zwiedzajmy.pl Polska  
WYSZUKAJ W SERWISIE

strona główna
parki narodowe
Babiogórski PN
Biebrzański PN
Bieszczadzki PN
Bory Tucholskie PN
Drawieński PN
Gorczański PN
Gór Stołowych PN
Kampinoski PN
Karkonoski PN
Magurski PN
Narwiański PN
Ojcowski PN
Poleski PN
Słowiński PN
Świętokrzyski PN
Tatrzański PN
Ujście Warty PN
Wielkopolski PN
Woliński PN
Gorczański Park Narodowy

    KRÓTKI OPIS     ZABYTKI I MUZEA    INNE ATRAKCJE     NA WYCIECZKI     PRZYDATNE INFO    

 

KRÓTKI OPIS

Utworzony w 1981 roku Gorczański Park Narodowy, chroni centralną i północno - wschodnią część Gorców. Puszcza karpacka jest największym naturalnym bogactwem tych gór. Najmniej zmienione przez człowieka są dolnoreglowe lasy mieszane, zwane buczyną karpacką. Najwyższe wzniesienia porasta bór świerkowy, zajmujący piętro regla górnego.  Na rozległym obszarze drzewa dożywają sędziwego wieku i obumierają, ustępując miejsca młodemu pokoleniu.

Szczególną wartość dla krajobrazu i przyrody Gorców mają polany reglowe. Powstały w wyniku tradycyjnej gospodarki pasterskiej. Pozostałością dawnej kultury są drewniane szałasy reprezentujące regionalne budownictwo zagórzańskie i podhalańskie.

Rozległy kompleks leśny wraz z mozaiką polan tworzy szatę roślinną Gorców i środowisko życia dla licznych zwierząt. Z pierwotną puszczą związane są duże drapieżniki: wilk i ryś oraz ssaki kopytne. Różnorodność drzewostanów sprzyja gniazdowaniu wielu gatunków ptaków. Są wśród nich tak rzadkie jak puchacz i głuszec. Bogata roślinność lasów oraz kwiecistych łąk tworzy siedliska dla zwierząt bezkręgowych, zwłaszcza owadów. Dzięki  zróżnicowanej szacie roślinnej i związanej z nią faunie, Gorce odznaczają się wielką biologiczną różnorodnością. Jej zachowanie należy do głównych zadań Gorczańskiego Parku Narodowego.

Do wędrówki po gorczańskich szlakach zachęcają  rozległe widoki na sąsiednie grupy górskie, zwłaszcza Tatry.

do góry

ZABYTKI I MUZEA

Najcenniejszymi zabytkami architektury sakralnej Gorców, są gotyckie, drewniane kościółki. Jak wspominał Seweryn Goszczyński należą one do „owych rzadkich pomników religijnych naszego kraju, które z powierzchowności gasną przy olbrzymach gotycyzmu, ale mieszczą w sobie więcej ducha”. Oprócz unikalnej architektury, każdy z nich posiada ciekawą historię przeplataną licznymi legendami. Należą do nich kościółek p.w. św. Anny w Nowym Targu, św. Trójcy w Łopusznej, św. Marcina w Grywałdzie czy leżące na pograniczu z Podhalem – świątynie p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Harklowej i św. Michała Archanioła w Dębnie. Nieco młodsze, ale równie ciekawe, są kościółki św. Krzyża na Piątkowej w Rdzawce, św. Mikołaja w Tylmanowej oraz św. Magdaleny w Rabce. We wnętrzu tego ostatniego eksponowane są zbiory etnograficzne Muzeum Regionalnego im Władysława Orkana. Większość eksponatów pochodzi z terenów zamieszkałych przez Zagórzan – górali z północnych stoków Gorców. Można tu zobaczyć wspaniały zbiór świątków ludowych i obrazów malowanych na szkle.

