zwiedzajmy.pl Polska  
WYSZUKAJ W SERWISIE

strona główna
śląskie
Bielsko-Biała
Brenna
Chorzów
Cieszyn
Częstochowa
Dąbrowa Górnicza
Gliwice
Goczałkowice-Zdrój
Katowice
Milówka
Ogrodzieniec
Powiat Bielski
Powiat Gliwicki
Powiat Kłobucki
Powiat Mikołowski
Powiat Wodzisławski
Pszczyna
Skoczów
Szczyrk
Tarnowskie Góry
Ustroń
Węgierska Górka
Wisła
Żywiec
Powiat Gliwicki

    KRÓTKI OPIS     ZABYTKI I MUZEA    INNE ATRAKCJE     NA WYCIECZKI     PRZYDATNE INFO    

 

KRÓTKI OPIS

Szczypta świeżego powietrza, odrobina węgla czarnego, połacie lasów i pól zielonych, srebrzysta tafla dwóch jezior, cztery miasta o bogatej historii, cztery gminy nie mniej ciekawe, nowe osiedla mieszkaniowe, dwa zamczyska wcale nie ponure, jeden pałac jak perła błyszczący, przepiękne kościółki drewniane, zakątki urocze i miejsca tajemne, a wszystko to owiane legendami… Do tego dodać trochę rowerowych ścieżek, tras turystycznych, owoców z powiatowych sadów i lasów, wymieszać, zapamiętać, zobaczyć. Tak powstaje obraz Powiatu Gliwickiego – jedynego takiego miejsca na Ziemi.

Tereny powiatu gliwickiego rozpościerają się w zachodniej części województwa śląskiego, stosunkowo blisko granicy z Czechami, sąsiadując z województwem opolskim. Bezpośrednia bliskość największej w Polsce aglomeracji miejsko-przemysłowej, w tym Gliwic - ośrodka przyciągającego zagraniczny kapitał - oraz położenie na skrzyżowaniu dwóch najważniejszych polskich korytarzy transportowych, mających znaczenie europejskie - autostrad A1 i A4 - czynią z ziem powiatu atrakcyjne tereny inwestycyjne. W sąsiednich Gliwicach mieści się węzeł kolejowy zaliczany do najważniejszych w naszym kraju oraz największy polski śródlądowy port rzeczny. W odległości ok. 40 km od granic powiatu gliwickiego leżą Pyrzowice z jednym z największych lotnisk komunikacyjnych w Polsce.

Powiat gliwicki w znacznej części zajmują tereny oferujące idealne warunki do wypoczynku i bezpośredniego obcowania z przyrodą. Interesujący krajobraz, malownicze zbiorniki wodne, rozległe tereny leśne i polne, bogate w cenne okazy flory i fauny – wszystko to wraz z zabytkami sztuki świeckiej i sakralnej oraz przemysłowymi, składa się na turystyczną atrakcyjność powiatu.

do góry

ZABYTKI I MUZEA

Zamek w Toszku. Najciekawszym obiektem w Toszku i jednym z nielicznych, jakim może się poszczycić powiat gliwicki są ruiny gotyckiego zamku powstałego w XIV wieku, na miejscu drewnianego, spalonego przez Husytów. Po wielkim pożarze w 1578 r. zamek  odbudowali Redernowie w stylu renesansu, a rozbudowali Colonnowie w XVII wieku, przekształcając go w rezydencję rodową. Wśród kolejnych właścicieli należy wspomnieć Adolfa von Eichendorffa – ojca Józefa, wybitnego śląskiego poety romantycznego. Za rządów następnych włodarzy zamku – Gaschinów na początku XIX w. obiekt palił się po raz kolejny. Od tej pory pozostał w ruinie, stopniowo zatracając swój dawny wygląd. Wielokrotne próby konserwacji w latach 1894-1963 doprowadziły zamek do obecnego stanu. Obecnie w obiekcie mieści się Centrum Kultury Zamek w Toszku oraz Biblioteka Publiczna w Toszku. Znajdują się tutaj sala biesiadna, balowa i kawiarenka.

Pałac w Pławniowicach. Niedaleko Jeziora Pławniowickiego, niemalże w sercu wsi stoi okazały obiekt – perełka tutejszych ziem – trójskrzydłowy pałacyk (pierwsza wzmianka o zabytku datuje się na 1364 r., wymieniając niejakiego Marcusa de Plawniowitz jako właściciela ówczesnego obiektu) rodu Ballestremów rezydującego w dobrach pławniowickich od 1748 r. Ballestremowie dorobili się olbrzymiej fortuny przekształcając majątek ziemski w udziały w spółkach przemysłowych. Swój obecny stan pałac zawdzięcza przebudowie w latach 1882 – 1885. Wówczas obiekt przystosowano do pełnienia funkcji siedziby rodowej. Hrabia Franciszek II Ballestrem zlecił wykonanie projektu mistrzowi budowlanemu Konstantynowi Heidenreichowi z Kopic koło Grodkowa. Nowy pałac „wchłonął” zabudowę z roku 1737, wzniesioną przez Zygmunta Mikołaja von Goerz. W swojej siedzibie Ballestremowie przebywali do 1945 r., kiedy to ówczesny zarządca – hrabia Mikołaj Ballestrem musiał opuścić pałac, uciekając przed Armią Czerwoną. Po stacjonującym w pławniowickich dobrach marszałku Iwanie Koniewie pozostały jedynie zdewastowane meble i zniszczone wnętrza. Zniknęło cenne wyposażenie z niepowtarzalnymi kolekcjami porcelany, sreber, zastaw herbacianych, dzbanków do herbaty i naczyń. Po II wojnie światowej w pałacu mieszkały siostry sakramentki, obecnie mieści się tutaj Ośrodek Edukacyjno – Formacyjny Diecezji Gliwickiej.

