zwiedzajmy.pl Polska  
WYSZUKAJ W SERWISIE

strona główna
lubelskie
Kraśnik
Lubartów
Łęczna
Powiat Włodawski
Puławy
Świdnik
Zamość
Świdnik

    KRÓTKI OPIS     ZABYTKI I MUZEA    INNE ATRAKCJE     NA WYCIECZKI     PRZYDATNE INFO    

 

KRÓTKI OPIS

Świdnik, stolica powiatu, położony jest 10 km na wschód od Lublina, przy trasie międzynarodowej Warszawa-Kijów, Warszawa-Lwów. Powiat Świdnicki położony jest w odległości ok. 70 km od przejść granicznych (bliskość Ukrainy i Białorusi). Świdnik jako centrum powiatowe jest jednocześnie częścią ośrodka centralnego aglomeracji.

Ogromne znaczenie dla Świdnika miała reforma samorządowa z roku 1990, która pozwoliła gminie na znaczną autonomię i samodzielność. Dobrze wykorzystana szansa lokalnej wspólnoty zaowocowała dziesięć lat później, kiedy to miasto stało się stolicą powiatu świdnickiego, obejmującego gminy Świdnik, Mełgiew, Rybczewice, Trawniki i Piaski.

do góry

ZABYTKI I MUZEA

Wierzchowiska:
Zespół dworsko-parkowy z I poł. XIX w.

  • Dwór, oficyna i park ze stawem.
  • Brama wjazdowa i brama na folwark z IV ćw. XIX w.

Gardzienice:
Kapliczka przydrożna mur. z I ćw. XX w.  Szkoła z ok. 1920 r.  Dom nr 10, murowany, I ćw. XX w. wł. F. Kasperek. 
Zespół pałacowo-parkowy

  • pałac – murowany, powst. ok. 1627 r.
  • oficyna – mur. z 1852 r. (siedziba Ośrodka Praktyk Teatralnych) 

Zespół folwarczny:

  • czworak nr 3 (ok. 1904 r.), czworak nr 4 (ok. 1904 r.), ruina rządcówki (ok. 1900 r.) spichlerz (ok. 1900 r.), stodoła (ok. 1853 r.), obora (chlewnia) – poł. XIX w., cielętnik – II poł. XIX w., brojlernia – poł. XIX w., kuźnia nr 9 – ok. 1900 r.

Pałac, ruiny gorzelni, Ośrodek Praktyk Teatralnych
Zespół dworsko-parkowy – ruiny dworu z XIX w. oraz pozostałości parku krajobrazowego również z XIX w. i alei dojazdowej.
Obora dworska, murowana, z 1910 r., wł. F. Winiarczyk.
Spichlerz dworski nr 94, ok. 1908 r., wł. F. Winiarczyk.
Cmentarz z I wojny światowej.

Piaski:
Piaski położone są w odległości ok. 15 km od Świdnika, przy rozwidleniu dróg prowadzących do Chełma i Zamościa.
Na krajobraz tego obszaru, leżącego w centrum Wyniosłości Giełczewskiej, składają się pofalowane pola, niewielkie lasy i głęboka dolina rzeki Giełczew. Wzdłuż doliny Giełczwi i Sierotki przebiegają ważne korytarze ekologiczne łączące Krzczonowski i Nadwieprzański Park Krajobrazowy.
Wschodnia część gminy posiada cenne walory rekreacyjno-wypoczynkowe, bogate w zabytki historyczne i atrakcje przyrodniczo-krajobrazowe.
W Piaskach możemy zwiedzić m.in.: kościół parafialny p.w. Podwyższenia Krzyża Św. z XVIIw., neoklasycystyczną dzwonnicę z 1886 r. oraz ruiny barokowo-klasycznego zboru kalwińskiego z końca XVIII w., wzgórze „Kościelec”. Kościelec - ruiny zboru kalwińskiego, kościół z 1720 r. (a tuż obok wspaniałe lody robione tradycyjną metodą!), pomnik "Lalka" - ostatniego partyzanta RP

Kębłów (Piaski Wielkie)
Pozostałości zespołu dworsko-parkowego:

  • Gorzelnia mur. z II poł. XIX w.
  • Brykieciarnia mur. z II poł. XIX w.
  • Park z XVIII w.

