zwiedzajmy.pl Polska  
WYSZUKAJ W SERWISIE

strona główna
śląskie
Bielsko-Biała
Brenna
Chorzów
Cieszyn
Częstochowa
Dąbrowa Górnicza
Gliwice
Goczałkowice-Zdrój
Katowice
Milówka
Ogrodzieniec
Powiat Bielski
Powiat Gliwicki
Powiat Kłobucki
Powiat Mikołowski
Powiat Wodzisławski
Pszczyna
Skoczów
Szczyrk
Tarnowskie Góry
Ustroń
Węgierska Górka
Wisła
Żywiec
Gliwice

    KRÓTKI OPIS     ZABYTKI I MUZEA    INNE ATRAKCJE     NA WYCIECZKI     PRZYDATNE INFO    

 

KRÓTKI OPIS

Gliwice słynne są z dynamicznego rozwoju gospodarczego, mniej znana jest ich historia, a przecież miasto ma swoje korzenie w wieku XIII. Miasto charakteryzuje się bogactwem kulturowym pozostawiającym ślady we wszystkich niemal dziedzinach życia mieszkańców. Dziś miasto jest nowoczesne i stawia na nową myśl techniczną.

do góry

ZABYTKI I MUZEA

Mury obronne
Pierwotnie obwód murów wynosił 1125 m. Wzniesione w pierwszej połowie XIV wieku po wojnach husyckich składały się z odcinków kurtyn, 29 baszt, oraz dwóch bram (Bytomska zwana Białą i oraz Raciborska zwana Czarną). Miasto otoczone było ponadto fosami i wałami ziemnymi. Mury zostały wzniesione z kamienia polnego i łamanego, od góry przechodziły w wątek ceglany zwany polskim, lub gotyckim. Wysokość kurtyn wynosiła pierwotnie około 9 metrów, przy grubości od 1 do 1,2 metra. Baszty były oczywiście większe i zakończone blankami. Resztki bramy zwanej Czarną zostały odsłonięte przy pl. Rzeźniczym i obecnie są one otwartą ekspozycją mostu, przedbramia oraz fragmentu fosy. Mury gliwickiej Starówki należą do najlepiej zachowanych na Śląsku. Ich resztki, poza fragmentami przy placu Rzeźniczym, można obserwować przy ul. Grodowej 1a i 5 oraz przy ul. Basztowej 3. Ponadto większy fragment kurtyny z basztą wykorzystano przy wznoszeniu Zamku (obecnie muzeum).

 
Zamek - Muzeum
Zamek został zbudowany w linii średniowiecznych obwarowań, z wykorzystaniem baszty zamkniętej od strony miasta oraz odcinka kurtyny muru obronnego. Podobno kiedyś włączona była doń również i druga baszta. Zamek spełniał funkcję arsenału miejskiego, aczkolwiek mógł być także rezydencją zastawnika miejskiego Fryderyka Cytrycza, który przebudował obiekt na swą rezydencję. Wkrótce jednak sprzedał go miastu. W XVII i XIX wieku siedziba ta była kilkukrotnie przebudowywana, co poskutkowało zatraceniem jej cech rezydencjonalnych i obronnych. W latach 80-tych budynek Zamku został odremontowany i włączony do ekspozycji muzealnej jako budowla historyczna.

 
ratuszRatusz
Jako siedziba władz miejskich ratusz został wybudowany pod koniec XIII wieku. Jednak obecny budynek pochodzi z wieku XV. Znajdujące się w piwnicach wątki murów są pozostałościami po wcześniejszym ratuszu, będącym nieco skromniejszą budowlą. Gotycki ratusz w Gliwicach posiadał układ dwutraktowy i do obecnych czasów zachował swą średniowieczną strukturę tkwiącą pod nowszą okładziną i tynkiem. W latach 80-tych, z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Gliwic, podjęto renowację zabytkowego ratusza, połączoną z adaptacją jego pomieszczeń na Pałac Ślubów, sale reprezentacyjne, oraz stylową kawiarnię w piwnicach.