Zamek w Chudowie. Jako czas powstania zamku najczęściej przyjmuje się  lata 30. XVI w., możliwe jednak, że istniała wcześniejsza budowla, której wtedy nadano nowy renesansowy kształt za sprawą Jana Gierałtowskiego, który w 1537 roku kupił wieś Chudów. Gierałtowscy – jeden z najmożniejszych rodów ówczesnego Śląska - władali Chudowem przez ponad 100 lat. W ciągu kolejnych wieków często zmieniał właścicieli. Do najznamienitszych należeli baronowie von Foglar, zmodernizowali zamek, przywracając mu jednocześnie dawną świetność i majestat. Pierwszy przedstawiciel rodu Mikołaj von Foglar przebudował zamek w 1717 roku. Von Foglarowie byli właścicielami chudowskiego zamku do 1767 r. Na skutek późniejszych częstych zmian właścicieli zamek podupadł. W 1837 roku ówczesny posiadacz Aleksander von Bally przebudował go, nie uwzględniając starego stylu budowli. Zamek spłonął w noc sylwestrową 1847 roku i od tego czasu pozostaje w ruinie. Ruiny zamku chudowskiego znalazły się w 1848 roku w granicach posiadłości Karola Goduli, jednego z największych magnatów przemysłowych Górnego Śląska. Niedługo później przeszedł na własność wychowanki Karola Goduli - Joanny Gryzik von Schomberg Godulla i jej męża Hansa Ulricha Gotharda von Schaffgotsch. Od 1995 r. działa fundacja "Zamek Chudów”, której celem jest częściowa odbudowa ruin zamku, poprzedzona szczegółowymi badaniami archeologiczno-architektonicznym, rewitalizacja przyzamkowego parku i odnowa położonego w pobliżu zamku spichlerza.

Drewniane Kościoły.

kościółDrewniane świątynie należą do głównych atrakcji historyczno-sakralnych powiatu gliwickiego. Podobna koncentracja tego typu budowli występuje w niewielu powiatach naszego kraju. Rolniczy charakter tych terenów sprawił, że wiele z kościołów przetrwało w naturalnym otoczeniu. Najstarszy z obecnie istniejących wzniesiony został w 1494 r. w Księżym Lesie w obecnym powiecie tarnogórskim. Typowe cechy drewnianych kościółków Górnego Śląska to zróżnicowana kalenica dachu nad nawą i prezbiterium, konstrukcja zrębowa z drewna iglastego posadowiona na kamiennych lub drewnianych podwalinach, okapy chroniące zrąb, przechodzące często w formę „sobót” oraz słupowa wieża odstająca od zrębu. Warto odwiedzić drewniane świątynie w Poniszowicach, Zacharzowicach, Sierotach, Rudzińcu, Bojszowie, Rachowicach, Sierakowicach, Smolnicy, Żernicy i Wilczy.  Można to uczynić samochodem, rowerem lub piechotą.

Kościół drewniany p.w. Wszystkich Świętych w Bojszowie pochodzi z końca XV wieku. Wnętrze kościółka zawiera elementy późnogotyckie (portale), zaś wyposażenie jest późnobarokowe, a częściowo już dziewiętnastowieczne. Ten kościół otwierany bywa już tylko okazjonalnie.

Rachowicki kościół p.w. Trójcy Świętej należy do najstarszych w regionie: świątynia pod tym wezwaniem istniała już w 1305 r. Obecna budowla jest w części murowana: gotyckie prezbiterium z przełomu XV i XVI wieku i zakrystia, pozostałe zaś części (nawa i wieża) są drewniane. Wieża, pierwotnie stojąca obok świątyni, została wybudowana w XVII wieku. W kościele zachował się oryginalny dębowy portal z XVII wieku. We wnętrzu kościoła znajduje się barokowy ołtarz główny, bogato rzeźbiony i złocony, z licznymi rzeźbami figuralnymi.

W kościółku drewnianym p.w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej z 1675 r. w Sierakowicach, dzięki przeprowadzonym przed kilku laty renowacjom, można dziś podziwiać uprzednio zamalowane figuralne polichromie z XVII wieku. Sierakowicki kościół o konstrukcji zrębowej jest świątynią orientowaną, czyli zwróconą ścianą, na której jest ołtarz, na wschód.

Barokowy kościół drewniany p.w. św. Michała Archanioła w Rudzińcu pochodzi z 1657 r. Bardzo cenne jest wnętrze kościoła, ozdobione polichromią ścienną ze scenami pasyjnymi, wizerunkami świętych, Trójcy Świętej oraz Sądu Ostatecznego.