Mełgiew:
Neogotycki kościół pw. Św. Wita
Gmina położona jest na wschód od Świdnika, na stokach kilku rozległych, kopulastych wzgórz oraz na płaskich terenach Równiny Łuszczowskiej. Część gminy zajmuje podmokła dolina rzeki Mełgiewki (Stawek Stoki), lewego dopływu Wieprza.
Historia Mełgwi sięga średniowiecza, pierwsza wzmianka o tutejszej parafii pochodzi z 1325 r. W 1330 r. Mełgiew (wówczas Melywii) wymieniana była jako własność Dzierżka - kanonika krakowskiego, następnie, gdy wieś należała do Meglewskich i Firlejów jej nazwę przekształcono na Meglew, by w końcu mogła przybrać do dziś obecne brzmienie.
Pochodzenie nazwy gminy tłumaczy się również budowanymi licznie nad tut. rzeką młynami, lub wg innej teorii od unoszących się tu często mgieł.
Dziś do średniowiecznego pochodzenia miejscowości nawiązuje wezwanie kościoła parafialnego – św. Wita. Tak zwany „stary kościół” wzniesiony została w latach 1726-30 z fundacji Jacka Stoińskiego – lubelskiego sędziego ziemskiego, natomiast istniejący do dziś neogotycki kościół wybudowano w latach 1906-10 wg projektu architekta Stefana Shyllera.
Na terenie kościelnym znajduje się również dzwonnica z przełomu XVIII i XIX w. , kapliczka św. Jana Nepomucena z XVIII w. oraz cmentarz parafialny z 1872 r. z grobowcami okolicznych właścicieli ziemskich.

Zespół pałacowo-parkowy znajduje się na nieco wzniesionym terenie wśród osuszonych obecnie mokradeł. W czasie długoletniej historii kształtowanie się obronnego ośrodka dworskiego, a następnie rezydencji pałacowej wyróżnić można cztery okresy dziejowe:

  • na przełomie XIII i XIV w. istnieje tu dwór lub zamek obronny z drewna i kamienia , który następnie zostaje rozbudowany, a przy końcu XVIII w. zburzony;
  • okres „Stoińskich” wiąże się z powstaniem zespołu pałacowego (najprawdopodobniej za sprawą Jacka Stoińskiego ok. 1730 r.). Pałac barokowy wzniesiony zostaje wraz z przylegającymi od strony południowej regularnym ogrodem;
  • okres „Szlubowskich i Rulikowskich”. Wówczas za pałacem powstaje szeroki salon ogrodowy otoczony rzadkimi okazami drzew, przechodzący w aleję spacerową;
  • po 1944 r. kolejni użytkownicy zaniedbują majątek i dopiero po przejęciu obiektu przez szkołę, jego stan znacznie się poprawił.

Poza pałacem znajdują się tu pawilony i oficyna z II połowy XVIII w.

Krępiec:
Zespół Dworsko-Parkowy
Młyn murowany z lat 20-tych XX w.
oraz pozostałości parku z XIX w. Zalew rekreacyjny. 
Lasy Krępieckie – miejsce zbiorowych mogił ofiar obozu zagłady na Majdanku.

Janowice:
dwór i drzewostan

Krzesimów:
Zespół Pałacowo-Parkowy
Zabytkowy park krajobrazowy w Krzesimowie prezentuje styl angielski. Znajdują się tu liczne stare drzewa parkowe, które ze względu na swe rozmiary zyskały miano pomnikowych.

Brzezice
Zespół dworsko-parkowy, dwór murowany z I poł. XIX w. rozbudowany XIX/XX w. Obecnie mieści się tu Szkoła Podstawowa oraz park z dojazdową aleją lipową (XVIII w.)
Zespół folwarczny:

  • spichlerz murowany z 1868r.
  • stodoła mur. z 1868 r.
  • stajnia mur. z 1903 r.
  • stajnia tzw. fornalska z 1924 r.
  • obora z 1924 r.
  • obora tzw. fornalska z 1924 r.
  • magazyn z ok. 1937.r
  • budynek gospodarczy z I. ćw. XX w.

Krawęczyn
Zespół kościelny:

  • kościół parafialny rzymsko-katol. P.w. Św. Józefa Robotnika i Św. Antoniego, drewniany, powst. 1922-23, przeniesiony z Siedliszcza w 1936 r.
  • dzwonnica drewniana z 1931 r.
  • plebania drew. z 1921 r.

Kapliczka przydrożna mur. z 1933 r.
Zespół dworsko-parkowy:  dwór z ok. 1830 r., spichlerz mur. z XVII., park z ok. 1830 r., przekształcony w XX w. wg projektu S. Celichowskiego.

Kuźnia drewn. z ok. 1938 r.
Cmentarz parafialny Rzym.-kat. założ. 1922 r.