Zainteresowanym architekturą dworską proponujemy zajrzeć do Łopusznej, Tylmanowej, Raby Wyżnej i Kamienicy by obejrzeć znajdujące się tam dworki. Modrzewiowy dwór Tetmajerów w Łopusznej, będący filią Muzeum Tatrzańskiego, w latach trzydziestych XIX wieku był centrum kulturalnym Podhala. Bywali tu poeta i uczestnik powstania listopadowego – Seweryn Goszczyński, przywódca powstania chochołowskiego – Jan Kanty Andrusikiewicz, Julian Goślar – współorganizator rabacji galicyjskiej.
Równie atrakcyjna jest willa Władysława Orkana w Porębie Wielkiej pod Pustką, wybudowana na początku XX wieku, w modnym wówczas witkiewiczowskim stylu. „Orkanówka” za życia poety była miejscem spotkań młodopolskich artystów. Dziś jest biograficznym muzeum Orkana. Warto też powędrować pieszo na ukochaną przez Orkana polanę Łąki.

Zainteresowanych historią II wojny światowej proponuję odwiedzić Szczawę, gdzie w budynku muzeum, obok starego kościoła, przechowywane są pamiątki po partyzantach 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK. Każdego roku, w pierwszą niedzielę po 15 sierpnia odbywają się tu patriotyczno-religijne uroczystości, w których udział biorą żyjący jeszcze byli partyzanci.
Gorce w czasie II wojny światowej stanowiły silny punkt oporu oraz miejsce stacjonowania licznych oddziałów partyzanckich. Wędrując gorczańskimi szlakami spotkać można wiele pamiątek z tego okresu (mogiły, krzyże, ślady kwater partyzanckich).

Nowymi obiektami, coraz częściej odwiedzanymi przez turystów są miejsca związane z papieżem Janem Pawłem II. Wśród nich wymienić należy pełną symboliki Kaplicę Partyzancką Matki Boskiej Królowej Gorców na Rusnakowej Polanie, szałas Papieżówka w dolinie Kamienicy czy najnowszy ołtarz-szałas na Hali Turbacz.

Podczas pobytu w Gorcach warto odwiedzić Rabkę – znane w całym kraju uzdrowisko. W sezonie letnim Miejski Ośrodek Kultury i Muzeum im. Wł. Orkana organizują liczne imprezy związane z kulturą i sztuką góralską, m.in. Festiwal „Święto Dzieci Gór”, Jarmark Sztuki Góralskiej i Posiady Gorczańskie.
Atrakcją dla młodych turystów będzie wizyta w skansenie taboru kolejowego w Rabce –Chabówce. Zachęcamy by wybrać się w podróż liniami kolejowymi województwa małopolskiego i podkarpackiego, nawet rządową salonką.

 

do góry

INNE ATRAKCJE

Do tradycji pasterskich i polaniarskich nawiązują imprezy: „Gorczańskie kośby” organizowane w Ochotnicy, czy rabczańskie „Święto wołoskie”. Odbywające się w okresie wakacyjnym widowiska uświetniają swoimi występami zespoły folklorystyczne, m.in.: „Ochotni” z Ochotnicy Górnej czy zespół im. Jana Janoty z Rabki. Podczas tych imprez turyści mogą zapoznać się z odrębnością i różnorodnością stroju oraz gwary poszczególnych grup góralskich zamieszkujących Gorce.
Ową odmienność łatwo również dostrzec w tradycyjnym budownictwie drewnianym. Urzekające prostotą przykłady domostw zachowały się m.in. na Zarębku Średnim w Łopusznej, w dolinie Jaszczego i Forędówkek w Ochotnicy Górnej, na osiedlu Halamy w Koninie i w Porębie Górnej.

