zwiedzajmy.pl Polska  
WYSZUKAJ W SERWISIE

strona główna
lubelskie
Kraśnik
Lubartów
Łęczna
Powiat Włodawski
Puławy
Świdnik
Zamość
Łęczna

    KRÓTKI OPIS     ZABYTKI I MUZEA    INNE ATRAKCJE     NA WYCIECZKI     PRZYDATNE INFO    

 

KRÓTKI OPIS

Łęczna leży w obszarze Wyżyny Lubelskiej, w centrum województwa lubelskiego, 25 km na wschód od Lublina, przy drodze krajowej Lublin - Włodawa. Krzyżują się tu również drogi o znaczeniu lokalnym: Biskupice - Lubartów i Łęczna - Sosnowica. Najbliższa stacja kolejowa, linii Lublin - Chełm, znajduje się w Minkowicach. Od przejścia granicznego w Dorohusku dzieli Łęczną odległość 70 km.

Miasto położone jest na bezleśnym płaskowyżu lessowym, na skraju doliny rzeki Wieprz, jego starsza część rozsiadła się natomiast na wysokiej skarpie, w widłach Wieprza i Świnki. Znaczne obszary gminy Łęczna objęte są ochroną przyrody, gdyż 20 proc. gminy znajduje się w strefie Nadwieprzańskiego Parku Krajobrazowego, a dalsze 30 proc. stanowią tereny strefy ochronnej Parku. W gminie znajduje się północno-zachodnia część Parku obejmująca przełomowy odcinek doliny, tzw. Łęczyński przełom Wieprza, jeden z najbardziej malowniczych fragmentów tego chronionego obszaru.

Łęczna stanowi też doskonały punkt wypadowy na całe Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie, krainę 68 jezior o powierzchni powyżej 1 ha, tworzących razem powierzchnię 2726 ha.

do góry

ZABYTKI I MUZEA

SYNAGOGA DUŻA
W 1648 r. łęczyńscy Żydzi otrzymali od biskupa krakowskiego i ówczesnej właścicielki miasta Katarzyny z Firlejów Noskowskiej pozwolenie na budowę murowanej bożnicy.
Powstałą w połowie XVII w. świątynię wielokrotnie przebudowywano i odnawiano, zwłaszcza po pożarach w XIX w. i po II wojnie światowej. Po pożarze w 1846 r. dokonano znacznej jej rozbudowy. W czasie II wojny światowej Niemcy urządzili w niej magazyn zboża. Po wojnie bożnica została zniszczona, a w 1952 r. postanowiono ją rozebrać. Obiekt przetrwał tylko dzięki temu, że nie było pieniędzy na rozbiórkę.
W latach 1954-1964 przeprowadzono remont generalny synagogi, po którym przeznaczono ją w 1966 r. na siedzibę Muzeum Lubelskiego Zagłębia Węglowego. Obecnie jest siedzibą Muzeum Regionalnego.
Łęczyńska synagoga należy do nielicznych obiektów kultu żydowskiego na Lubelszczyźnie, w której zachował się wystrój wnętrza - Aron ha-Kodesz i unikalna w skali kraju, czterokolumnowa bima z dwukondygnacjową nastawą, dekorowana sztukaterią o cechach późnego renesansu oraz polichromią. Synagoga w Łęcznej zaliczana jest do najpiękniejszych w Polsce.
Obok synagogi znajduje się lapidarium z macewami ze zdobieniami i inskrypcjami w języku hebrajskim. Z drugiej strony bożnicy znajduje się dawny dom nauki, zwany także małą synagogą, z początku XIX w., obecnie siedziba Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej.