 
Poczta Główna
Murowany gmach Poczty przy ul. Dolnych Wałów, zbudowany został około 1905 roku w stylu historyzmu z elementami neogotyku. Zróżnicowany w swojej bryle architektonicznej, otrzymał dekorację ceramiczną elewacji i wieży. Nawiązuje do tzw. "gotyku pięknego".

 
Willa Caro
Dawna willa przemysłowca Caro, wybudowana w drugiej połowie XIX wieku w stylu neorenesansowym. Obecnie stanowi siedzibę Muzeum Miejskiego przy ul. Dolnych Wałów, utworzonego w 1905 roku przez Górnośląskie Towarzystwo Przyjaciół Muzeum w Gliwicach.

 
Kościół katedralny św. Ap. Piotra i Pawła
Kościół został zbudowany w latach 1886-1900 i należy do najwybitniejszych przykładów świątyń w stylu neogotyckim na terenie Śląska. Bryła kościoła składa się z trójnawowego bazylikowego korpusu i bogatego w formy architektoniczne prezbiterium z ambitem. Zastosowano tutaj typowy dla śląskich kościołów gotycki system konstrukcyjny, oparty o wieże sił i łęki oporowe. Mury kościoła oblicowane są klinkierową i glazurowaną cegłą. Nad głównym portalem umieszczona jest barwna mozaika przedstawiająca patronów kościoła, świętych Apostołów Piotra i Pawła. W kościele znajdują się najlepsze na Górnym Śląsku organy firmy Rieger, zrozumiałe jest więc że odbywają się tu liczne recitale ogranowe i koncerty. W 1992 roku kościół został podniesiony do rangi katedry.

  
Kościół Wszystkich Świętych
Parafia została założona około połowy XIII wieku. Nie wiadomo jak wyglądał pierwszy kościół. Przypuszczalnie został wzniesiony z drewna. Obecny wybudowany został w XV wieku. Jest to budowla trójnawowa, halowa, z trójprzęsłowym prezbiterium i czteroprzęsłowym korpusem. W prezbiterium założone jest sklepienie sieciowe, zaś w nawach gwiaździste. Smukło ośmioboczne filary oddzielają od siebie nawy. Pomiędzy nawą główną a prezbiterium istnieje ściana tęczowa z ostrołukiem. W XVII wieku pierwotną, ceglano-kamienną frakturę ścian i filarów pokryto tynkiem. Bogate, rzeźbiarskie wnętrze kościoła uzupełniają duże nowoczesne organy z parawanowym prospektem, uformowanym z rzędu piszczałek. Zbudowane zostały przez formę Rieger i Kloss z Krnova. W skarbcu kościelnym przechowywana jest wspaniała monstrancja ze sceną powrotu zwiadowców do Ziemi Kanaan. Opodal, przy ul. Kościelnej usytuowana jest plebania, zbudowana w 1781 roku w stylu klasycystycznym. W podziemiach kryją się gotyckie wątki murów oraz ostrołukowe portale, co wskazuje na średniowieczny rodowód tego obiektu.

 
Kościół Świętego Krzyża i klasztor oo. Redemptorystów
W XVI wieku na rozwidleniu szlaków w kierunku Raciborza i Koźla (obecnie ulic Daszyńskiego i Kozielskiej) stał krzyż przydrożny. W 1623 roku reformaci wznieśli w tym miejscu klasztor i kościół w formach barokowych pod wezwaniem św. Krzyża. W 1921 roku przejęli klasztor OO. Redemptoryści. Wkrótce kościół został przez nich przebudowany i powiększony. Wnętrze kościoła nakryte jest sklepieniem kolebkowym z lunetami. Kościół zwrócony jest swym prezbiterium w kierunku północnym, a po zachodniej stronie korpusu nawowego przylega czworoboczny budynek klasztorny z wewnętrznym wirydarzem. Z 22 na 23 sierpnia 1683 roku zatrzymał się w klasztorze Jan III Sobieski zdążając z odsieczą na Wiedeń.