Wiosną, w pierwszej połowie maja, warto powędrować przez gorczańskie lasy bukowe. Ich bogate i barwne runo jest wtedy w pełni kwitnienia. Ten, kto dotrze tu końcem września lub w pierwszej dekadzie października obejrzy buczyny w jesiennych barwach. Najwspanialsze, wiekowe drzewostany spotkać można na południowo-wschodnich stokach masywu Kudłonia, w dolinie potoków Turbacz i Olszowy oraz poza granicami GPN – w masywie Wielkiego Wierchu i Kiczory Kamienickiej, a także w Paśmie Lubania.

Maj i czerwiec to najlepszy okres do poznawania roślinności gorczańskich polanach. Kwitnące łąki wraz z kępami drzew i krzewów oraz doskonale zharmonizowane z krajobrazem szałasy tworzą swoisty klimat polan. Ich dopełnieniem są wspaniałe panoramy roztaczające się na wszystkie sąsiednie pasma górskie: Beskid Wyspowy, Pieniny, Beskid Sądecki, Babią Górę i Tatry. Najbardziej rozległe widoki rozpościerają się z Wierchów Zarębskich (Hala Długa), Jaworzyny Kamienickiej, Gorca Kamienickiego, Bukowiny Waksmundzkiej i Lubania.
Polany, to świadectwo ponad pięciowiekowej gospodarki pasterskiej w Gorcach, której nieliczne tradycje przetrwały do dziś. Na Halę Długą pod Turbaczem powróciły owce. Turyści mogą spróbować świeżego bundzu, prawdziwego oszczypka oraz żętycy.

W Gorce warto zajrzeć również zimową porą. Amatorzy narciarstwa krajoznawczego znajdą tu wspaniałe warunki do wędrówek na biegowych i skiturowych nartach. Zwolennicy zjazdów mają do wyboru liczne stacje narciarskie w Kluszkowcach, Szczawie, w Rabce (Polczakówka, Maciejowa), Koninkach, Lubomierzu, gdzie są stoki dla początkujących oraz dla zaawansowanych. Większość tras jest dośnieżana i oświetlona.

do góry

NA WYCIECZKI

Na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego dopuszcza się ruch turystyczny na wymienionych poniżej szlakach pieszych, spacerowych, rowerowych i konnych oraz ścieżkach edukacyjnych:

Szlaki turystyczne piesze (długość na terenie GPN)

CZARNY Konina - Kopa -  Pustak - Kudłoń - polana Jastrzębie - Lubomierz  -  5,4 km
CZARNY Łopuszna - polana pod Wysznią - Jankówki - Zielenica    - 1,5 km
CZERWONY Stare Wierchy - Turbacz - Hala Długa - Kiczora - Zielenica - gr. GPN  - 10,0 km
NIEBIESKI Hucisko - Średnie - Czoło Turbacza - Turbacz (schr.)  - 4,5 km
NIEBIESKI Rzeki - Koszarki - Gorc Kamienicki -Hale Gorcowskie - 1,3 km
NIEBIESKI Rzeki Trusiówka - Papieżówka - przełęcz Borek - 8,0 km
ZIELONY Dolina Kamienicy - Stawieniec - Kudłoń - 1,8 km
ZIELONY Hale Gorcowskie - Jaworzyna Kamienicka - Polana Gabrowska - 8,8 km
ZIELONY Koninki - Polana Tobołów - Suhora - Obidowiec - Stare Wierchy - 4,8 km
ZIELONY Niedźwiedź - Turbaczyk -Turbacz (schr.) - 5,8 km
ZIIELONY Poręba Wielka - góra Chabówka - Olszówka - 0,9 km
ŻÓŁTY Lubomierz - Kudłoń - przełęcz Borek - Hala Turbacz - Turbacz (schr.) - 9,6 km
ŻÓŁTY Ochotnica Górna Jamne - polana Przysłop Dolny - 0,5 km
ŻÓŁTY Poręba Górna - polana Stare Izbiska - przełęcz Pośrednie - Stare Wierchy - 0,6 km


 