kościółKOŚCIÓŁ pw. św. Marii Magdaleny
Wybudowany w latach 1618-1631. Jego fundatorem był ówczesny dziedzic miasta - Adam Noskowski. W kaplicach znajdują się pozostałości późnorenesansowych sztukaterii. Pod kościołem mieści się krypta, miejsce pochówku kilku łęczyńskich dziedziców z rodu Noskowskich i Firlejów oraz ich potomstwa.
Wewnątrz znajduje się pięć ołtarzy barokowych. Na uwagę zasługuje relikwiarz z 1662 r., krucyfiks z drugiej połowy XVII wieku, tablica konsekracyjna z 1639 r. z czarnego marmuru, tabernakulum z pierwszej połowy XVIII w., ambona i chrzcielnica z XVIII w. Nad wejściem do skarbca znajduje się portret barokowy Jana III Sobieskiego, a nad drzwiami zakrystii kopia barokowego portretu dziedzica Łęcznej Wacława Rzewuskiego, autorstwa nieznanego malarza, pochodząca z I połowy XVIII w.
Kościół uszkodzony przez pożary w latach: 1715, 1730, 1761. Restaurowany w latach: 1836, 1856-1860, 1909, 1924. Odnawiany w łatach: 1951, 1967, 1983.

SYNAGOGA MAŁA
Zwana też Domem Modlitwy, szkołą żydowską. Wybudowana na początku XIX wieku. Orientowana. Spalona w czasie pożaru w 1846 roku. Odbudowana w 1859 roku. Ponownie zniszczona przez pożar w 1881 roku i następnie odbudowana w 1894 roku. Budynek na planie zbliżonym do kwadratu, murowany z cegły, otynkowany, jednokondygnacyjny, z poddaszem. Od strony wschodniej i północnej, na skutek spadku terenu, wsparty na wysokim cokole. Ściana północna wzmocniona czterema szkarpami na wysokość cokołu. Zewnątrz ściany zakończone profilowanym gzymsem. Elewacja frontowa pięcioosiowa, z ryzalitami. Ryzalit środkowy zwieńczony attyką. Otwory okienne wydłużone, prostokątne, z podokiennikami. Dach dwuspadowy, kryty blachą.

kościółZapewne zaraz po wojnie wnętrze synagogi przebudowano, dostosowując je do nowych funkcji. Rozebrano wówczas murowaną bimę, także murowany Aron ha-kodesz, malaturą zasłonię-to polichromie, zamurowano ścienne nisze. W 1950 roku w synagodze mieściła się kaszarnia, po 1954 roku filia lubelskiej Spółdzielni Pracy "Drewno", następnie zakład krawiecki. W latach 1992-1993 budynek poddano generalnemu remontowi i adaptacji na potrzeby biblioteki. Od października 1993 roku mieści się w nim Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna. Z dawnego wyposażenia zachowała się jedynie kamienna umywalnia do rytualnego obmywania rąk w konchowej niszy, na ścianie zachodniej.

RATUSZ
Taką nazwę nosi budynek wybudowany według planu opracowanego 15 stycznia 1888 r. z przeznaczeniem na odwach. Funkcję taką pełnił do I wojny światowej. Jest to budynek klasycystyczny. Ścianę frontową zdobi czterokolumnowy portyk z trójkątnym szczytem. Po 1920 r. władze miasta przebudowały go na biura magistratu i kasę miejską i odtąd nosi nazwę ratusza. Dobudowano wówczas od zachodu oficyny na areszt i mieszkanie stróża. Zniszczony w czasie II wojny światowej. Odbudowany w latach 1961-1963 i zrekonstruowany. Od 1971 roku siedziba Urzędu Stanu Cywilnego.

DAWNA MANSJONARIA
Wybudowana około 1639 roku z fundacji Adama Noskowskiego, podkomorzego lubelskiego, z przeznaczeniem dla księży mansjonarzy, w stylu późnego baroku. Budynek na rzucie prostokąta, murowany z kamienia i cegły, otynkowany, parterowy, z mieszkalnym poddaszem, podpiwniczony. Dwu i półtraktowy. Pośrodku, na osi podłużnej korytarz, z odchodzącą od niego wąską sionką w trakcie zachodnim. Korytarze posiadają sklepienia kolebkowe i kolebkowo-krzyżowe. W jednym z pomieszczeń w trakcie zachodnim zachowało się sklepienie kolebkowo-krzyżowe, w pozostałych sufity. Ściany zewnętrzne rozczłonkowane pilastrami, z profilowanym gzymsem wieńczącym. Dach mansardowy z facjatami, kryty blachą.

