiersie wykonał Wacław Smyczyński. W 1953 r. odsłonięto ustawiony przy placyku powstałym w miejscu rozebranej restauracji, pomnik Stefana Żeromskiego wykonany wg projektu Stanisława Sikory. Popiersie na granitowym cokole, odsłonięto z udziałem prof. Kazimierza Wyki i córki pisarza - Moniki Żeromskiej. Prof. Wyka zaproponował, aby park nosił imię Stefana Żeromskiego, co uczyniono i co trwało do 1986 r. Postanowiono wówczas przywrócić parkowi im. Stanisława Staszica, nadane mu w 1922 r. Spod wzgórza zamkowego, przy zbiegu ulic Solnej i Staszica wypływa źródełko Biruty. Zasila ono obecny staw parkowy. W roku 1973 usytuowano przy źródle rzeźbę pod nazwą "Przysięga miłości" wykonaną przez Ryszarda Wojciechowskiego. Na terenie parku znajduje się drzewostan mieszany, który składa się z kasztanowców, lip, jesionów, klonów, akacji i wiązów. Drzewa i krzewy w parku szacuje się na 1300 - najstarsze liczą około 100 lat. W marcu 2001 Rejonowe Przedsiębiorstwo Zieleni zamontowało w parku miejskim informacyjne tabliczki z oznaczeniami gatunków drzew. W maju 2004 roku uroczyście otwarto ptaszarnię wybudowaną przy parkowym murze. Mieszkają w niej pawie, bażanty, przepiórki i kuropatwy.

Szlaki spacerowe

Szlak zielony I
ul. Zamkowa początek przy wejściu do parku - Park Miejski -Skwer Harcerski im. Szarych Szeregów - ul. Krakowska (0,7 km) ulicami: Gagarina [po prawej stronie Kadzielnia] - ul. Mała Zgoda - ul. Zgoda (1,8 km) [Muzeum Geologiczne w Państwowym Instytucie Geologicznym] - ul. Wojska Polskiego (2,6 km) [Psie Górki] - ulica Tarnowska [MPK] (3,2 km) [rezerwat "Wietrznia" im. Zbigniewa Rubinowskiego] - ul. Wojska Polskiego (5,1 km) [rondo Czwartaków] - ul. Wojska Polskiego (6,0 km) [Bukówka MPK], dojście do szlaku żółtego [spacerowego wokół Kielc]

Długośćok. 6 km
Z narożnika ul. Zamkowej idziemy szeroką aleją do przejścia (z wysepką) na ul. Ogrodowej. Utrzymujemy kierunek przez Skwer im. Szarych Szeregów, mijając (kolejno, po prawej) pomnik Harcerzy Poległych za Ojczyznę w latach 1939-45 oraz mostek na rz. Silnicy, dochodzimy do ul. Krakowskiej. Dalej szlak wiedzie przez Kadzielnię do skrzyżowania ulic al. Legionów z Gagarina (opis przy szlaku miejskim). Szlak spacerowy skręca tu w lewo i mijając zespół cmentarzy po prawej, przecinamy ulicę ks. Piotra Sciegiennego. Skręcając na nast. skrzyżowaniu w lewo (ul. Zgody) doprowadza do Muzeum Zbiorów Geologicznych. Idąc dalej ulicą Zgody, po dojściu do ul. Wojska Polskiego, skręcamy nią w prawo. Mijając naturalne tereny rekreacyjne na znajdujących się z prawej "Psich Górkach" przecinamy dwupasmową ul. Tarnowską, dochodzimy do skrzyżowania z ul. Księcia Józefa Poniatowskiego, za którym tereny rezerwatu "Wietrznia" im. Zbigniewa Rubinowskiego. Wśród malowniczych skał rezerwatu możemy pospacerować specjalnie przygotowanymi alejkami i ścieżkami. Powracając na szlak przechodzimy obok użytku ekologicznego - oczka wodnego (ok. 200 m). W tym celu wędrujemy ul. Poniatowskiego do ul. Morelowej, którą w prawo do obiektu.
Wędrując dalej szlakiem (ul. Wojska Polskiego) mijamy z lewej Ośrodek Pracy Twórczej "Wietrznia" służący głównie artystom rzeźbiarzom, następnie rondo Czwartaków dochodzimy do pętli autobusowej MPK (linie 1, 3, 25, 33, i przyst. 16) na Bukówce, gdzie koniec szlaku. Obok pętli przebiega żółty szlak (wokół Kielc), którym możemy kontynuować wycieczkę.