Parafia p.w. Wszystkich Świętych w Sierotach powstała na początku XIII wieku, a wzmiankowana jest w dokumentach z 1299 r. Z kroniki parafialnej wynika, ze Sieroty zawsze stanowiły samodzielną parafię, do której należały Chwoszcz i Zacharzowice. Obecny kościół parafialny jest orientowany, z nawą konstrukcji zrębowej, pochodzi z 1479 r. Pod koniec XVI wieku został przejęty przez protestantów. Katolikom zwrócono go w 1629 r. W 1700 r. w wyniku pożaru kościół został poważnie uszkodzony. Odbudowę spalonej świątyni zakończono w 1707 r. W prezbiterium znajduje się gotycka polichromia z 1470 r. Ołtarz główny jest renesansowy, dwukondygnacyjny, z bogatą dekoracją i centralnie umieszczonym obrazem Matki Boskiej Królowej Niebios.

Kościółek p.w. św. Wawrzyńca w Zacharzowicach zbudowany został najprawdopodobniej w roku 1580, przez wiele lat przejęty był przez protestantów, ponownie zwrócony katolikom w 1629 r. podobnie jak kościół w Sierotach. W ołtarzu znajduje się późnogotycki tryptyk z 1510 r. z rzeźbą św. Anny Samotrzeciej i wizerunkami świętych. Ołtarz boczny jest barokowy, pochodzi z ok. 1720 r. z bogatą dekoracją.

Na cmentarzu parafialnym w Smolnicy znajduje się zabytkowy kościółek p.w. św. Bartłomieja, wzniesiony około 1603 r. Kościół drewniany, orientowany, o zrębowej konstrukcji ścian, na podmurówce z kamienia, kryty gontem. Prezbiterium i dzwonnicę dobudowano w XVIII wieku.
Zabytkowe wyposażenie kościółka wraz z tryptykiem z 1600 r. zostało przeniesione do nowego kościoła parafialnego.

Drewniany kościół w Wilczy pw. św. Mikołaja został zbudowany w pierwszej połowie XVIII wieku (w miejsce kościoła z XV wieku) przez cieślę Jakuba Sedlaczka z Gliwic. Jest kościołem orientowanym, o konstrukcji zrębowej, z sobotami wokół nawy i prezbiterium. Wyposażenie kościoła: ołtarze, ambona i organy jest barokowe.

Zabytkowy kościół drewniany w Poniszowicach p.w. św. Jana Chrzciciela pochodzi z XV wieku. Przebudowany w latach 1775 – 1834, otoczony sobotami tworzącymi krużganek. Obok świątyni odrębna przepiękna dzwonnica drewniana z 1520 r.

Żernicka parafia i kościół parafialny sięgają XIII wieku, jednakże pierwotny kościół uległ zniszczeniu w czasie wojen husyckich, a nowy orientowany, drewniany kościółek p.w. św. Michała Archanioła wybudowano w latach 1648 – 61. Z tego okresu pochodzi również barokowy ołtarz główny, a oryginalnym zabytkiem jest ponadto autentyczna szafa z 1691 r. znajdująca się obecnie w zakrystii. W roku 1970 konsekrowano w Żernicy nowy kościół  p.w. Świętego Krzyża. Stary drewniany kościółek nie był już w stanie pomieścić wiernych i odtąd otwierany jest tylko okazjonalnie. 

Kaplica św. Magdaleny w Tworogu Małym. Wielki pożar lasów raciborskich trwał w 1992 r. aż 19 dni i strawił ponad 10 tysięcy hektarów lasu. Na miejscu bujnego boru pozostały suche, wypalone kikuty drzew, które jeszcze w pół roku po tragedii łamały się jak zapałki przy byle podmuchu wiatru. Ocalała tylko mała kapliczka św. Marii Magdaleny, leżąca w odległości ok. pięciu kilometrów od Tworoga Małego w gminie Sośnicowice. Do dziś graniczy to z cudem. Wszystko wokół „Magdalenki” doszczętnie strawił ogień, który dwukrotnie podchodząc pod szczególną kapliczkę nagle zmieniał kierunek i sycząc, przesuwał się w innym kierunku lasu. Na pamiątkę tego cudownego ocalenia drewnianej kapliczki w każdą pierwszą niedzielę września odprawiana jest w „Magdalence” msza święta ślubowana w intencji strażaków i wszystkich tych, którzy walczyli z żywiołem.