łącznaBudynek uszkodzony przez pożar w 1715 roku. W latach 1767-1774 gruntownie restaurowany przez biskupa płockiego Hieronima Szeptyckiego, dziedzica Łęcznej. Remont zakończył jego bratanek ksiądz Marcin Szeptycki, ówczesny proboszcz parafii łęczyńskiej i przeznaczył go na plebanię. W 1829 roku budynek znów wymagał remontu i nie był zamieszkany. W 1930 roku dach gruntownie przebudowano według projektu architekta Trzcińskiego, zastępując łamany polski, mansardowym.

DZWONNICA
Wzniesiona po 1781 a przed 1805 rokiem, z cegły, na planie czworoboku, w stylu późnego baroku. Posadowiona na wysokim cokole, dwukondygnacjowa. Naroża budynku zaokrąglone, ujęte potrójnymi pilastrami, ściany z wydłużonymi płycinami, zwieńczone gzymsem wyłamanym na osiach ku górze, z okulusami. W dolnej kondygnacji niewielkie otwory okienne, w górnej dzwonowe, znacznie wydłużone, zamknięte półkoliście. Dach namiotowy kryty blachą, zwieńczony krzyżem. Dzwonnica remontowana w latach: 1827, 1858. Drobne reperacje w latach następnych. W 1991 roku zmieniono pokrycie dachu na blachę miedzianą.
W 1805 roku wyposażona była w cztery dzwony, w 1829 roku było ich trzy. W czasie I wojny światowej pozbawiona dzwonów przez Rosjan. W 1925 roku, staraniem księdza proboszcza Wacława Krasuskiego, zakupione zostały trzy, w tonacji, G, C, E. W czasie II wojny światowej zagarnął je okupant niemiecki. Wyposażona w trzy nowe dzwony dopiero w 1959 roku, czwarty przybył w siedem lat później, zakupiony przez księdza proboszcza Szczepanika.

DOM Z PODCIENIAMI
przy ul. Krasnystawskiej 4. Wzniesiony około połowy XIX wieku. Murowany z cegły, otynkowany, na planie prostokąta, dwutraktowy. Wzdłuż elewacji frontowej podcień, wsparty pierwotnie na słupach drewnianych, aktualnie na murowanych. Dach dwuspadowy do 1994 roku kryty blachą, obecnie eternitem.

DOMY ZAJEZDNE 
przy ul. 3 Maja 26 i 37 oraz przy Placu Kanałowym 18 i 26. Domy-hotele o unikalnej architekturze z XIX wieku. Drewniane, z sienią zajezdną, stanowiącą około 40% powierzchni domu. Dachy czterospadowe, kryte blachą.

BUDYNEK DAWNEJ PLEBANII
Zbudowany około 1858 roku przez księdza proboszcza Bolesława Wrześniewskiego, z przeznaczeniem na plebanię. Wchodzi w skład zabytkowego zespołu przykościelnego. Drewniany, jednokondygnacyjny, podpiwniczony, z mieszkalnym poddaszem, z trzema gankami oraz tarasem od strony południowej. Nakryty dachem dwuspadowym z wystawkami w połaciach. Zarówno wystawki jak i szczyty ozdobione krzyżulcami ze sterczynami. Budynek posiada zachowane elementy dekoracji laubzegowej oraz detale wystroju o cechach stylu szwajcarskiego. W 1920 roku nabył go Wacław Kopiński, pierwszy po odzyskaniu niepodległości burmistrz miasta.