Szlaki spacerowe

Koninki Hucisko - dolina potoku Turbacz - Czarne Błota   (niebieski) - 5,0 km
Koninki Hucisko - dolina Olszowego potoku - Tobołów - Poręba Górna  (żółty) - 9,0 km
Konina Potasznia - Pasieka - Koninki Hucisko  (czerwony) - 7,3 km
Konina Potasznia - Brukowana Droga – Przełęcz Borek (czerwony) - 4,2 km
Brukowana Droga (od potoku Z pod Figurek) - Kopa  (niebieski) - 0,7 km
Rzeki Papieżówka - Polana Jaworzyna Kamienicka  (zielony) - 7,4 km
Rzeki Czarne Młaki-Potok Spaleniec – Limierzyska (niebieski) - 1,8 km
Kiczora - polana Cioski - polana Sucha - Ochotnica Ustrzyk (zielony) - 1,6 km
Łopuszna (od granicy Parku) – Żubrowisko (żółty) - 1,7 km

Szlaki konne

Konina Potasznia - Pasieka - Koninki Hucisko - 7,3
Koninki Hucisko - dolina potoku Turbacz - Czarne Błota - 5,0
Koninki Hucisko - dolina Olszowego Potoku - Tobołów - Poręba Górna - 9,0
Tobołów - Kopana droga - Polana Młynarska (łącznikowy) - 3,1
Stare Wierchy – Obidowiec – Hala Turbacz –  Kiczora – Zielenica – granica GPN - 10,0
Rzeki Trusiówka -  Jaworzyna Kamienicka - 9,3
Polana Gabrowska -  Mraźnica pod Gorcem - 9,0
Rzeki Papieżówka - Przełęcz Borek – Brukowana Droga - Potasznia - 10,2 km - zamknięty do odwołania!

Szlaki rowerowe

Konina Potasznia - Pasieka - Koninki Hucisko - 7,3 km
Koninki Hucisko - dolina potoku Turbacz - Czarne Błota - 5,0 km
Koninki Hucisko - dolina Olszowego potoku - Tobołów - Poręba Górna - 9,0 km
Tobołów - Kopana droga - Polana Młynarska (łącznikowy) - 3,1 km
Stare Wierchy - Obidowiec – Hal Turbacz - Kiczora – polana Zielenica – granica GPN - 10,0 km
Rzeki Trusiówka - Jaworzyna Kamienicka - Polana Gabrowska - 10,8 km
Rzeki Papieżówka - Przełęcz Borek – Brukowana Droga - Potasznia - - 10,2 km - zamknięty do odwołania!

Ścieżki edukacyjne

Dolina Gorcowego Potoku - 5,3 km
Dolina Kamienicy - 4,0 km
Dolina potoku Jaszcze - 8,0 km
Dolina potoku Turbacz - 5,0 km
Na Turbaczyk - 6,2 km
Park Podworski - Chabówka - 3,5 km
Wokół doliny Poręby - 7,1 km
Z Łopusznej na Jankówki - 2,5 km
Z Turbacza na Jaworzynę Kamienicką - 4 km