Krzyże Pokutne.  To małe dziwne kamienne słupy, często przycupnięte na rozstajnych drogach, albo niepozorne krzyże wkomponowane w większe budowle, wtapiające się w codzienny krajobraz. Stanowią ciekawy ślad średniowiecznego prawodawstwa. Zgodnie z średniowiecznym prawem zabójstwo lub inną krzywdę należało pomścić krwawo. Często jednak, jeśli rodzina zabitego zgadzała się na ugodę,  krwawy odwet zastępowano przyjęciem odszkodowania. Morderca opłacał koszty pogrzebu i sprawy sądowej, przekazywał rodzinie ofiary „kwotę pokutną” i inne dobra materialne, łożył na utrzymanie i wychowanie dzieci zabitego, a na rzecz Kościoła zobowiązany był przekazać określoną ilość wosku oraz zamówić msze w intencji swojej ofiary. W ramach pokuty zabójca odbywał również pieszą pielgrzymkę do jednego z ówczesnych świętych miejsc, a na miejscu zbrodni wystawiał własnoręcznie wykuty krzyż pokutny. Krzyże pokutne zaczęły pojawiać się w krajobrazie naszych terenów pod koniec XIII w., a obowiązek ich stawiania zaniknął pod koniec wieku XVI. W powiecie gliwickim zachowały się dwa krzyże pokutne: jeden znaleźć możemy pod ścianą kościoła w Sośnicowicach (obok Grupy Ukrzyżowania), drugi – to XVI-wieczny kamienny trzon oparty o słup w Łanach Małych, w pobliżu skrzyżowania z drogą do Rudzińca.

Gródki Stożkowate. Są pozostałością budowli, wokół których zaledwie kilkaset lat temu koncentrowało się życie społeczne na naszym terenie. Gródki stożkowate – kopczyki ziemne, wznoszące się w miejscach, gdzie niegdyś stały małe gródki – drewniano-ziemne zameczki rycerskie otoczone palisadą. W części centralnej znajdowały się prawdopodobnie budynki o charakterze obronnym, zamieszkiwane - jak się wydaje - tylko w okresach niepokoju. Większość z nich powstała w XIII i XIV w. Na Śląsku ich powstawanie wiązać należy z panowaniem książąt śląskich z linii Piastów i ich wzmożoną działalnością budowlaną. W powiecie gliwickim tego typu grodziska zlokalizowano w Chechle, Ciochowicach, Rudnie, Żernicy, Widowie, Pniowie i Kozłowie.

Cudowne Źródełko w Stanicy. Kilka kilometrów za Stanicą, miejscowością w gminie Pilchowice, bije leśne źródło. „Zimny Sztok” – jak nazywają studzienkę miejscowi – cieszy się  dużą popularnością. Najstarsi mieszkańcy Stanicy twierdzą, że pierwszą studzienkę wybudowali w tym miejscu jeszcze cystersi, do których w XIV wieku należały pobliskie tereny. Woda bije ze źródła z niesłabnącą siłą, a kto choć raz zaczerpnie z niego wody, na pewno przynajmniej raz w życiu poczuje się naprawdę szczęśliwy. 

Krzyż Pamięci w Pyskowicach. Przy ul. Rzecznej w dzielnicy Pyskowic - Zaolszany, daleko od głównej szosy, w zielonym zagajniku stoi osłonięty gałęziami wysoki krzyż. Tuż pod nim leży kamień, a na nim widnieje pamiątkowa tabliczka ufundowana przez pyskowiczan w 1993 r. Napis oddaje cześć ofiarom głodu i tyfusu, który w 1847 r. pozbawił życia setki mieszkańców grodu. Ich liczby nikt nie potrafi określić, dokumenty i kroniki też nie podają dokładnych danych. Ciała umarłych pochowano za miastem we wspólnym grobowcu. Dziś na niewielkim pagórku jedynie krzyż i kamień przypominają tragedię sprzed lat…

Obelisk Juliusza Rogera w Rachowicach. W lesie niedaleko Rachowic wznosi się krzyż upamiętniający jedną z najciekawszych postaci związanych z naszym regionem. Krzyż przypomina, że w tym właśnie miejscu zmarł Juliusz Roger – lekarz, społecznik, entomolog i badacz polskich pieśni. W 1863 r. opracował dzieło „Pieśni ludu polskiego w Górnym Szląsku z muzyką” zawierające prawie 550 pieśni śląskich. Na wdzięczną pamięć Ślązaków zasłużył sobie także swoją dobroczynnością. Z narażeniem życia walczył z tyfusem głodowym i innymi chorobami nękającymi wówczas okoliczną ludność, z jego inicjatywy zbudowano szpital w Rudach, rozbudowano – w Pilchowicach i rozpoczęto budowę szpitala dla kobiet w Rybniku.  7 stycznia 1865 r., towarzysząc księciu podczas polowania w lasach między Rachowicami a Kozłowem, Juliusz Roger niespodziewanie zmarł na atak serca. Dziś obelisk Rogera skłania do refleksji nad złożonością historii tego regionu i nad siłą jego rodzimej kultury.

Skansen Kolejnictwa w Pyskowicach. Powstał z inicjatywy miłośników i sympatyków kolejnictwa w 1998 roku. Wówczas zawiązało się Towarzystwo Ochrony Zabytków Kolejnictwa i Organizacji Skansenów w Pyskowicach. Prowadzi ono skansen starych parowozów. Tabor ten wymaga ciągłych napraw i zabiegów kosmetycznych, aby zadbany, przypominał o swojej świetności i osiągnięciach technicznych minionej epoki. Aktualnie w pyskowickim skansenie oglądać można m.in.: Parowóz Tkp Śląsk 3409, lokomotywy spalinowe: 401 Da 467, Ls 60 009, LDH 070, LDH 180, wagony towarowe. Droga dojścia do wagonowni: od peronów stacji kolejowej Pyskowice poprzez międzytorze obok nieczynnej lokomotywowni.