Kozice Dolne
Zespół dworsko-parkowy: (obecnie w użyteczności Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego)

  • Dwór, oficyna, spichlerz z XIX w.
  • Park XVIII/XIX w.

Kozice Górne
Pozostałości parku krajobrazowego ze stawami z XIX w.

Siedliszczki Kolonia
Cmentarz z I i II wojny światowej.

Podzamcze:
Zespół Pałacowo-Parkowy

Wygnanowice:
Zespół Dworsko-Parkowy

Stryjno:
Zespół Dworsko-Parkowy

Świdnik:
budynek przedwojennego dworca kolejowego, przedwojenne wille

Rybczewice:
Zespół Dworsko-Parkowy.

Pilaszkowice:
Zespół Dworsko-Parkowy

Biskupice:
kościół pw. Św. Stanisława Biskupa, zabudowa małomiasteczkowa

Kolonia Stróża:
Zespół Dworski

Trawniki
park i aleja kasztanowa

do góry

INNE ATRAKCJE

Powojenna historia miasta ściśle wiąże się z dziejami zakładu WSK. W 1954 roku zapadła decyzja o umiejscowieniu tu produkcji śmigłowców - pierwszy wyprodukowany w Polsce śmigłowiec Mi-1 wystartował z przyfabrycznego lotniska latem 1956 roku. Z czasem właśnie śmigłowce stały się symbolem miasta. W 1965 roku „oblatano” pierwszą maszynę typu Mi-2 - najpopularniejszy świdnicki śmigłowiec. W kolejnych latach doszła do tego produkcja nowoczesnych śmigłowców o nazwach Kania i Sokół. Ten ostatni model to oryginalna polska konstrukcja (dwuosiowy system stabilizacji, dwa silniki oraz instalacja przeciwoblodzeniowa), której zalety doceniono na całym świecie. Dodajmy jeszcze, że od czasu rozpoczęcia produkcji śmigłowców wyprodukowano ich w Świdniku ponad 7200 sztuk.

do góry

NA WYCIECZKI

Spacer rozpoczynamy przy wizytówce miasta, czyli śmigłowcu - symbolu lotniczego Świdnika. Śmigłowiec SM-1, pierwszy seryjnie produkowany w Świdniku, ustawiony został na stalowym stelażu na środku ronda im. Świdnickiego Lipca. To bowiem w Świdniku właśnie rozpoczęły się w lipcu 1980 r. strajki, zakończone podpisaniem porozumienia z ówczesną władzą. Strajki te dały początek zrywowi "Solidarności" w Polsce.

Aleją Lotników Polskich udajemy się na północ w kierunku największego zakładu - Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego "PZL-Świdnik". Z tyłu zostawiamy osiedle domków jednorodzinnych Radość oraz gmach Domu Rzemiosła (fot. 3), po lewej stronie mijamy Adampol, po prawej zaś kolorowy plac zabaw, chętnie odwiedzany przez najmłodszych mieszkańców miasta, a także Skate Park (miejsce zawodów i spotkań osób jeżdżących na deskach i rolkach) oraz tor trialowy dla rowerzystów, przygotowany przez Klub Motorowy Champion. Ćwiczą tu nie tylko świdniccy zawodnicy, ale również sportowcy z sąsiednich miejscowości (np. Lublina), a nawet z odległego Rzeszowa.

Idąc dalej, po prawej stronie zauważamy okazały budynek kina "Lot". Przy nim usytuowany jest skwerek z kaskadą, który w miesiącach wiosenno-letnich chętnie odwiedzany jest przez świdniczan. Mimo iż zlokalizowany przy ruchliwej ulicy, stanowi zakątek spokoju i miejsce wytchnienia dla spragnionych ciszy mieszkańców miasta. Malowniczy skwerek przyciąga też wielu zakochanych...

parkPodążamy cały czas w kierunku północnym, mijając po prawej stronie budynki szpitala powiatowego, a następnie po lewej stronie na wzgórzu klub "Iskra" - dawniej kino "Przodownik", a potem "Lot", wreszcie klub młodzieżowy, dziś dyskoteka. Za nim, w głębi, usytuowany jest budynek dworca kolejowego stacji "Świdnik-Miasto".