do góry

PRZYDATNE INFO

Regulamin dla zwiedzających

  1. Przebywających na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego obowiązują przepisy ujęte w niniejszym regulaminie oraz stosowanie się do poleceń pracowników Parku oraz ratowników Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.
  2. Na terenie Parku dopuszcza się następujące formy turystyki: turystyka piesza, rowerowa, konna, narciarska krajoznawcza i zjazdowa.
  3. Turystyka piesza może odbywać się wyłącznie po oznakowanych szlakach turystycznych, szlakach spacerowych (kwadrat biało-kolorowy po przekątnej) oraz ścieżkach edukacyjnych (biały kwadrat z zielonym paskiem po przekątnej).
  4. Turystyka piesza zorganizowana może odbywać się w grupie nie przekraczającej 30 osób, tylko pod kierownictwem przewodników beskidzkich, przodowników turystyki górskiej, pracowników Parku oraz osób upoważnionych przez Dyrektora GPN.
  5. Turystyka rowerowa – tylko indywidualna tzn. do 5 rowerów - może odbywać się wyłącznie po odpowiednio oznakowanych szlakach (biały prostokąt z czerwoną sylwetką roweru) dopuszczonych do ruchu rowerowego.
  6. Turystyka narciarska może odbywać się wyłącznie po oznakowanych szlakach przeznaczonych dla turystyki pieszej i narciarskiej oraz na trasach zjazdowych.
  7. Turystyka konna - tylko indywidualna tzn. do 5 koni - może odbywać się wyłącznie po oznakowanych trasach (pomarańczowe kółko).
  8. Uprawianie turystyki konnej na terenie Parku musi być każdorazowo zgłoszone w Dyrekcji GPN lub u leśniczego odwiedzanego Obwodu Ochronnego. Pobyt dłuższy – niż 1 dzień wymaga pisemnego zezwolenia wydanego przez Dyrektora Parku.
  9. Na terenie Parku dopuszcza się przewóz turystyczny sprzężajem konnym. Może on odbywać się wyłącznie na wyznaczonej trasie i po uzyskaniu pisemnej zgody Dyrektora Parku.
  10. Imprezy edukacyjne, turystyczne i rekreacyjno-sportowe na terenie Parku mogą odbywać się wyłącznie za zgodą Dyrektora Parku wydaną na podstawie przedstawionego programu i regulaminu imprezy. Imprezy organizowane w wyznaczonych miejscach biwakowych - na polanach Trusiówka i Oberówka- wystarczy zgłosić u leśniczego danego obwodu ochronnego.
  11. Na terenie Parku zabronione są wszelkie działania mogące zniszczyć lub zmienić środowisko przyrodnicze, a w szczególności:
  • chwytanie lub zabijanie dziko występujących zwierząt, zbieranie lub niszczenie jaj, postaci młodocianych i form rozwojowych zwierząt, umyślne płoszenie zwierząt kręgowych, zbieranie poroży, niszczenie nor, gniazd, legowisk i innych schronień zwierząt oraz ich miejsc rozrodu;
  • pozyskiwanie, niszczenie lub umyślne uszkadzanie roślin oraz grzybów;
  • użytkowanie, niszczenie, umyślne uszkadzanie, zanieczyszczanie i dokonywanie zmian obiektów przyrodniczych, obszarów oraz zasobów, tworów i składników przyrody;
  • pozyskiwanie skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, minerałów;
  • palenie ognisk i wyrobów tytoniowych oraz używanie źródeł światła o otwartym płomieniu, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego;
  • prowadzenie działalności wytwórczej, handlowej i rolniczej, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony;
  • zbiór dziko występujących roślin i grzybów oraz ich części; na polanach i halach dopuszczalny jest zbiór owoców leśnych za zgodą właściciela;
  • połów ryb;
  • ruch pieszy, rowerowy, narciarski i jazda konna poza wyznaczonymi do tych celów szlakami i trasami;
  • wprowadzanie psów bez smyczy i kagańca;
  • wspinaczka, eksploracja jaskiń, zbiorników wodnych, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego;
  • ruch pojazdów mechanicznych poza drogami publicznymi oraz poza drogami położonymi na nieruchomościach będących w trwałym zarządzie parku narodowego, wskazanymi przez dyrektora parku narodowego
  • umieszczanie tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków niezwiązanych z ochroną przyrody, udostępnianiem parku, edukacją ekologiczną, z wyjątkiem znaków drogowych i innych znaków związanych z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego;
  • zakłócania ciszy;
  • biwakowania, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego;
  • niszczenia i uszkadzania zabytków kultury materialnej;
  • niszczenia i uszkadzania tablic, znaków oraz innych urządzeń zagospodarowania turystycznego;
  • używania motolotni, lotni i spadolotni
  1. Osoby naruszające przepisy niniejszego regulaminu podlegają karze zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
  2. Zasady nie ujęte w regulaminie, a dotyczące korzystania z terenu parku narodowego reguluje ustawa z 16.04. 2004 r o ochronie przyrody.