Szlak zielony II
Kielce Słowik przyst. MPK [nr 19, 31 na ul. Krakowskiej] przy Klubie Sportowym "Stella" - połączenie ze szlakiem spacerowym żółtym (3,3 km) - Rezerwat "Biesak-Białogon" (4,5 km).

Długośćok. 4,5 km
Szlak prowadzi przez tereny Chęcirisko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego. W obrębie Kielc jego obszar obejmuje część zalesionych pasm: Zgórskiego, Posłowicko-Dymińskiego i Grzbietu Kadzielniańskiego.
Wycieczkę rozpoczynamy w dzielnicy Kielc - Słowiku, malowniczo położonej w przełomowej dolinie Bobrzy. Tu przełom oddziela pasma: Zgórskich Gór od Posłowickiego. Wykorzystując obniżenie poprowadzono tędy linie kolejową (1885 r.) i drogową (1835 r.) z Krakowa do Warszawy. Tym właśnie traktem 12 VIII 1914 r. wchodziły do Kielc oddziały Józefa Pilsudskiego. Dowódcą l Kompanii Kadrowej był Kazimierz Piątek, ps. "Herwin", stąd też most, przez który będziemy przekraczali Bobrzę nosi jego imię. Dziś znajduje się tu zespół obiektów sportowych klubu "Stella", m.in. tory łucznicze, hala sportowa, hotel. Z przystanku wspólnie ze szlakiem niebieskim, kierując się w stronę centrum Kielc, mijając z lewej pomnik upamiętniający 10 Polaków rozstrzelanych przez Niemców 24 X 1943 r., na pierwszym skrzyżowaniu skręcając w prawo, przecinamy tory kolejowe (przyst. PKP Kielce Słowik). Mijając z lewej zachowaną po części drewnianą zabudowę z czasów, gdy Słowik był letniskiem, na łuku drogi za wiaduktem kolejowym skręcamy w leśną drogę w lewo, którą osiągamy lokalny grzbiet. Tu szlak niebieski skręca w prawo, my natomiast idziemy prosto. Leśną dróżką, utrzymując dotychczasowy kierunek marszu przecinając lokalne garby terenowe, wśród gęstego drzewostanu dochodzimy do szerokiej wyjeżdżonej drogi, gdzie spotykamy szlak żółty. Skręcając nią w prawo, nie dochodząc do kulminacji wzniesienia, obchodzimy je z prawej strony. Po dojściu do przecinającej naszą drogę wąskiej dróżki (ścieżki) skręcamy nią w prawo wchodząc przez obniżenie (w nim odkrywka geologiczna) w obręb wyrobiska kamieniołomu w rezerwacie Biesak-Białogon, gdzie koniec szlaku. Dawny kamieniołom otaczają drzewostany sosnowe i mieszane (sosnowo-dębowo-jodłowe).
Wędrówkę możemy zakończyć w Bialogonie na przyst. MPK (nr 1,19, 28, 29, 31, 39) obok stacji paliw (dojście tą samą trasą do połączenia szlaków i dalej prosto szlakiem żółtym) lub powędrować do centrum Kielc (przy tym wariancie skręcamy szlakiem żółtym w prawo i po dojściu do ul. Biesak wędrujemy nią, w kierunku centrum), ok. 5 km.