Za wiaduktem kolejowym biegnącym nad ulicą, możemy skręcić w lewo i wtedy ulicą Łyżwiarską, mijając po prawej stronie budynek Powiatowego Centrum Edukacji Zawodowej im. Zygmunta Puławskiego (dawniej Zespół Szkół Technicznych), docieramy na lotnisko. Służy ono zakładowi WSK "PZL-Świdnik", aeroklubowi (organizowany jest tu m.in. Memoriał im. Janusza Kasperka w akrobacji samolotowej) oraz miastu. W przyszłości ma tu funkcjonować lotnisko miejskie typu City Airport. Ciekawostką jest, iż na lotnisku znajduje się, wysunięta najdalej na północ, kolonia susła perełkowanego. Regularnie koszona trawa oraz szum silników odstraszający drapieżników przyczyniły się do wyjątkowego rozwoju populacji susła. Nietrudno wypatrzyć susła w trawie - te sympatyczne zwierzęta nie boją się zbytnio ludzi, dzięki czemu dosyć łatwo je sfotografować. Wystarczy tylko odrobina cierpliwości.

Jednak, zamiast iść na lotnisko, możemy skręcić w prawo. W ten sposób dochodzimy do początku al. Lotników Polskich i do bramy wjazdowej, za którą stoją budynki i hale WSK "PZL-Świdnik". Jest to zakład, którego budowa zapoczątkowała powstanie miasta. Na terenie WSK znajduje się pomnik NSZZ "Solidarność", upamiętniający strajki z lipca 1980 r., które dały początek falom sprzeciwu w Polsce i przyczyniły się do zmian społeczno-politycznych w kraju i innych państwach, znajdujących się pod sowiecką dominacją. Uroczystego odsłonięcia pomnika dokonano w pierwszą rocznicę strajków, 11 lipca 1981 r., w obecności około 3 tysięcy osób. Na pomniku, zaprojektowanym przez świdnickiego plastyka Andrzeja Żubra, znalazła się sylwetka piastowskiego orła, pod którym umieszczono fragment wiersza Marii Konopnickiej:
..Otwórzcie jasne wrota
na podmuch życia świeży...
wyroczni klucz żywota
w narodu rękach leży.
Tekst pod wierszem wyjaśniał: "W tym miejscu w dniach 8-11.07.1980 załoga WSK PZL Świdnik protestem klasy robotniczej dała początek fali strajków w kraju, przerywając lata upokorzeń ludzi pracy. W pierwszą rocznicę wydarzeń NSZZ "Solidarność" w WSK PZL Świdnik, 11.07.1981".

pomnikPrzed bramą zakładu warto obejrzeć pomnik poświęcony Zygmuntowi Puławskiemu. Na cokole umieszczono wykonany w metalu model samolotu konstrukcji Puławskiego: P-11c. Napis na tablicy brzmi: "ZYGMUNTOWI PUŁAWSKIEMU, GENIALNEMU KONSTRUKTOROWI, ZAŁOGA ZAKŁADU JEGO IMIENIA. WRZESIEŃ 1957 R."

Kierując się spod pomnika w prawo, wchodzimy do przyzakładowego parku, gdzie zlokalizowane są obiekty sportowe Avii 7 . Znajdują się tu hale sportowe, siłownia, korty tenisowe, niewielki hotelik oraz 25-metrowy basen kryty i 50-metrowy odkryty basen (fot. 26-28). Zbudowany został w 1957 r., stanowił wtedy pierwszy tego typu obiekt na Lubelszczyźnie, a dziś jest nadal popularnym miejscem wypoczynku letniego dla wielu świdniczan.

Park w latach swojej świetności służył przede wszystkim jako miejsce wielu spotkań towarzyskich, stanowił prawdziwe centrum rozrywkowo-rekreacyjne miasta. Na potańcówki na "dechach" przychodziły całe rzesze mieszkańców. Obecnie wciąż jeszcze cieszy się powodzeniem kawałek zielonej przestrzeni, gdzie spotkać można spacerujące rodziny oraz grupki młodzieży.
Przechodzimy następnie tunelem pod torami kolejowymi. Przed sobą, po prawej stronie, mamy halę targową, po lewej zaś targowisko miejskie. Dochodzimy do ul. Leopolda Okulickiego, skręcamy w lewo, a następnie w prawo w ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Zaraz u zbiegu tych ulic, po lewej stronie, znajduje się okazały gmach pierwszej świdnickiej szkoły, dziś mieszczący I Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Broniewskiego oraz Zespół Szkół nr 1 im. Cypriana Kamila Norwida.