Ludwisarnia Taciszów – od kilkunastu lat w Taciszowie działa odlewnia artystyczna braci Felczyńskich, wywodząca swoje tradycje od 1808 roku od słynnej rodziny ludwisarzy. Ludwisarnia w Taciszowie odlewa dzwony zgodnie ze starą tradycyjną technologią. Odlewnia jest otwarta dla zwiedzających.

Cmentarz Żydowski i Synagoga w Wielowsi. Materialnymi śladami po dawnych żydowskich mieszkańcach Wielowsi są zachowane do dziś dwa obiekty: budynek dawnej synagogi i kirkut. Ludność żydowska w tej miejscowości pojawiła się w II połowie XVII stulecia. Do dziś  w Wielowsi przy ulicy Gminnej, obok stacji benzynowej znajduje się budynek, w którym w latach 1771 – 1938 mieściła się synagoga. Od 1938 roku budynek przestał pełnić funkcję domu modlitwy. Po II wojnie światowej, synagoga została zamieniona na magazyn zbożowy. Kolejnym materialnym śladem po dawnych żydowskich mieszkańcach Wielowsi jest cmentarz żydowski położony w pięknym malowniczym miejscu. Znajduje się około 600 metrów od drogi w kierunku miejscowości Wojska. Został założony prawdopodobnie pod koniec XVII wieku. Na cmentarzu zachowało się około 250 macew. Najstarsza macewa pochodzi z 1722 roku. Mimo zniszczeń, cmentarz ten należy do najciekawszych zabytków kultury judaistycznej na Śląsku.

Cmentarz Żydowski w Pyskowicach. Powstał ok. 1830 r. i jest jednym z nielicznych śladów po społeczności żydowskiej zamieszkującej niegdyś Pyskowice. Wcześniej istniała w tym mieście murowana synagoga, która spłonęła w 1822 r. Zanim powstał cmentarz w Pyskowicach, tutejsi Żydzi grzebani byli w Wielowsi, gdzie mieściła się gmina, do której należeli. Ostatniego pochówku dokonano na pyskowickim cmentarzu w 1920 roku. Najstarszy grób pochodzi z 1841 r., ogółem zachowało się ponad 100 macew, w większości ustawionych dość przypadkowo. Ocenia się, że jedynie około dwudziestu nagrobków stoi na swoich pierwotnych miejscach. Cmentarz znajduje się przy ul. Zaolszany 12.

Cmentarz Żydowski w Toszku. Pochodzi z połowy XIX wieku i mieści się przy ul. Wielowiejskiej, obecnie zachowało się jedynie kilka macew. Ludność żydowska do Toszka przybyła z Wielowsi. Wcześniej miejscem pochówku dla Żydów z Toszka był cmentarz w Wielowsi. Po pożarze miasta, który miał miejsce 20 maja 1833 roku gmina żydowska wybudowała w 1836 roku synagogę. Świątynia ta mieściła się przy dzisiejszej ul. Piastowskiej. Dziś nie ma po niej śladu. Synagoga została zniszczona przez Niemców hitlerowców w czasie "Nocy kryształowej" z 9 na 10 listopada 1938 roku. W czasie pogromu toszeccy Żydzi zostali wywiezieni do obozów i wymordowani. Cały toszecki kirkut otoczony jest kamiennym murem. Na cmentarzu pochowani są Żydzi z Toszka i okolicznych miejscowości. Zachowało się 8 stojących macew.

Muzeum Miejskie w Pyskowicach. Od 2003 r. z sukcesem działa w Pyskowicach Muzeum Miejskie w budynku Ratusza. Warto zobaczyć ekspozycję z dziejów miasta, a także zwiedzić zmieniające się, ale zawsze niezmiernie ciekawe ekspozycje z historii życia Pyskowic. Na parterze muzeum działa Galeria Podcień, prezentując równie interesujące wystawy malarstwa, grafiki i rzeźby.
Muzeum Miejskie w Pyskowicach mieści się w Ratuszu przy Rynku nr 1 i czynne jest od wtorku do soboty w godz. 16.00 – 18.00, w niedziele od 15.00 – 17.00, poniedziałki – nieczynne. Zgłaszanie grup zorganizowanych do zwiedzania w Dziale Organizacji Wystaw pod nr tel. (032) 333 16 35.

Zamkowa baszta w Toszku czynna jest tylko w sezonie wiosenno – letnim. Warto zobaczyć makietę toszeckiego zamku, poczytać o historii grodu i zwiedzić interesujące wystawy czasowe, a nawet przeżyć spotkanie z Białą Damą. Bliższe informacje można uzyskać w Centrum Kultury Zamek w Toszku tel. (032) 233 44 93.