RYNEK II
Wytyczony w XVI lub XVII w. z inicjatywy Adama Noskowskiego, ówczesnego właściciela miasta. Miał charakter centrum. Największy łęczyński rynek, miejsce bogatych jarmarków. Ściągali na nie kupcy nawet z Rosji, Niemiec, Austrii, a obroty sięgały zawrotnych na tamte czasy sum.
W 1745 r., po kolejnym pożarze miasta, właściciel dóbr Łęczna Seweryn Józef Rzewuski nakazał poszerzyć ulice rynkowe i odbudował pierwszy i drugi rynek oraz założył trzeci. Jest to funkcjonujący do dziś unikalny przykład trzyrynkowej kompozycji miasta.
W 1840 roku wybudowano tu pierwszą w mieście studnię kubełkową, kolejną - w 1860 r. w Rynku III.
10 listopada 1846 r. podczas jednego z najtragiczniejszych pożarów spaliły się zabudowania wokół Rynku II, wschodnia pierzeja Rynku III oraz zabudowa wokół ulicy Nowej i Bożniczej.
W czasie wojny istniało tu getto. Niemcy dokonywali na łęczyńskich Żydach masowych deportacji i egzekucji. Podczas największej - 11 listopada 1942 r., hitlerowcy wymordowali przy murach synagogi około 1400 Żydów z łęczyńskiego getta.

ZESPÓŁ DWORSKO-PAŁACOWY PODZAMCZE
Wchodzi w skład Nadwieprzańskiego Parku Krajobrazowego, utworzonego w 1990 r. Północną jego część zajmuje dziedziniec z zabudowaniami folwarku, zwanego na mapach z końca XIX w. Podzamczem. W południowej części znajduje się park z drzewostanem z końca XIX w., a w nim pomniki przyrody.
Południowo-zachodnia część parku to miejsce lokalizacji łęczyńskiego zamku - obronnej rezydencji rodu Tęczyńśkich, wymienionej po raz pierwszy w 1525 r. jako „curia in Lanczna”.
W latach 1996 - 1999 były prowadzone na tym terenie badania archeologiczne przez Muzeum Regionalne w Łęcznej oraz Katedrę (obecnie Instytut) Archeologii UMCS w Lublinie.
W obrębie Parku znajdują się również dwór i oficyna z końca XIX w. W 1946 r. we dworze mieściło się gimnazjum. Dziś, po przebudowie, jest siedzibą prywatnej firmy i nie posiada walorów zabytkowości. Ponadto warto zwrócić uwagę na budynek z połowy XX w., wybudowany jako Izba Porodowa, będący obecnie siedzibą Zespołu Szkół im. Króla K. Jagiellończyka oraz na znajdujące się w pobliżu: spichlerz z 1883 r., ruiny stajni i suszarnię chmielu z 1881 r. oraz Dolinę Dinozaurów - modele mezozoicznych gadów.

KIRKUT
Cmentarz żydowski został założony w XVI w. lub w drugiej połowie XVII w., a ostatniego pochówku, według dostępnych źródeł, dokonano w 1942 r.
Najstarsza odnaleziona wzmianka o cmentarzu pochodzi z roku 1639, kolejny zapis z roku 1773 i 1805. Więcej informacji zawiera raport „Dozorcy miast” o stanie Łęcznej z 1819 r. Wiadomo, że w 1846 r. kirkut usytuowany był w obecnym miejscu.
W 1858 r. powiększono teren cmentarza, dokupując od południowej strony kawałek gruntu. Po raz kolejny powiększono kirkut na początku XX w. lub w okresie międzywojennym.
W czasie II wojny światowej na kirkucie ukrywali się Żydzi. Miały tu miejsce egzekucje pojedynczych osób. Chowano także zmarłych, w tym również ofiary zbiorowych egzekucji na terenie miasta.
Obecnie na zachowanym terenie o powierzchni 1,1 ha nie ma żadnej macewy. Kilkadziesiąt płyt nagrobnych, ocalałych ze zniszczonego cmentarza żydowskiego znajduje się w lapidarium utworzonym przy wschodniej ścianie łęczyńskiej synagogi. Najstarsze odnalezione fragmenty macew można datować na XIX w.
W 2005 r., dzięki inicjatywie rabina Mejera Izraela Gabaya z Ukrainy został wystawiony ohel poświęcony pamięci słynnego łęczyńskiego cadyka chasydzkiego Szlomo Jehudy Leiba, zwanego również "Łęcznerem", zmarłego w 1843 r.