Mijając po prawej stronie, malowniczo położony w dużym ogrodzie, budynek ośrodka dla osób starszych, Miejskie Centrum Usług Socjalnych im. Jana Pawła II, a następnie postój taksówek, zbliżamy się do serca Świdnika, czyli skweru z fontanną przy skrzyżowaniu ulic Niepodległości i Wyszyńskiego oraz do reprezentacyjnego placu Konstytucji 3 Maja, gdzie znajduje się Grób Nieznanego Żołnierza, a przy nim Pomnik Żołnierza Polskiego.

grób"Grób Nieznanego Żołnierza 1939-1945 r." został w tym miejscu ufundowany w 1969 r. - jak głosi napis - "w XXV rocznicę PRL", przez społeczeństwo miasta Świdnika.
W grobie złożone zostały szczątki nieznanego żołnierza, najprawdopodobniej z II Armii Poznań, zabitego przez Niemców podczas ucieczki z transportu w 1939 r. Szczątki żołnierza zostały przeniesione z grobu ziemnego zlokalizowanego w okolicy świdnickiej starej stacji kolejowej. W krypcie grobu złożone zostały także urny z prochami z pól bitewnych. W 1975 r. ustawiono na cokole rzeźbę, zaprojektowaną przez świdniczanina, artystę-plastyka prof. Sławomira Mieleszkę, przedstawiającą dwie postacie żołnierzy polskich. W lipcu 1994 r. wykonano metalowe ogrodzenie. Na cokole pomnika umieszczono, wykonany z brązu, wizerunek krzyża Virtuti Militari, na granitowej płycie grobu zaś dodano koronę orłowi. W roku 1996 na cokole pomnika położona została tablica pamiątkowa z napisem "W HOŁDZIE POLAKOM POLEGŁYM I POMORDOWANYM W OBRONIE NIEPODLEGŁOŚCI I SUWERENNOŚCI POLSKI W 50 ROCZNICĘ ZWYCIĘSTWA NAD FASZYZMEM. W KRYPCIE GROBU NIEZNANEGO ŻOŁNIERZA Z 1939 R. ZŁOŻONO PROCHY Z PÓL BITEWNYCH I MIEJSC MARTYROLOGII: KOCKA, MONTE CASSINO, KATYNIA, OŚWIĘCIMIA, ZAMKU LUBELSKIEGO, LASU KRĘPIECKIEGO, KRĘŻNICY, TRAWNIK I ŁĘCZNEJ. SPOŁECZEŃSTWO MIASTA ŚWIDNIKA".

Na dolnym placyku pl. Konstytucji 3 Maja znajduje się pomnik poświęcony Konstytucji 3 maja postawiony w dwusetną rocznicę jej uchwalenia w 1991 r. z inicjatywy świdnickich rzemieślników. Obelisk zwieńczony jest orłem białym w koronie. Tutaj co roku rozpoczynają się główne uroczystości obchodów Święta Konstytucji.

Skwerek z fontanną oraz stojącymi tam trzema rzeźbami plenerowymi to ulubiony obszar spacerów i wypoczynku świdniczan. Plac Konstytucji  zaś to miejsce spotkań oficjalnych. Organizowane są tutaj wszystkie ważniejsze uroczystości państwowe oraz niektóre festyny i imprezy kulturalne. Miłośnicy szachów mają możliwość rozegrania kilku partyjek na ustawionych betonowych stoliczkach, a zwolennicy deski i rolek odnajdują tu świetną gładką nawierzchnię wykonaną z piaskowca. W ostatni dzień roku, w sylwestra, plac Konstytucji staje się miejscem wspólnego świętowania nadejścia Nowego Roku.

Idąc na wschód centralną ulicą miasta - Niepodległości - zostawiamy za sobą plac, mijamy sklepy oraz kolorowe bloki mieszkalne. To część miasta, która stanowiła drugi etap jego budowy. Wieloczłonowe, kilkupiętrowe bloki są przykładem socrealizmu, stylu panującego w architekturze w latach 50. wieku XX. Bloki, założonej w październiku 1957 r. Spółdzielni Mieszkaniowej, zostały przekazane lokatorom trzy lata później. Dziś diametralnie zmieniły swój wizerunek - zniknęła szarość i monotonia, ustępując miejsca ciepłym brązom, pomarańczy i żółci. Zmianie uległy również chodniki. Zamiast tradycyjnych płyt chodnikowych zastosowano kostkę brukową, a wzdłuż ulicy wytyczoną ścieżkę rowerową.

sp7ul. Niepodległości skręcamy w prawo w ul. Mikołaja Kopernika, gdzie po prawej stronie mieści się Gimnazjum nr 1 jego imienia (dawna Szkoła Podstawowa nr 1).
W bliskiej odległości od gimnazjum, w głębi po prawej stronie, widoczny jest gmach Szkoły Podstawowej nr 3 im. Tadeusza Kościuszki. Z ul. Kopernika skręcamy w lewo koło boiska Ludowego Klubu Sportowego Świdniczanka, by ul. Turystyczną dojść do ul. Kosynierów.