Izba Tradycji Górniczej w Knurowie. Od 1997 r. w budynku knurowskiego NOT-u przy ul. Dworcowej 3a i działa Izba Tradycji Górniczej. Zgromadzono tutaj kawał górniczej historii – stroje, sprzęty, meble, a także scenografie z życia knurowskich górników. Zwiedzać ją można przez cały rok, po wcześniejszym uzgodnieniu terminu pod nr tel. (032) 239 61 54 lub 506 599 168.

Muzeum Zamku w Chudowie. W sierpniu 2002 roku Fundacja „Zamek Chudów” uruchomiła w piwnicy zamkowej wieży Muzeum Zamku w Chudowie. Eksponaty prezentowane w muzeum pochodzą głównie z badań archeologiczno - architektonicznych zamku. Od lipca 2005 roku ekspozycja obejmuje 6 kondygnacji wieży: poziom 0 - loszek - ekspozycja archeologiczna, historyczne mapy Śląska, dawne wizerunki zamku; poziom I - pomieszczenie straży - rekonstrukcja ryglowego systemu zamykania bramy; poziom II i III - pomieszczenia mieszkalne i gospodarcze; poziom IV - rekonstrukcja XVI-wiecznego pomieszczenia mieszkalnego, jedyny na Górnym Śląsku wykusz latrynowy; poziom V - "Kafle z zamku w Chudowie" - wystawa stała. Muzeum czynne jest w soboty i niedziele (niestety, tylko od kwietnia do października) w godzinach: 11 - 18 (ostatnie wejście o godz. 17.00). Bliższe informacje dot. historii zamku w Chudowie i zasobów muzealnych można uzyskać pod nr tel.  (032) 330 13 02, 0-601 314 755

Izba łod Starki w Chudowie. Będąc w Chudowie nie wypada nie odwiedzić Izby łod Starki – bo taką dosłownie nazwę nosi Izba Regionalna w Chudowie. Zgromadzono w niej liczne eksponaty XIX i XX wiecznych przedmiotów użytkowych służących naszym pradziadkom i prababciom. Większość zbiorów pochodzi z prywatnych zasobów pomysłodawczyni, bardzo wiele przedmiotów przekazali również mieszkańców wsi. Wszelkie podarowane przedmioty wraz z ich właścicielami są wpisane do specjalnego rejestru tak, aby potomni wiedzieli, kto jest darczyńcą eksponatu. Izba mieści się przy ul. Szkolnej 1,  czynna jest przez cały rok, zwiedzać można ją bezpłatnie, po wcześniejszym uzgodnieniu terminu odwiedzin z kustoszką – Moniką Organiściok pod nr tel. (032) 238 69 75.

do góry

INNE ATRAKCJE

WARTO ZOBACZYĆ W POWIECIE GLIWICKIM:

W GMINIE WIELOWIEŚ
Wielowieś
-zespół dworsko-parkowy z XVIII w.,
-kościół pod wezwaniem Wniebowstąpienia NMP z XV w. murowany,
-cmentarz żydowski z przełomu XVIII i XIX w. (ok. 250 macew) i budynek synagogi,
Dąbrówka
-„Śląski Katyń”– miejsce kaźni partyzantów Armii Krajowej i żołnierzy wracających z Zachodu
do Polski w 1946 r.
Świbie
-pałac z przełomu XVIII i XIX w.
-kościół pod wezwaniem św. Mikołaja i Krzysztofa z XVI w.,
-kaplica pod wezwaniem św. Benigny z XVII w.,
Sieroty
-           drewniano-murowany kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych z I  połowy XIX w.,
Wiśnicze
-kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy z XVI w.,
-kaplica pod wezwaniem Matki Boskiej Bolesnej z XVIII w.,
Zacharzowice
-drewniany kościół św. Wawrzyńca z XVII w.,

Kapliczki w Dąbrówce, Gajowicach, Radoni, Sierotach

W GMINIE TOSZEK
Toszek
- zamek z XV wieku wielokrotnie przebudowywany (pierwsze wzmianki o zamku drewnianym
pochodząz IX w., spalony w 1570 r. i odbudowany w 1666 r.), łączy cechy gotyckie i
barokowe, zajmuje miejsce dawnego grodu kasztelańskiego, związane są z nim liczne legendy;
-  klasycystyczne kamienice oraz ratusz z 1836 r. na rynku
-  pomnik pomordowanych przez NKWD
-  kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku z XV w. przebudowany w XVIII w.,
późnobarokowy kościół cmentarny p.w. św. Barbary z XVIII w.,
Ligota Toszecka
-           kaplica p.w. św. Anny z 1720 r.
Kotliszowice
-zespół dworsko-parkowy w stylu romantycznym z elementami neorenesansu z XIX w.
Paczyna
-dwór murowany klasycystyczny z XIX w.,
-kościół parafialny p.w. św. Marcina z XVII w. wraz z dzwonnicą,
Pniów
-pałac murowany barokowy z XVIII w.
-kaplica z 1800 r.
-figura św. Jana Nepomucena z 1725 r. na rynku

W PYSKOWICACH
- zabytkowy układ urbanistyczny starego miasta z klasycystyczno-neogotyckim
ratuszemodbudowanym w 1822 r.  i fontanną z 1831 r.,
- kościół pod wezwaniem św. Mikołaja z XV w. w stylu barokowym i neogotyckim,
 przebudowany wXVII i XIX w.,
-kościół pod wezwaniem św. Stanisława neogotycki z lat 1865-1868,
-kościół ewangelicki w stylu romańskim z 1879 r.,
-cmentarz żydowski,
-skansen – parowozownia.