 
Kościół Świętej Trójcy
W 1409 roku został wybudowany drewniany kościółek szpitalny. Niestety, w 1813 roku został on zniszczony pożarem, a obecnie stojący na tym miejscu powstał w 1838 roku. Murowany kościółek pozbawiony został wyraźnych cech stylowych. W 1959 roku kościół został odnowiony. Obecnie jest jedynym na tych terenach kościołem obrządku ormiańskiego. W jego wnętrzu znajdują się obrazy z XVII i XVIII wieku. Przed kościołem usytuowane są dwie figury św. Jana Nepomucena z 1794 roku i grupa Ukrzyżowania z pierwszej połowy XIX wieku.

 
Kościół cmentarny Wniebowzięcia Matki Boskiej
W 1493 roku został zbudowany w Zębowicach koło Olesna kościółek, który w 1925 roku przeniesiono do Gliwic i usytuowano na terenie Cmentarza Centralnego. Do dziś jest on jednym z najlepiej zachowanych drewnianych kościółków na Górnym Śląsku. Kościółek posiada gotyckie i barokowe cechy. Należy do jednego z pięciu drewnianych kościołów na terenie dawnego powiatu gliwickiego, pochodzących z końca XV wieku.

 
fontannaFontanna z Neptunem
W zachodniej części rynku gliwickiego znajduje się prostokątny basen, w którym na cokole umieszczona jest wykonana z piaskowca rzeźba, przedstawiająca postać Neptuna na delfinie. Odkryty po wojnie napis głosi, że jej autorem był J. Nietsche (1794 r.).

 
Fontanna z trzema faunami
Fontanna mieści się przed budynkiem Urzędu Miejskiego przy ul. Zwycięstwa. Rzeźba trzech trzymających się za ręce, tańczących faunów została odlana z żeliwa w Hucie Gliwice w 1928 roku według projektu H. Damann'a. Jest ona umieszczona na cylindrycznym cokole, ozdobionym ornamentem ciągłym z motywem baranich głów i festonów.

 
Lew czuwający
Rzeźba leżącego lwa z uniesionym łbem, odlana z żeliwa w Hucie Gliwice w 1824 roku według projektu Teodora Kalide. Obecnie mieści się ona na cokole przy wejściu do muzeum przy ul. Dolnych Wałów 8.

 
lwyRzeźby leżących lwów
Dwa lwy z uniesionymi głowami zaprojektowane zostały przez J. G. Schadowa, odlane z żeliwa w Hucie Gliwickiej w 1830 roku. Obecnie znajdują się na cokołach przy palmiarni.

 
Radiostacja
Mają Gliwice swoją "wieżę Eiffla", choć mało kto do tej pory patrzył na nią jako na dzieło sztuki inżynierskiej. Nad jej historią zaciążył fatalny kwadrans z roku 1939 i wydarzenia, które rozegrały się nawet nie pod tą wieżą, ale w pobliskim budynku radiostacji nadawczej.

Wieża jest unikatem inżynieryjnym w skali światowej. Inne podobne obiekty albo uległy zniszczeniu w toku działań wojennych, albo zostały rozebrane i zastąpione nowszymi, stalowymi konstrukcjami. A budulcem naszej wieży jest drewno modrzewiowe! Belki zostały połączone śrubami mosiężnymi (ani jednego gwoździa z żelaza!). Wysokość - 110 metrów, podstawa - 20x20 metrów.