Uwaga !

Na odcinkach szlaków pieszych, które są jednocześnie szlakami rowerowymi i konnymi pierwszeństwo mają turyści poruszający się pieszo, w drugiej kolejności turyści poruszający się konno i jako ostatni rowerzyści. Szlaki rowerowe na terenie GPN należą do szlaków trudnych i wymagają odpowiednich umiejętności. Przebywanie na terenie GPN w niesprzyjających warunkach atmosferycznych (silny wiatr, okiść śniegowa, burza) grozi niebezpieczeństwem (m.in. spadające gałęzie, wiatrołomy). Park nie ponosi odpowiedzialności za wypadki powstałe w takich sytuacjach. Za bezpieczeństwo uczestników imprez zorganizowanych oraz za przestrzeganie przepisów w tym zakresie odpowiadają bezpośrednio organizatorzy imprez.

W Gorczańskim Parku Narodowym  pobierane są opłaty za wstęp na następujące obszary:

a)   szlak spacerowy w dolinie potoku Turbacz na odcinku polana Hucisko - Olszowy Potok,
b)   szlak spacerowy w dolinie Olszowego potoku na odcinku polana Hucisko - Poręba Górna,
c)   szlak niebieski na odcinku Polana Hucisko - Czoło Turbacza,
d)   szlak zielony na odcinku Polana Tobołów - Obidowiec,
e)   ścieżki przyrodnicze:   "Dolina potoku Turbacz"   "Na Turbaczyk"   "Wokół doliny Poręby".

Opłaty pobierane są w okresie od 1 maja do 30 października i wynoszą :
Jednorazowy bilet wstępu  normalny - 2,0 zł, ulgowy - 1,0 zł
Bilet wstępu na okres 3 dni normalny - 4,0 zł, ulgowy - 2,0 zł
Bilet wstępu na okres 10 dni normalny - 16,0 zł, ulgowy - 8,0 zł

Uprawnionymi do opłat ulgowych są: uczniowie szkół i studenci; emeryci i renciści;  osoby niepełnosprawne i  żołnierze służby czynnej. Z opłat za wstęp na wymienione obszary GPN zwolnieni są: dzieci w wieku do 7 lat; osoby, które   posiadają zezwolenie dyrektora parku na prowadzenie  badań naukowych w zakresie ochrony  przyrody; uczniowie szkół i studenci odbywający zajęcia  dydaktyczne w parku narodowym w zakresie uzgodnionym z dyrektorem parku narodowego; mieszkańcy gmin położonych w granicach parku narodowego i gmin graniczących z parkiem, osoby udające się do miejsc kultu religijnego. Bilety wstępu można  nabywać:

  • w Ostoi Górskiej (dawny HUT-PUS) w Koninkach - codziennie w   godz.    8.30 – 18.00
  • w schronisku PTTK na Starych Wierchach- codziennie w godz. 8.30 – 18.00
  • w  Dyrekcji GPN W Porębie Wielkiej 590 – od poniedziałku do piątku w godz. 7.15- 15.15.

do góry

Informacje zredagowane przez zespół ZWIEDZAJMY.PL na podstawie materiałów udostępnionych nam dzięki uprzejmości kierownictwa Gorczańskiego Parku Narodowego (www.gorczanskipark.pl). Szczególne podziękowania za życzliwość i współpracę dla Pani Ewy Strauchmann. Zdjęcia: K. Chwistek, J. Loch, M. Kurzeja, E. Strauchmann.

 
WYZNACZ TRASĘ Z


 
galeria
|| podziękowania i patronaty || redakcja serwisu || regulamin serwisu || PLIKI COOKIES ||
 
 
©2008 zwiedzajmy.pl
copyright GRUPA 2G - wszystkie prawa zastrzezone