Po dotarciu do ul. Kosynierów skręcamy w lewo i idąc cały czas w kierunku północnym, mijając po prawej stronie osiedle Wschód, docieramy do kościoła pw. Chrystusa Odkupiciela. Pozwolenie na jego budowę parafia uzyskała w 1982 r. Rok później plac został poświęcony przez J. E. Ks. Biskupa Bolesława Pylaka, zaś Samodzielny Ośrodek Duszpasterski utworzono 1 stycznia 1984 r. Projekt kościoła wykonali lubelscy architekci: Ewa i Józef Kołodziejczykowie, nad realizacją natomiast czuwał ks. Andrzej Kniaź - dzisiejszy dziekan świdnicki i proboszcz parafii.

Przed przejazdem kolejowym (stacja "Świdnik-Wschód") skręcamy w prawo w ul. Generała Stanisława Maczka. Mijamy szeregowce osiedla Iskra oraz bloki osiedla Sławińskiego-Wschód, by ponownie skręcić w prawo, na południe, w al. Armii Krajowej. Po lewej stronie widzimy osiedle domków w Krępcu, a w oddali ogródki działkowe. Przy ulicy usytuowane są budynki hurtowni wędlin i okazała hala firmy "Galant".

Na rondzie skręcamy w lewo i udajemy się na świdnicką "Wyspę", będącą najwyższym punktem miasta. Stamtąd roztacza się widok na osiedle Brzeziny II i osiedle Kusocińskiego.

"Wyspa", dawne miejskie wysypisko śmieci (obecnie nieczynne), dziś częściowo zajęta pod garaże, jest miejscem chętnie odwiedzanym przez świdnicką młodzież. Położona z dala od centrum, świetnie nadaje się na organizowanie ognisk.
Wracamy jednak do ronda i idziemy na zachód chodnikiem wzdłuż szerokiej, dwupasmowej ulicy Racławickiej, mijając po obu stronach bloki, sklepy oraz punkty usługowe. Z tyłu ul. Racławickiej, między blokami pod nr 13 i 15, stoi - pochodzący z okresu międzywojennego - mały, murowany domek jednorodzinny, o łamanym dachu dwuspadowym. Obecnie jest on siedzibą Społecznego Ogniska Muzycznego prowadzonego przez Świdnickie Towarzystwo Muzyczne.

Kontynuując nasz spacer wzdłuż ul. Racławickiej, mijamy po lewej stronie charakterystyczne trzy wieżowce oraz budynek, gdzie mieści się Szkoła Podstawowa nr 5 im. Janusza Kusocińskiego i Gimnazjum nr 3 im. Noblistów Polskich.

kościółZa budynkami szkół jawi się nam ciekawa bryła tzw. "Okrąglaka" - kościoła pw. Najświętszej Marii Panny Matki.

Ta monumentalna budowla na planie koła zaprojektowana została przez prof. Leopolda Taraszkiewicza z Politechniki Gdańskiej. I mimo tego, że świątynia położona jest w obniżeniu terenu, w Niecce Świdnickiej, to jest doskonale widoczna z daleka. Kościół posiada dwie kondygnacje. Podziw wiernych budzą piękne witraże, płaskorzeźba na ścianie oraz figura Matki Bożej w głównym ołtarzu w górnej części kościoła. Na budynku kościoła od strony południowo - wschodniej, widoczny jest - położony za szklaną płytą - kamień węgielny. Na umieszczonej obok tablicy widnieje napis: "Piotrze, ty jesteś opoką i na tej opoce zbuduję mój Kościół - Mateusz XVI-18. Kamień węgielny z grobu św. Piotra Apostoła wmurowano 17 września RP 1978".

Po lewej stronie za murem okalającym teren kościoła, znajduje się figura Matki Bożej.

W południowo-zachodniej części usytuowany jest Dzwon Wolności, ufundowany przez społeczność Świdnika, a uroczyście poświęcony w 1986 r.