W GMINIE RUDZINIEC
Rudziniec
-zespół pałacowo-parkowy eklektyczny z XIX w.
-drewniany kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła z XVII w.,
Pławniowice
-zespół pałacowo-parkowy w stylu neoromantyzmu niderlandzkiego powstały w latach 1882-1885,
Bycina
-murowany pałac barokowy  z przełomu XVII i XVIII w.,
Chechło
-dwór murowany klasycystyczny,
Bojszów
-drewniany kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych z XVII w.,
Poniszowice
-kościół pod wezwaniem Jana Chrzciciela z dzwonnicą drewniany z XV w.

W GMINIE SOŚNICOWICE
Sośnicowice
-układ urbanistyczny  rynku;
-murowany późnobarokowy pałac z 1755 r. (dziś Dom Pomocy Społecznej „Ostoja”)
-murowany kościół pod wezwaniem św. Jakuba z XVIII w. wraz z wykutym w piaskowcu krzyżem
pokutnym z 1447 r.
Kozłów
-murowany kościół pod wezwaniem św. Mikołaja z przełomu XV i XVI w., dzwon z tego kościoła
jeden z najstarszych na Śląsku - rozbrzmiewał przed II wojną światową w radiu w samo południe,
Łany Wielkie
-murowana kapliczka przydrożna z 1780r.,
-krzyż pokutny
Rachowice
-drewniano-murowany kościół pod wezwaniem Trójcy Świętej z XVII w.,
Sierakowice
-drewniany kościół pod wezwaniem św. Katarzyny Aleksandryjskiej z XVII w.,
Smolnica
-drewniana kaplica pod wezwaniem św. Bartłomieja ok. 1600 r.,

Obelisk znajdujący się w lesie między Kozłowem a Rachowicami upamiętniający wybitną postać tego regionu Juliusza Rogera – etnografa i nadwornego lekarza księcia raciborskiego.

W GMINIE PILCHOWICE
Pilchowice
-XVIII-wieczny dwór (obecnie Urząd Gminy)
-dawny klasztor oo. Bonifratrów w Pilchowicach (obecnie szpital)
-cmentarz przyklasztorny założony w 1 połowie XIX w. z grobem ks. Konstantego Damrota,
-murowany kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela z XVIII w.,
Wilcza
-XIX-wieczny zespół pałacowo-parkowy,
-drewniany kościół pod wezwaniem św. Mikołaja z XVIII w.,
Stanica
-murowany kościół pod wezwaniem św. Marcina z początku XIX w.,
-murowana kaplica przydrożna z XVIII w.,
Żernica
-drewniany kościół pod wezwaniem św. Michała z XVII w.

XIX-wieczne dwory w Kuźni Nieborowskiej i Nieborowicach.

W KNUROWIE
-budynek Klubu NOT (dawny dwór) z lat 1853/1914
-budynek Dyrekcji i portierni KWK Knurów z 1912,
-zespół budynków szpitala miejskiego w 1912 r.,
-ratusz z lat 1925 – 1929,
-dawny Dom Kultury KWK Knurów (pierwotnie hotel) wraz z salą widowiskową
z 1905 r.,
-cmentarz zabytkowy, ul. Ks. Koziełka,
-kościół parafialny p.w. świętych Cyryla i Metodego,
-kapliczki przydrożne z 1909 r. przy ul. Dworcowej i z 1889 r. przy ul. Zwycięstwa.

W GMINIE GIERAŁTOWICE
Chudów
-późnorenesansowy zamek z XVI/XVII w., zbudowany z głazów narzutowych, kamienia icegły,
dawniej-  zamek obronny rodu Gierałtowskich,
Gierałtowice
-dwór murowany klasycystyczny z XIX w.,
-kościół parafialny z ok. 1534 r.,
Przyszowice
-dwór z końca XIX w.

do góry

NA WYCIECZKI

krajobrazTRASY ROWEROWE BIEGNĄCE PRZEZ POWIAT GLIWICKI
(numery według Projektu „Rowerem po Śląsku”  Śląskiego Związku Gmin i Powiatów)
 
Trasa nr 401 - Gliwice PKP – Wójtowa Wieś – Żernica – Nieborowice – Pilchowice – Stanica – Przerycie – Rudy Wielkie – Sierakowice – Rachowice – Kozłów – Stare Gliwice
 
Trasa nr 402 - Gliwice PKP – Ostropa – Wilcze Gardło – Smolnica – Sośnicowice – Sierakowice – Rachowice – Bojszów – Rudno – Rudziniec PKP
 
Trasa nr 403 - Gliwice Łabędy PKP – Rzeczyce – Taciszów – Pławniowice – Poniszowice – Niekarmia – Ligota Toszecka – Pawłowice – Toszek PKP
 