Wieża znajdowała się stale pod fachową opieką, dzięki czemu jej stan techniczny jest bardzo dobry. Po wojnie, do 1956 roku pracowała jako maszt antenowy Radia Katowice oraz jako... zagłuszarka. Później Radio Katowice nadawało z Rudy Śląskiej, a zagłuszarki przeniesiono do Czechosłowacji. W głównym budynku produkowano m.in. nadajniki radiowe średniej mocy na fale średnie. Wieżę wykorzystywano do technicznych prób nadawczych, a od kilkunastu lat głównie do łączności radiotelefonicznej (telefony komórkowe, radio CCM i in.). Na różnych wysokościach zamontowano ok. 50 różnych anten. Wieża sama zarabia na swoje utrzymanie i konserwację i ma przed sobą jeszcze 15-20 lat życia. Zwiedzanie Radiostacji: grupy zorganizowane o każdej porze dnia i nocy po telefonicznym uzgodnieniu terminu: 693 131-292. Szczególnie atrakcyjne jest zwiedzanie obiektu po zmierzchu.

 
Kościół pw. św. Bartłomieja
Wzmianki o parafii i kościele pw. św. Bartłomieja sięgają XIII w. Według najstarszych źródeł kościół i parafia powstały około 1232 r. Swój początek zawdzięczają zakonowi rycerskiemu Templariuszy, przybyłemu na Śląsk z Moraw. Kościół jest gotycki, murowany, orientowany, otoczony murem z kamienia. Wielokrotnie naprawiany i przebudowywany. Obecne prezbiterium i zakrystia pochodzą z XV w., nawa i wieża - z XVII w. W latach 1907-11 wybudowano w stylu neogotyckim nowy, potężny kościół pw. św. Bartłomieja przy ul. Bernardyńskiej. Projektował go architekt wrocławski L. Schneider. Kościół konsekrował 14 maja 1911 r. kard. Jerzy Kopp. Pierwsze prymicje w nowym kościele odprawił w czerwcu 1911 r. ks. Józef Ferche - późniejszy biskup pomocniczy we Wrocławiu.

do góry

INNE ATRAKCJE

kąpieliskoPALMIARNIA MIEJSKA
ul. Fredry 6, Park Fryderyka Chopina,  tel. 032 231 32 39
otwarte: wtorek - piątek: 9:00 - 18:00, sobota i niedziela: 10:00 - 18:00, poniedziałki - nieczynne
Wejście do Palmiarni do godziny 17:00, bilet normalny: 5 zł, bilet ulgowy: 3,50 zł

Palmiarnia Miejska jest wymarzonym miejscem do odpoczynku. Na 2000 m2 rośnie ponad 5600 roślin rozmieszczonych w czterech pawilonach tematycznych: rośliny użytkowe, rośliny tropikalne, w pawilon historyczny i w pawilon sukulentów. Można tam obejrzeć kanaryjskie palmy daktylowe, palmy podzwrotnikowe, rośliny użytkowe, a także akwaria z żółwiami, gady w terrariach czy egzotyczne papugi i kanarki. Najstarsze okazy roślin liczą ponad 100 lat. Budynek Palmiarni Miejskiej to nowoczesna konstrukcja architektoniczna wkomponowana w teren Parku Chopina.  Historia Palmiarni Gliwickiej sięga 1880 roku, kiedy to na terenie siedemnastowiecznego parku powstały pierwsze szklarnie o charakterze wystawienniczym stanowiące prywatną oranżerię. Mieszkańcy uzyskali do nich dostęp od 1930 roku. Główną Palmiarnię otwarto w 1925 roku. Najciekawszym elementem był pierwszy na Śląsku podgrzewany basen o pojemności 120m3. Umieszczono w nim ciekawą roślinę wodną - Wiktorię Królewską (Victoria regia). Utworzono zoo, w którym znalazły się aligatory, węże, żółwie i małpy. W 1936 roku  w zoo zamieszkały dwa małe pawiany, a z Ameryki Południowej sprowadzono anakondę. W 1945 roku obiekt uległ zniszczeniu - ponownie udostępniono go dopiero trzy lata później.