Budowniczym kościoła i pierwszym proboszczem tej najstarszej świdnickiej parafii był niezapomniany Ojciec duchowny świdniczan - ks. Jan Hryniewicz. Obecnie proboszczem jest ks. Tadeusz Nowak.
Ta pierwsza świątynia Świdnika usytuowana jest przy ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego, prowadzącej w kierunku południowym na cmentarz parafialny i komunalny.
Na cmentarzu parafialnym znajdują się m.in. grób kpr. Grabowskiego i nieznanego żołnierza. Napis na płycie: "Kapral Władysław Grabowski poległ 15.IX.1944 w Adampolu. Żołnierz nieznany poległ 25.VII.1944. Cześć ich pamięci".

gróbGrób trzech polskich lotników z września 1939 r. nosi napis na pomniku: "Trzech nieznanych poległych na lotnisku Świdnik 2-IX-1939 r. Cześć ich pamięci".

Na grobie siedmiu żołnierzy napis informuje: "Siedmiu żołnierzy poległych za ojczyznę. Cześć ich pamięci. Adampol 8.09.1939 r."

Na terenie cmentarza komunalnego znajdują się groby osób zasłużonych dla miasta, m.in. księdza kanonika Jana Hryniewicza, mistrza samolotowego Janusza Kasperka, rajdowca Romana Szczerbakiewicza. W 60. rocznicę powstania Armii Krajowej, w 2000 r., z inicjatywy świdnickiego koła Światowego Związku Żołnierzy AK postawiono na cmentarzu pomnik "W hołdzie żołnierzom Podziemnego Państwa Polskiego walczącym o niepodległość i suwerenność w latach 1939-1945". Zatrzymajmy się tu na chwilę, by wspomnieć tych, którzy walczyli o tę ziemię i tworzyli historię miasta.

Idąc z cmentarza do ulicy Piaseckiej, widzimy - po drugiej stronie drogi - neoromańską bryłę kościoła pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Kazimierzówce. Wybudowano go, wykorzystując drewniane elementy wyposażenia, stojącego tu wcześniej XVIII - wiecznego kościółka. Do dziś zachowały się z niego dwa ołtarze drewniane, ambona, organy piszczałkowe. Parafia w Kazimierzówce została erygowana 14 listopada 1947 r. przez ówczesnego bp. lubelskiego ks. Stefana Wyszyńskiego. Proboszczem parafii jest dziś ks. Eugeniusz Kościółko.

Wracamy jednak pod kościół pw. NMP Matki Kościoła, a stamtąd ulicą Wyszyńskiego udajemy się w kierunku północnym do ronda, które nosi nazwę Honorowych Dawców Krwi. Po lewej stronie mijamy galerię handlowo-usługową "Venus" i budynek Urzędu Miasta 20.

dom handlowyPo prawej stronie ul. Wyszyńskiego zauważamy duży plac oraz gmach handlowy, na którego piętrze mieści się Miejski Ośrodek Kultury 21. Za gmachem urzędu skręcamy w lewo, na zachód, w ul. Spółdzielczą, i dochodzimy do Gimnazjum nr 2.

Podążamy nadal na zachód, mijamy - znany już z początku trasy - plac zabaw ze Skate Parkiem, przechodzimy na drugą stronę al. Lotników Polskich i ulicą Kruczkowskiego idziemy w stronę lasu. Tu trafiamy do najstarszej części Świdnika, willowej dzielnicy Adampol (nazwa pochodzi ponoć od imienia pierwszego właściciela). Kiedyś była to znana wieś letniskowa, chętnie odwiedzana przez mieszkańców Lublina. Dziś możemy jeszcze obejrzeć kilka willi, drewnianych domków letniskowych z początku XX wieku i z okresu międzywojennego.
Pierwsza z nich to drewniany dom, pochodzący z ok. 1920 r., oddalony od ulicy i schowany wśród drzew u zbiegu ulic Leona Kruczkowskiego, Bohaterów Westerplatte i Wąskiej.

Kolejna to wybudowana w latach 1917-1919, stojąca na wysokiej podmurówce, drewniana willa "Grażyna". Usytuowana na sporej działce, otoczona drzewami, zadbana i uporządkowana sprawia wrażenie, jakby dla niej czas stanął w miejscu.

Na końcu ul. Kruczkowskiego, na terenie składu materiałów budowlanych, stoi mały drewniany domek z 1915 r. To dom z piękną snycerką i ciekawym gankiem, niestety, bardzo zaniedbany i nienadający się do użytku.