Szlak niebieski
ul. Zamkowa - Park Miejski - Skwer Harcerski im. Szarych Szeregów - ul. Krakowska (Kadzielnia) (1,0 km) - ul. Pakosz - ul. Marmurowa - ul. Szczepaniaka, MPK nr 4 - połączenie ze szlakiem żółtym spacerowym wokół Kielc - okolice Góry Pierścienicy (3,8 km).

Długośćok. 3,8 km
Wędrówkę rozpoczynamy z narożnika ul. Zamkowej, idziemy szeroką aleją przez Park Miejski do przejścia na ul. Ogrodowej. Utrzymujemy kierunek marszu, przez Skwer im. Szarych Szeregów, mijając (kolejno, po prawej) Pomnik Harcerzy Poległych za Ojczyznę w latach 1939-45 oraz mostek na rz. Silnicy, dochodzimy do ul. Krakowskiej. Tu skręcamy w prawo. Po lewej stronie mijamy interesujący rezerwat Kadzielnia. Widzimy najwyższe wzniesienie Kadzielni "Skałkę Geologów" a w głębi na sąsiednim wzgórzu Pomnik Bojowników o Narodowe i Społeczne Wyzwolenie. Po krótkim zwiedzeniu niższych partii Kadzielni, mijamy ją idąc dalej ulicą Pakosz, a następnie jej przedłużeniem ulicą Marmurową. Po prawej stronie mijamy, położony na obszarach zalesionych stadion lekkoatletyczny, dochodzimy do ul. Szczepaniaka. Tu, po lewej stronie następny stadion KS "Korona". Obok, w lesie po prawej, Park Baranowski a w nim malowniczo położony hotel i restaurację "Leśny Dwór". Szlak specerowy niebieski, łączy się tutaj z żółtym (wokół Kielc). Z ul. Szczepaniaka szlak wchodzi w las (teren Stadionu Leśnego) i biegnie równolegle do Alei Na Stadion. W lesie po prawej tereny rekreacyjne: boisko, plac zabaw dla najmłodszych, ścieżka zdrowia, rowerowy tor przeszkód. Leśną ścieżką dochodzimy w okolce podnóża G. Pierścienicy, gdzie koniec szlaku. Do centrum miasta możemy wrócić autobusem MPK linii 4 (Aleja Na Stadion).

Szlak żółty - wokół Kielc
Trasa szlaku tworzy linię zamkniętą, o dość znacznej długości. Za początek można przyjąć - dolną stację wyciągu narciarskiego na Stadionie (podnóże G. Pierścienicy). Szlak przebiega wokół miasta, najczęściej po jego obrzeżach, przechodząc m. in. przez Telegraf, Bukówkę, oś. Dąbrowę, Rez. Sufraganiec, Rez. Ślichowice, Karczówkę, Rez. Biesak-Białogon. Szlak przecina główne trasy wylotowe z miasta w okolicach przystanków MPK, toteż można podzielić wędrówkę nim na mniejsze odcinki, dojeżdżając autobusami miejskimi.