Muzeum Regionalne - Oddział Muzeum Lubelskiego
ul. Bożnicza 19, tel.: (081) 752-08-69
Muzeum można zwiedzać codziennie, w godzinach od 8.00 do 16.00, w niedziele od 9.00 do 16.00. Aktualna cena biletu ulgowego i od grup wycieczkowych wynosi - 1,50 zł, a biletu normalnego - 2 zł.
Muzeum Regionalne w Łęcznej mieści się w zabytkowej synagodze z połowy XVII wieku, w której zachował się wystrój wnętrza - Aron-ha-kodesz (Święta Arka, Szafa Ołtarzowa) z dekoracją stiukową oraz bima, zdobiona polichromią i sztukaterią o cechach późnego renesansu.
Muzeum powstało w 1966 roku. Jest Oddziałem Muzeum Lubelskiego w Lublinie. Posiada zbiory etnograficzne, numizmatyczne, geologiczne, archeologiczne, artystyczne, judaika oraz zabytki związane z historią miasta i regionu.

do góry

INNE ATRAKCJE

Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie
Kraina 68 jezior o powierzchni powyżej 1 ha, tworzących razem powierzchnię 2726 ha. Większość jezior ma regularny, zbliżony do koła zarys linii brzegowej, różnią się natomiast pod względem biologicznym. Mamy tu zarówno jeziora eutroficzne (zasobne w ryby) oraz dystroficzne (zanikowe). Niską trofią charakteryzuje się 1-2 jeziora, które można określić jako mezotroficzne.

Wraz z różnorodnością wód występuje tu ogromne bogactwo flory i fauny, a na zróżnicowanym terenie zachowały się tu siedliska lęgowe i bytowe rzadkich gatunków ptaków. Lasy są też bogate w zwierzynę. Słowem raj dla spragnionych odpoczynku i kontaktu z przyrodą.

do góry

NA WYCIECZKI

Szlaki rowerowe
Dzięki dofinansowaniu ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie oraz współpracy wszystkich gmin i powiatu w 2004 roku oznakowane zostały trasy rowerowe przebiegające przez wszystkie gminy powiatu łęczyńskiego. Trasy obejmują łącznie ponad 150 km.

do góry

PRZYDATNE INFO

Urząd Miejski w Łęcznej
21-010 Łęczna, Plac Kościuszki 5
Nr kier: 081; centrala: 752-11-50; tel. bezp.: 752-11-50, 752-02-13

Punkt Informacji Turystycznej
21-010 Łęczna, al. Jana Pawła II 95 (parter - budynek b. PRGB Progobex)
tel. (0-81) 752-11-82
Punkt jest czynny w godzinach 8.00-14.00

Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej
21-010 Łęczna, ul. Krasnystawska 52
tel. (081) 752-10-35

Komenda Powiatowa Policji
21-010 Łęczna, al. Jana Pawła II 89
tel. (081) 752-72-12

do góry

Informacje zredagowane przez zespół ZWIEDZAJMY.PL na podstawie materiałów udostępnionych nam dzięki uprzejmości Urzędu Miasta Łęczna (leczna.pl). Szczególne podziękowania za życzliwość i współpracę dla Pana Arkadiusza Smolnika.

 
WYZNACZ TRASĘ Z


 
galeria
|| podziękowania i patronaty || redakcja serwisu || regulamin serwisu || oferta reklamy || PLIKI COOKIES ||
 
 
©2008 zwiedzajmy.pl
copyright GRUPA 2G - wszystkie prawa zastrzezone