AEROKLUB GLIWICKI
Pierwsze loty w Gliwicach odbyły się już jesienią 1910 roku, a wiec w 7 lat po pierwszym wzlocie samolotu braci Wright, na prowizorycznym pasie startowym na polanie lasu miejskiego za Leśnym Zameczkiem. Przybył tam ze swoją latającą maszyną, lekkiej i delikatnej konstrukcji inż. Dornier, który wykonał na niej kilka lotów pasażerskich, wznosząc się na wysokość około 50 metrów.

Obecnie lotnisko w Gliwicach przyjmuje również samoloty i śmigłowce sanitarne i pożarnicze. W 1992 r., w czasie pożaru Lasów Raciborskich z lotniska gliwickiego wykonywano do 360 lotów samolotów pożarniczych dziennie. Zaopatrywano je na lotnisku w środki gaśnicze i paliwo, a załogi w posiłki. W przyszłości z tego lotniska może będą korzystać lekkie samoloty pasażerskie czy czarterowe, przyczyniając się do rozwoju gospodarczego regionu.

Park Chrobrego
Park krajobrazowy o pow. 13,2 ha z ciekawymi egzemplarzami dendroflory, m.in. skrzydłorzech kaukaski, bujne skupiny z licznymi odrostami, ul. Akademicka.

parkPark Chopina
Park krajobrazowy o pow. 5 ha z bardzo licznymi i ciekawymi okazami dendroflory (ul.Fredry):
·  Dąb szypułkowy o obwodzie 443 cm
·  Świadek ( pień ) dąb bezszypułkowy
·  Tulipanowiec amerykański o obwodzie 219 cm.
·  Iglicznia trójcierniowa o obwodzie 87 cm
·  Platan klonolistny o obwodzie 302 cm
·  Wiąz górski o obwodzie 349 cm
·  Klon srebrzysty wielopniowy
·  Jarząb szwedzki o obwodzie 238 i 234 cm
·  Katalpa żółtokwiatowa o obwodzie 180 cm.
·  Buk pospolity , odmiana miedziana o obwodzie 234 cm.
·  Leszczyna turecka o obwodzie 35 cm
·  Głóg kropkowany o obwodzie 35 i 162 cm
·  Buk pospolity , odmiana zwisła o obwodzie 196 cm

Park Starokozielski
Park krajobrazowy o pow. 5,55 ha z ciekawymi okazami dendroflory (pomiędzy ul. Kozielską i Andersa):
·  Cmentarz Przyjaźni Polsko-Francuskiej
·  Zabytkowy drewniany kościół z XIII w.
·  6 egz. Lip szerokolistnych o obw. Powyżej 300 cm.
·  4 egz. Kasztanowców białych o obw. Powyżej 300 cm.
·  Klon pospolity o obw. 300 cm

Park Plac Grunwaldzki
Park o bogatej dendroflorze (pomiędzy ul. Sobieskiego i Zawiszy Czarnego):
·  Dąb szypułkowy o obw. 307, 295 i 290 cm.
·  Jesion pensylwański o obw. 276 cm
·  Skupiny parczeliny trójlistkowej
·  Cmentarz Żołnierzy Radzieckich - na obrzeżu parku od strony ul. Zawiszy Czarnego

Park Leśny
Park o pow. Ok. 4 ha o bardzo bogatej dendroflorze (pomiędzy ul. Chorzowską a DK-4):
·  2 egz. Buku pospolitego o obw. 300 cm. O oryginalnej formie
·  miłorząb o pokroju krzyża Część lasu Komunalnego Bez ograniczeń