Długośćok. 38 km
Za początek szlaku żółtego przyjęto miejsce, gdzie dochodzi do niego niebieski szlak spacerowy z centrum Kielc, przy dolnej stacji wyciągu narciarskiego na Stadionie (0 km). Stadion Leśny jest ulubionym terenem spacerowym mieszkańców Kielc. Na stokach góry Pierścienicy znajduje się orczykowy wyciąg narciarski. Dla miłośników sportów rowerowych wokół góry Pierścienicy, wytyczono dwa szlaki rowerowe, a w pobliżu treningowego boiska sportowego urządzono rowerowy tor przeszkód.  W lesie na Stadionie jest ścieżka zdrowia i plac zabaw dla najmłodszych. W pobliżu ul. Szczepaniaka 40 - znajduje się hotel "Leśny Dwór". Z tego miejsca szlak spacerowy prowadzi najpierw Aleją Na Stadion, a następnie brzegiem lasu ulicami: Obrzeżną i Konecką. Po prawej stronie mijamy obszary leśne Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego. Dochodzimy do ul. Ściegiennego - przystanek MPK linii 2, 27, 29, 30. (1,6 km) Dalej, w prawo - ul. Pińczowską. Przecinamy ul. Tarnowską (2,1 km). Z tego miejsca ładna panorama na miasto, między innymi na Karczówkę i okoliczne wzgórza. Dalej ścieżką leśną. Mijamy dolną stację wyciągu narciarskiego na Telegrafie (3,1 km). Na północnym stoku góry Telegraf pod koniec lat 60-tych powstał pierwszy w Kielcach zaczepowy wyciąg narciarski. W roku 1975 wybudowano wyciąg orczykowy funkcjonujący do dziś. Na stokach Telegrafu znajdują się dwie trasy dla rowerzystów górskich. Mijając stok zjazdowy szlak skręca w prawo. Idąc dalej, po prawej stronie, w lesie, Cmentarz Żołnierzy Radzieckich. Szlak skręca w lewo, dochodzimy do ul. Wojska Polskiego (Bukówka) - przystanek MPK linii nr 1, 3, 16, 25, 33 (4,6 km). Dalej ulicami: Berberysową, Łopianową, a następnie ścieżką polną będącą przedłużeniem tej ulicy. Po lewej stronie panorama miasta, po prawej Mójcza i G. Mójecka (320 m n.p.m.). (6,8 km) ul. Zagórska - przystanek MPK linii nr 8, 21, 26. Teraz ścieżką w kierunku północnym, dochodzimy do ul. Sandomierska (8,8 km) - przystanek MPK lnii nr 10, 14, 38, 43, 47. Przecinając ul. Sandomierską, idziemy w lewo, obok stacji benzynowej, w ul. Gustawa Morcinka i ścieżkami na północ, dalej wzdłuż ogródków działkowych (po lewej stronie Osiedle Świętokrzyskie i Na Stoku) i polną ścieżką przez łąki, potem wzdłuż ul. Radomskiej do ul. Szybowcowej. Wychodzimy poza obszar miasta. (15,2 km) Dąbrowa Kolonia - przystanek MPK linii nr 5. Dalej, w lewo, ulicą Barczańską, leśnymi ścieżkami na północ od Kielc, skręcamy na południe dochodząc do skraju lasu, obok osiedla Dąbrowa i w prawo, ponownie lasem. Ścieżką leśną, cały czas prostu - ok. 1,5 km (uwaga! - ścieżka podmokła, po opadach deszczu trudna do przejścia). Dochozimy do ul. Zagnańskiej (20,9 km) - przystanek MPK linii nr 4. Następnie w prawo ul. Zagnańską i w lewo, w dalszym ciągu lasem, także miejscami podmokłym (możliwość spotkania saren). Dochodzimy do Rezerwat "Sufraganiec" (23,2 km). Jest to rezerwat częściowy o pow. 17,31 ha, utworzony w 1961 roku - leży tuż przy północnej granicy miasta. Teren rezerwatu jest pofalowany i bardzo urozmaicony krajobrazowo. Dalej ulicami: Gruchawka (na posesji nr 3 - najdogodniejsze dojście od ul. Zastawie którą przecinamy - rośnie dąb bezszypułkowy - pomnik przyrody. Jego wys. ok. 25 m, obwód pnia 530 cm, a przypuszczalny wiek ok. 140 lat) i Hubalczyków. Po lewej stronie mijamy wysoki komin Elektrociepłowni. (25,9 km) Ul. Łódzka (tartak), dalej ulicami: Skrajną, Średnią, Długą i kładką nad torami kolejowymi. Przed nami osiedle Ślichowice. Po prawej Rezerwat Skalny im. Jana Czarnockiego (28,3 km). Poniżej rezerwatu znajduje się punkt widokowy - widok na Karczówkę i Dalnię. Dalej ulicą Kazimierza Wielkiego, dochodzimy do ul. Szajnowicza-lwanowa - przystanek MPK linii nr 3, 8, 15, 23, 45, 46, 47.(29,0 km) Od ulicy Piekoszowskiej, na południe, polną ścieżką na górę Dalnię (310 m n.p.m.). Schodząc w dół przecinamy czerwony szlak turystyczny Karczówka - Chęciny. Po lewej stronie omijamy zalesiony Rezerwat "Karczówka" (30,7 km). W chwili obecnej w najbliższym otoczeniu Karczówki wyrosło duże osiedle mieszkaniowe i góra wraz z lasem jest miejscem spacerów i wypoczynku niedzielnego. Karczówka jest najwyższym (340 m n.p.m.) wzniesieniem Pasma Kadzielniańskięgo. To charakterystyczne w krajobrazie kieleckim wzniesienie jest także doskonałym punktem widokowym na Kielce i Góry Świętokrzyskie. Dalej ulicami: Bernardyńską, Chłopską (po lewej mijamy cmentarz, po prawej ujęcia wody pitnej) i Kolonia. Skręcając w lewo, polną drogą dochodzimy do ul. Krakowskiej(33,7 km) - przystanek MPK linii nr 1, 19, 28, 29, 31, 39. Następnie kierujemy się w prawo, przechodzimy Krakowską i ul. Na Ługach wchodzimy w obszar leśny Pasma Posłowickiego. W lesie dochodzimy do skrzyżowania ze szlakiem spacerowym zielonym Kielce Słowik - Rezerwat "Biesak-Białogon" (34,8 km). Na skrzyżowaniu leśnym szlak skręca w lewo. Idąc około 4 km przez las dochodzimy do wyciągu narciarskiego i Góry Pierścienicy (38,2 km) gdzie koniec szlaku.