Trasa nr 405 - Gliwice PKP – Ostropa – Sośnicowice – Sierakowice – Łącza – Rudno – Pławniowice – Taciszów PKP
 
Trasa nr 408 - Rudziniec PKP – Pławniowice – Taciszów – Bycina – Paczyna – Pniów – Pyskowice – Jaśkowice – Zawada – Karchowice – Kamieniec – Zbrosławice – Stare Tarnowice – Tarnowskie Góry PKP
 
Trasa nr 409 - Toszek PKP – Słupsko- Niewiesze – Bycina – Paczyna – Pniów – Zacharzowice – Sieroty – Gajowice – Kotliszowice – Toszek PKP
 
Trasa nr 410 - Jemielnica – Centawa – Płużniczka – Toszek – Sarnów – Wiśnicze – Świbie – Wielowieś – Borowiany – Krupski Młyn
 
Trasa nr 411 - Toszek PKP – Gajowice – Wielowieś – Kieleczka – Borowiany – Krupski Młyn – Potępa – Koty – Tworóg – Brusiek – Koszęcin
 
Trasa nr 412 - Toszek PKP – Sarnów – Świbie – Wielowies – Świniowice – Tworóg – Brynek – Połomia – Wojska – Sieroty – Zacharzowice – Wilkowiczki – Toszek PKP
 
Trasa nr 413 - Pyskowice PKP – Pniów – Zacharzowice – Wilkowiczki – Toszek – Pawłowice – Ligota Toszecka – Kotulin – Proboszcowice – Chechło – Rudziniec PKP           
 
Trasa nr 414 - Dzierżno – Pyskowice PKP – Jaśkowice – Zawada – Karchowice – Kamieniec – Księży Las – Łubie – Kopienica – Zacharzowice – Wilkowiczki – Toszek PKP

Trasa nr 435 - Zabrze – Przyszowice - Gierałtowice – Szczygłowice (Knurów) – Wilcza – Pilchowice – Rudy Wielkie
 
Trasa nr 438 - Gliwice PKP – Bojków – Żernica – Nieborowice – Pilchowice – Stanica – Rudy Wielkie
 
Trasa nr 439 - Sośnicowice – Smolnica – Leboszowice – Pilchowice – Kuznia Nieborowska – Knurów – Gierałtowice – Chudów – Paniówki – Borowa Wieś – Halemba

 

SZLAKI PIESZE

1. RACHOWICE (GMINA SOŚNICOWICE)  Leśna Ścieżka  Przyrodniczo – Leśna  W dolinie potoku Sierakowickiego, tzw. „Szwajcaria Rachowicka” – leśnictwo Ostropa, Nadleśnictwo Rudziniec

2. Szlak Powstańców Śląskich (znaki niebieskie) Bytom – Zbrosławice – Karchowice –Pniów – Pisarzowice – Toszek – Grabina – Płużniczka – Dąbrówka – Strzelce Opolskie - Góra Św. Anny – Kędzierzyn – Kotlarnia  Gliwice.

3. Szlak Okrężny wokół Gliwic (znaki żółte) Rudy – Łącza – Bycina – Ciochowice – Toszek – Oracze -
Wilkowiczki - Zacharzowice – Pniów – Pyskowice – Łabędy – Makoszowy – Borowa Wieś (Mikołów) - Chudów – Szczygłowice – Wilcza – Ochojec – Stodoły - Rudy.

4. Szlak Stulecia Turystyki (znaki zielone) Rybnik – Nieborowice – Sierakowice - Pisarzowice - Ligota Toszecka – Płużnica – Dąbrówka – Hubert – Świbie – Wielowieś - Tworóg - Miasteczko Śląskie – Tarnowskie Góry

5. Szlak Husarii Polskiej (znaki czerwone) - KOLONIA ŻERNICKA – ŻERNICA – NIEBOROWICE – BIERAWKA – PILCHOWICE – WIELOPOLE – GÓRNIKI (STANICA)

6. Szlak Zacharzowicki - ZACHARZOWICE - SIEROTY - GAJOWICE - WIŚNICZE - ŚWIBIE

7. PRZYSZOWICE-CHUDÓW - Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna Wzdłuż potoku Jasienica - od pałacu w Przyszowicach do zamku w Chudowie

 

do góry

PRZYDATNE INFO

Starostwo Powiatowe w Gliwicach
ul. Zygmunta Starego 17, 44-100 Gliwice
tel. (032) 332 66 00

Szpital Powiatowy w Pyskowicach
ul. Szpitalna 2, 44-120 Pyskowice
Tel. 0-32 (prefiks) 233-24-24

do góry

Informacje zredagowane przez zespół ZWIEDZAJMY.PL na podstawie materiałów udostępnionych nam dzięki uprzejmości Starostwa Powiatowego w Gliwicach (powiatgliwicki.pl). Szczególne podziękowania za życzliwość i współpracę dla Pani Magdaleny Fiszer-Rębisz.

 
WYZNACZ TRASĘ Z


 
galeria
|| podziękowania i patronaty || redakcja serwisu || regulamin serwisu || PLIKI COOKIES ||
 
 
©2008 zwiedzajmy.pl
copyright GRUPA 2G - wszystkie prawa zastrzezone