Pojedyncze egzemplarze na terenie miasta
(ul. Powstańców, ul. Jasnogórska, ul. Zwycięstwa, ul. Dolnych Wałów 8a)
·  klon tatarski o obw. 105 i 108 cm
·  miłorząb dwukalpowy o obw. 160 cm
·  miłorząb dwukalpowy o obw. 164 cm
·  platan klonolistny o obw. 397 cm
·  platan klonolistny o obw. 320 cm ul. Piwna

do góry

NA WYCIECZKI

Trasy rowerowe
Amatorzy jazdy rowerowej w Gliwicach mogą korzystać z ok. 60 kilometrów ścieżek rowerowych, świadczących o zaangażowaniu Gliwic w program "Rowerem po Śląsku". Trasy te, to w części tzw. "trasy niskonakładowe" powstałe wskutek dostosowania istniejących dróg do potrzeb rowerzystów. Pozostałe zbudowano od początku.

mapa

Obiekty zaznaczone na mapie:
1.   Kąpielisko Leśne 
2.   Kąpielisko w Czechowicach 
3.   Lotnisko Aeroklubu Gliwickiego, tel. 032-230-15-92 
4.   Ośrodek Sportu Politechniki Śląskiej - lodowisko, ul. Akademicka 26, tel. 032-237-29-68 
6.   Nowa Hala Ośrodka Sportu Politechniki Śląskiej, ul. Kaszubska 28, tel. 032-231-05-91 
7.   Stadion GZKS "Piast", ul. Okrzei, tel. 032-231-42-20 
8.   Zarząd GZKS "Piast", ul. Zwycięstwa 36, tel. 032-231-77-59 
9.   Korty tenisowe GZKS "Piast", ul. Kosynierów, tel. 032-331-33-60 
10.   Boisko RKS "Fortuna", ul. Radomska, tel. 032-230-82-75 
11.   Ośrodek Modelarski, Rynek 18, tel. 032-231-88-12 
12.   Hala Sportowa Gliwickiej Agencji Turystycznej - basen kryty, ul. Jasna 31, tel. 032-232-22-34 
13.   Kompleks Sportowo-Rekreacyjny, ul. Dzionkarzy 54 
14.   Hala Sportowa, ul. Sikorskiego 132, tel. 032-331-26-87 
15.   Stadion KS "Carbo Gliwice", ul. Lekarska 5, tel. 032-234-82-94 
16.   Korty tenisowe "Carbo Gliwice", ul.Bojkowska 
17.   Pływalnia Miejska, ul. Mewy 36, tel 032-232-37-66 
18.   Auto Moto Klub, ul. Kłodnicka 4, tel. 032-231-31-41

do góry

PRZYDATNE INFO

Urząd Miejski w Gliwicach
ul. Zwycięstwa 21, 44-100 Gliwice
telefon: 032 231-30-42, 032 231-30-41
boi@um.gliwice.pl

Szpital Nr 1 SPZOZ
ul. Kościuszki 29; 44-100 Gliwice, tel. 231-82-21 , fax. 238-95-50 , Izba przyjęć: 231-49-25,
Pediatria: 231 46 78, Oddział chirurgii ogólnej: 231 42 53, I Oddział chorób wewnętrznych: 231 79 13, Oddział kardiologiczny: 238 27 79

Zespół Szpitali Nr 2, Szpital Miejski nr 3
ul. Radiowa 2, 44-100 Gliwice, tel. 231-35-95

Pogotowie Ratunkowe
ul. Zygmunta Starego 16, tel. 032-231-20-50
faks: 032-3019711, kom. 510 140 477

Policja
ul. Powstańców Warszawy 12, tel. 032-339-92-00, 032-779-94-00,
faks: 032-3019712, kom. 510 140 478

do góry

Informacje zredagowane przez zespół ZWIEDZAJMY.PL na podstawie materiałów udostępnionych nam dzięki uprzejmości Urzędu Miejskiego w Gliwicach www.um.gliwice.pl. Szczególne podziękowania za życzliwość i współpracę dla Pani Anny Proksa.

 
WYZNACZ TRASĘ Z


 
galeria
|| podziękowania i patronaty || redakcja serwisu || regulamin serwisu || PLIKI COOKIES ||
 
 
©2008 zwiedzajmy.pl
copyright GRUPA 2G - wszystkie prawa zastrzezone