Szlak miejski
Szlak Miejski (koloru czerwonego) wyznakowano z inicjatywy Turystycznego Związku Gmin Świętokrzyskich. W terenie szlak oznaczono za pomocą prostokątnych znaków o wymiarach 9x15 cm składających się z trzech pasków, dwóch białych i środkowego czerwonego, oraz strzałek wskazujących kierunek wędrówki. W miejscach atrakcyjnych krajoznawczo umieszczono okrągłe kółka.

do góry

PRZYDATNE INFO

W mieście obowiązuje strefa płatnego parkowania w dni robocze, tj. od poniedziałku do piątku w godzinach 9°° - 17°°

Informacja Turystyczna
Pl. Niepodległości 1, Dworzec PKP (I p.), 25-506 Kielce
tel./fax 041-345-86-81; 041-36-76-436
e-mail: informacja.turystyczna@um.kielce.pl

Centrum Informacji Turystycznej
ul. Ściegiennego 2, 25-033 Kielce, (budynek Wojewódzkiego Domu Kultury)
tel./fax 041-361-80-57; 041-361-27-37 - wew. 123
e-mail: informacja@swietokrzyskie.pl

Pogotowie Ratunkowe 999
ul. Św. Leonarda 10, tel. 041-344-65-03

Komenda Miejska Policji w Kielcach
25-363 Kielce, ul. Wesoła 43

do góry

Informacje zredagowane przez zespół ZWIEDZAJMY.PL na podstawie materiałów zamieszczonych na stronie internetowej Urzędu Miasta Kielce (www.um.kielce.pl).

 
WYZNACZ TRASĘ Z


 
galeria
|| podziękowania i patronaty || redakcja serwisu || regulamin serwisu || PLIKI COOKIES ||
 
 
©2008 zwiedzajmy.pl
copyright GRUPA 2G - wszystkie prawa zastrzezone