Poświęćmy chwilę i skręćmy w prawo w ul. Traugutta. Postawiwszy zaledwie kilkadziesiąt kroków, dostrzegamy między domami przepiękną "Jutrzenkę", zbudowaną na planie prostokąta, przedzieloną facjatą. Ta willa z 1915 r. łączy w sobie dwa style: budownictwa polskiego dworu klasycystycznego oraz budownictwa drewnianego spotykanego w słynnych letniskach (takich jak choćby w Podkowie Leśnej). Jeśli obejdziemy willę od zachodu, ulicą Koło, dostrzeżemy dobudowany malutki ganek. Całości dopełniają snycerskie cacka, drewniane zdobienia oraz fryz biegnący pod okapem dachu. Wielka szkoda, że ten posiadający niezwykły klimat i wdzięk budynek przesłonięty został przez typowe domki jednorodzinne.

skwerZmieniamy kierunek spaceru, zawracamy i idziemy do ulicy Świerkowej. Po lewej stronie mijamy ul. Zacisze, gdzie znajduje się drewniana willa, nawiązująca pod względem architektonicznym do budownictwa uzdrowisk górskich: spadzisty dach, weranda, od północy i zachodu małe ganki, podwieszany balkon; całość ozdobiona kunsztowną dekoracją snycerską. Niestety, dom czasy swojej świetności ma już chyba za sobą.

Z ul. Świerkowej, przemierzając którą osoby szukające ciszy i relaksu (po ok. 150 metrach spaceru) trafią do lasu, skręcamy w prawo w ul. Partyzantów, gdzie znajduje się, zaprojektowany przez Andrzeja Własa z Lublina, kościół pw. Świętego Józefa 26. Jest to parafia, którą erygowano w 1990 r. Jej pierwszym proboszczem i budowniczym był ks. Tadeusz Nowak, obecnie zaś, od roku 1993, kieruje nią ks. Krzysztof Czerwiński. Ciekawostką jest znajdująca się w bocznej nawie kaplica rodziny lotniczej. To kolejny znak związku miasta i jego mieszkańców z lotnictwem.

Teraz, kierując się na północ, przecinamy ul. Wojska Polskiego i dalej ul. Partyzantów podążamy w stronę starej stacji kolejowej. Jest to najstarszy w mieście budynek użyteczności publicznej, wybudowany między 1905 a 1914 r. z czerwonej szamotowej cegły (jeden z kilku tego typu postawionych na trasie Lublin-Chełm). W sąsiedztwie budynku starej stacji kolejowej znajduje się kilka starych willi z lat 20. XX wieku. Wśród nich, przy ul. Leśnej 3, stoi murowana willa, gdzie do siostry, Marii Wołoszyńskiej, przyjeżdżała znana poetka Anna Kamieńska, której imię nosi świdnicka Miejsko-Powiatowa Biblioteka Publiczna.

Ze starej stacji ruszamy ul. Dworcową na wschód. Dochodzimy do ul. Traugutta, skręcamy w prawo, a potem ponownie wkraczamy na ul. Wojska Polskiego, przy której w jednym budynku mieści się Szkoła Podstawowa nr 4 im. gen. W. Sikorskiego oraz II Liceum Ogólnokształcące im. K.K Baczyńskiego.

Po drugiej stronie ul. Wojska Polskiego położona jest, pochodząca z ok. 1910 r., willa "Bożenna", wpisana do ewidencji zabytków. Od zachodu posiada całkowicie oszkloną werandę, a nad nią widoczna jest nazwa ułożona w stylizowany napis.

Przy zbiegu ul. Wojska Polskiego i al. Lotników Polskich dochodzimy do sygnalizacji świetlnej, przechodzimy (na zielonym świetle!) na drugą stronę i przy znanej nam już kaskadzie kończymy spacer po Świdniku.

do góry

PRZYDATNE INFO

URZĄD MIASTA ŚWIDNIK 
ul. Kard. Stefana Wyszyńskiego 15 
21-047 Świdnik 
tel. 81 751 76 09, fax. 81 751 76 08

SZPITAL MIEJSKI
21-040 Świdnik 
ul. Aleja Lotników Polskich 18  
Izba Przyjęć 
Chirurgiczna, tel: (81) 751-41-33 
Ginekologiczno-Położnicza, tel: (81) 751-41-74

do góry

Informacje zredagowane przez zespół ZWIEDZAJMY.PL na podstawie materiałów udostępnionych nam dzięki uprzejmości Urzędu Miasta Świdnik (swidnik.pl). Szczególne podziękowania za życzliwość i współpracę dla Pana Piotra R. Jankowskiego.

 
WYZNACZ TRASĘ Z


 
galeria
|| podziękowania i patronaty || redakcja serwisu || regulamin serwisu || PLIKI COOKIES ||
 
 
©2008 zwiedzajmy.pl
copyright GRUPA 2G - wszystkie prawa zastrzezone